Khi Ukraine mở rộng chiến dịch sử dụng máy bay không người lái tầm xa vào sâu trong lãnh thổ Nga, Moscow dường như đã tìm ra cách biến một phần các cuộc tấn công này thành thách thức đối với Kiev.

Nga được cho là đã triển khai các biện pháp gây nhiễu tín hiệu, khiến máy bay không người lái của Ukraine bị lệch mục tiêu. Một số UAV bất ngờ chuyển hướng sang không phận các nước NATO láng giềng, đặc biệt là khu vực Baltic và Phần Lan. Diễn biến này đang tạo ra những lo ngại ngày càng lớn về an ninh và chính trị đối với một số đồng minh và đối tác thân cận nhất của Ukraine.

Một số quan chức tại khu vực Baltic cảnh báo rằng nếu các sự cố tiếp diễn thì điều này có thể từng bước làm suy giảm sự ủng hộ của dư luận dành cho Ukraine.

NATO bất ngờ “chịu trận”

Sự cố đáng chú ý đầu tiên xảy ra vào tháng 3/2026, khi một số máy bay không người lái rơi tại Phần Lan. Giới chức địa phương xác nhận ít nhất một chiếc thuộc về Ukraine. Vụ việc buộc Kiev phải đưa ra lời xin lỗi chính thức.

Đến tháng 5/2026, nhiều máy bay không người lái tiếp tục bay vào không phận Latvia. Một chiếc trong số đó đã rơi gần cơ sở lưu trữ dầu tại thành phố Rezekne ở miền đông Latvia, gần biên giới Nga. Trước thời điểm này, máy bay không người lái của Ukraine chưa từng xuất hiện bên trong lãnh thổ Latvia.

Trong nhiều ngày, các quan chức Latvia tránh xác nhận công khai nguồn gốc của những máy bay không người lái nói trên, dù được cho là đã có bằng chứng liên quan. Sau đó, phía Ukraine đã làm rõ vụ việc và một lần nữa đưa ra lời xin lỗi.

Vụ việc liên quan đến máy bay không người lái đã làm lộ rõ những bất đồng sâu sắc trong liên minh cầm quyền ở Latvia về vấn đề an ninh quốc gia, đồng thời châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng chính trị. Diễn biến này lên đến đỉnh điểm khi Thủ tướng Latvia Evika Siliņa tuyên bố từ chức vào ngày 14/5.

Không lâu sau đó, Estonia cũng đối mặt với tình huống tương tự. Ngày 19/5, một tiêm kích của NATO đã bắn hạ một máy bay không người lái bị nghi là của Ukraine trên lãnh thổ Estonia. Trong những ngày tiếp theo, nhiều vụ việc tương tự tiếp tục được ghi nhận, làm gia tăng lo ngại về an ninh trong khu vực.

Các quan chức cho biết không có dấu hiệu cho thấy Ukraine cố ý tấn công các nước đối tác. Tất cả các sự cố đều xảy ra trong bối cảnh Ukraine tiến hành các đợt tấn công nhằm vào mục tiêu bên trong lãnh thổ Nga.

Trong hơn 4 năm diễn ra xung đột, Ukraine đã mở rộng đáng kể hoạt động sử dụng máy bay không người lái tầm xa. Các cơ sở năng lượng và quân sự của Nga tại khu vực tây bắc nước này hiện nằm trong số những mục tiêu trọng yếu của Kiev

Ukraine cáo buộc Nga sử dụng các hệ thống tác chiến điện tử để làm lệch hướng máy bay không người lái của Ukraine, khiến chúng bay sang lãnh thổ NATO. Giới chức Nga cho rằng, các vụ rơi máy bay không người lái là bằng chứng cho thấy Ukraine -hoặc thậm chí cả NATO -đang đe dọa an ninh khu vực.

Ngày 19/5, Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga (SVR) đưa ra cảnh báo liên quan tới Latvia, đồng thời cáo buộc Ukraine sử dụng lãnh thổ Latvia để tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào Nga. Cơ quan này cũng cho biết các đơn vị thuộc Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine đang hoạt động tại các căn cứ quân sự ở Latvia và SVR đã xác định được vị trí các trung tâm ra quyết định trên lãnh thổ nước này.

Diễn biến này thu hút sự chú ý trong bối cảnh các quốc gia Baltic và Phần Lan lâu nay được xem là những nước ủng hộ mạnh mẽ Ukraine.

Estonia, Latvia, Litva và Phần Lan - đều có biên giới với Nga hoặc Belarus - đã liên tục thúc đẩy lập trường cứng rắn hơn đối với Moscow, đồng thời cung cấp hỗ trợ quân sự và tài chính cho Kiev ở mức cao so với nhiều nước châu Âu khác. Tuy nhiên, các quan chức lo ngại rằng việc các sự cố liên quan đến máy bay không người lái tiếp tục lặp lại có thể dần làm suy giảm sự ủng hộ dành cho Ukraine trong khu vực.

Nguy cơ làm lung lay hậu thuẫn từ NATO

Cựu Tổng thống Estonia Toomas Hendrik Ilves cảnh báo các vụ xâm nhập bằng máy bay không người lái lặp đi lặp lại có thể dần ảnh hưởng tiêu cực đến thái độ của công chúng đối với Ukraine.

Ông cho biết đây là vấn đề đáng lo ngại và nhấn mạnh, các sự cố đó đã tác động đến tình hình chính trị tại Latvia. “Chúng ta đã thấy ảnh hưởng thực tế tại Latvia”, ông nói, đồng thời cảnh báo rằng dù tác động hiện nay vẫn còn hạn chế, nhưng nếu tình trạng này tiếp diễn, nó có thể ảnh hưởng đến dư luận.

Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur cũng cho biết Tallinn đã công khai kêu gọi Kiev siết chặt kiểm soát hoạt động máy bay không người lái, nhằm tránh những hệ lụy chính trị trong quan hệ với các đồng minh.

“Chúng ta cần phải nói về vấn đề này một cách rõ ràng và thẳng thắn”, ông Pevkur phát biểu, đồng thời nhấn mạnh rằng không nên để các sự cố như vậy làm suy giảm sự ủng hộ của người dân Estonia dành cho Ukraine, đặc biệt trong bối cảnh Kiev vẫn cần sự hậu thuẫn từ các đồng minh như Estonia, Latvia, Ba Lan và Phần Lan.

Sau nhiều sự cố liên quan đến máy bay không người lái, Ukraine đã nhanh chóng trấn an các đồng minh và đối tác. Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine Andrii Sybiha cho biết Kiev sẵn sàng phối hợp trực tiếp với các nước Baltic và Phần Lan nhằm ngăn chặn những vụ việc tương tự trong tương lai. Ông Sybiha khẳng định Ukraine sẵn sàng hợp tác với các quốc gia trong khu vực, trong đó có cả việc cử chuyên gia tham gia trực tiếp vào các cơ chế phối hợp và phòng ngừa.