Lữ đoàn Xung kích độc lập số 92 của Ukraine ngày 19/10 thông báo đã thực hiện thành công một nhiệm vụ sơ tán thương binh bằng UAV hạng nặng. Theo đơn vị này, đây là lần đầu tiên họ sử dụng UAV để đưa một binh sĩ bị thương ra khỏi khu vực giao tranh.

Nhiệm vụ đặc biệt này cho thấy quân đội Ukraine đang tìm cách mở rộng vai trò của UAV và các phương tiện robot trên chiến trường, không chỉ trong hoạt động trinh sát, tấn công mà còn cả vận chuyển hậu cần và sơ tán thương binh.

Theo Lữ đoàn 92, binh sĩ được giải cứu đã bị thương khi chiến đấu ở tiền tuyến. Tuy nhiên, các bãi mìn dày đặc cùng hoạt động của UAV Nga khiến việc tiếp cận và sơ tán bằng robot mặt đất không khả thi.

“Các chuyên gia của đơn vị chúng tôi đã đảm nhận một nhiệm vụ chưa từng được thực hiện trước đây: sơ tán một binh sĩ bằng UAV”, Lữ đoàn 92 cho biết trong một thông báo đăng trên Telegram.

Để thực hiện nhiệm vụ, lực lượng Ukraine sử dụng một UAV hạng nặng có 6 cánh quạt do công ty Gurzuf Defence của Ukraine chế tạo. Trước khi triển khai, thiết bị đã được thử nghiệm và được các chuyên gia trong đơn vị điều chỉnh nhằm bảo đảm khả năng bay ổn định khi vận chuyển người bị thương.

Lữ đoàn 92 cho biết chiến dịch giải cứu có sự phối hợp của nhiều đơn vị quân đội Ukraine, trong đó có Lữ đoàn Cơ giới độc lập số 30, đơn vị trực tiếp vận hành UAV đưa thương binh ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Binh sĩ được sơ tán hiện đang hồi phục sau khi được đưa đến nơi an toàn. Tuy nhiên, quân đội Ukraine không tiết lộ thời gian và địa điểm cụ thể diễn ra chiến dịch.

“Đây là một sự kiện mang tính lịch sử, ít nhất là đối với đơn vị chúng tôi”, đội trưởng kiêm lập trình viên thuộc đơn vị robot của Lữ đoàn 92, có biệt danh Napalm, cho biết.

Theo Gurzuf Defence, UAV được sử dụng trong chiến dịch là mẫu Heavy Shot AYUDAG 6, có khả năng mang tải trọng lớn. Công ty mô tả đây là một nhiệm vụ chưa từng có tiền lệ. Đáng chú ý, toàn bộ chiến dịch kéo dài khoảng 75 phút, với tổng quãng đường bay gần 64km. Việc sử dụng UAV để vận chuyển thương binh trên quãng đường như vậy cho thấy tiềm năng ứng dụng của các UAV hạng nặng trong những nhiệm vụ cứu hộ tại khu vực chiến sự.

Robot ngày càng đảm nhận nhiều nhiệm vụ nguy hiểm

Trong năm nay, quân đội Ukraine đã tăng cường sử dụng robot và các phương tiện không người lái để thực hiện những nhiệm vụ vốn do binh sĩ đảm nhận, đặc biệt tại các khu vực tiền tuyến có nguy cơ thương vong cao.

Các hoạt động sơ tán thương binh bằng robot mặt đất ngày càng phổ biến, trong bối cảnh quân đội Ukraine tìm cách hạn chế việc đưa lực lượng cứu hộ trực tiếp vào những khu vực nằm trong tầm quan sát và tấn công của đối phương.

Theo số liệu Bộ Quốc phòng Ukraine công bố đầu tháng 9, số nhiệm vụ vận chuyển hậu cần và sơ tán thương binh bằng robot mặt đất đã tăng hơn ba lần kể từ đầu năm. Cụ thể, từ khoảng 7.500 nhiệm vụ trong tháng 1, con số này đã tăng lên hơn 25.000 nhiệm vụ vào tháng 8.

Việc triển khai UAV để sơ tán thương binh đánh dấu bước phát triển tiếp theo trong nỗ lực mở rộng khả năng ứng dụng của công nghệ không người lái. Gurzuf Defence không phải doanh nghiệp Ukraine duy nhất phát triển công nghệ này. SkyFall, công ty sản xuất mẫu UAV đánh chặn P1-SUN, gần đây cũng giới thiệu một loại UAV cỡ lớn với 6 cánh quạt, được thiết kế cho nhiệm vụ sơ tán thương binh.

So với các UAV thông thường, UAV hạng nặng có thể mang tải trọng lớn hơn, mở ra khả năng vận chuyển người bị thương hoặc trang thiết bị y tế qua những khu vực mà phương tiện mặt đất khó tiếp cận. Tuy nhiên, kích thước lớn cũng có thể khiến những UAV này dễ bị phát hiện và trở thành mục tiêu trên chiến trường.

Rủi ro tiềm ẩn

Ông Samuel Bendett, chuyên gia về tác chiến UAV tại Trung tâm Phân tích Hải quân (CNA), một tổ chức nghiên cứu của Mỹ, cảnh báo rằng việc sử dụng UAV cỡ lớn, tốc độ chậm để sơ tán thương binh tiềm ẩn những nguy cơ rõ rệt. Theo ông, quân đội Nga đang dành nguồn lực đáng kể để phát hiện và phá hủy các UAV có khả năng mang tải trọng lớn của Ukraine. Các đơn vị Rubicon tinh nhuệ của Nga đặc biệt tập trung vào nhiệm vụ săn lùng và bắn hạ những phương tiện bay loại này.

Điều đó đồng nghĩa với việc các UAV cứu thương, dù có thể giúp giảm nguy cơ đối với lực lượng cứu hộ mặt đất, vẫn phải đối mặt với khả năng bị phát hiện và tấn công trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đặc biệt, khi vận chuyển thương binh, UAV hạng nặng phải duy trì trạng thái bay ổn định, trong khi tải trọng lớn có thể hạn chế khả năng cơ động và né tránh các mối đe dọa.

Trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraine tiếp tục kéo dài, lực lượng Ukraine đang đẩy mạnh nghiên cứu và thử nghiệm những phương thức sử dụng UAV mới nhằm thích ứng với điều kiện chiến trường.

Tháng trước, Quân đoàn 3 của Ukraine tuyên bố đã trở thành lực lượng đầu tiên trên thế giới triển khai robot mặt đất bằng cách thả từ UAV trong một hoạt động tác chiến. Một số đơn vị khác của Ukraine cũng đã ứng dụng các công nghệ tương tự, cho thấy xu hướng kết hợp UAV và robot mặt đất ngày càng được chú trọng trong hoạt động quân sự.