Tại Triển lãm Hàng không Quốc tế Farnborough 2026 diễn ra từ 20-24/7, Ukraine lần đầu tiên giới thiệu phiên bản mới của máy bay không người lái tấn công tầm xa An-196 Liutyi.

Được trưng bày tại gian hàng của Tập đoàn Công nghiệp Quốc phòng nhà nước Ukraine Ukroboronprom, máy bay được trang bị 4 tên lửa không đối đất nhỏ gọn gắn dưới cánh, cho thấy sự mở rộng đáng kể vai trò hoạt động của nó.

Những cải tiến mới cho thấy An-196 Liutyi đã được phát triển vượt ra ngoài nhiệm vụ ban đầu là UAV tấn công một chiều, mang một đầu đạn duy nhất và kết thúc nhiệm vụ bằng cách lao vào mục tiêu. Giờ đây nó đã trở thành một máy bay tấn công có thể tái sử dụng, có khả năng phóng các loại đạn dẫn đường chính xác từ xa.

Với việc mang theo tên lửa gắn ngoài thay vì chỉ dựa vào một đầu đạn dùng một lần, hệ thống này có thể tấn công nhiều mục tiêu trong khi vẫn nằm ngoài tầm với của hệ thống phòng không đối phương. Phiên bản mới của An-196 Liutyi đã gia tăng đáng kểtính linh hoạt và hiệu quả chiến đấu.

Mở rộng phạm vi tác chiến với tên lửa tầm bắn 200km

Theo những thông tin được công bố tại Triển lãm Farnborough, cấu hình Liutyi mới được giới thiệu cùng các mô hình vũ khí khác nhau, trong đó đáng chú ý nhất là 4 tên lửa cỡ nhỏ có tầm bắn được cho là lên tới 200km và tốc độ khoảng 500km/h.

Các thông số chi tiết về loại tên lửa này, bao gồm phương thức dẫn đường, trọng lượng và đầu đạn, chưa được Ukraine công bố.

Tuy nhiên, việc tích hợp vũ khí bên ngoài cánh cho thấy các nhà thiết kế Ukraine đang tìm cách cân bằng giữa tầm bắn, tải trọng và khả năng duy trì hiệu suất bay của UAV.

Về lý thuyết, sự kết hợp giữa tầm hoạt động xa của Liutyi và tên lửa có tầm bắn khoảng 200km có thể tạo ra một hệ thống tấn công có phạm vi tác chiến rất lớn.

Liutyi được cho là có tầm hoạt động hơn 1.000km, trong khi một số nguồn công khai ước tính con số này có thể lên tới gần 2.000km tùy cấu hình nhiệm vụ. Trong kịch bản UAV có thể tiếp cận khu vực tác chiến rồi phóng tên lửa từ khoảng cách hàng trăm km, phạm vi đe dọa với các mục tiêu nằm sâu phía sau chiến tuyến đã được mở rộng đáng kể.

Vấn đề quan trọng hơn là UAV không nhất thiết phải bay trực tiếp tới mục tiêu như trong nhiệm vụ cảm tử. Việc phóng vũ khí từ ngoài phạm vi của một số hệ thống phòng không có thể nâng cao khả năng sống sót của "UAV mẹ".

Đối với máy bay không người lái được sản xuất hàng loạt, khả năng tái sử dụng sau khi phóng vũ khí có thể cải thiện đáng kể hiệu quả chi phí của mỗi nhiệm vụ so với hệ thống tấn công một chiều dùng một lần. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh cuộc xung đột Nga - Ukraine ngày càng chứng kiến sự cạnh tranh giữa năng lực tấn công tầm xa và mạng lưới phòng không vàtác chiến điện tử.

Vũ khí đánh sâu chủ lực của Ukraine

Liutyi được Ukroboronprom phát triển và sản xuất với nhiệm vụ ban đầu là tấn công các mục tiêu chiến lược nằm sâu phía sau phòng tuyến đối phương.

Theo các thông tin công khai, UAV có thể mang đầu đạn nặng khoảng 75kg. Hệ thống dẫn đường kết hợp giữa dẫn đường quán tính và hiệu chỉnh bằng tín hiệu vệ tinh. Ukraine khẳng định phương tiện này được tích hợp một số yếu tố trí tuệ nhân tạo nhằm hỗ trợ quá trình dẫn đường và thực hiện nhiệm vụ.

Liutyi được cho là lần đầu được sử dụng để tấn công các mục tiêu bên trong lãnh thổ Nga vào tháng 5/2023 và bước vào giai đoạn sản xuất hàng loạt sau đó.

Một trong những đặc điểm đáng chú ý của UAV này là khả năng bay bám địa hình nhằm giảm nguy cơ bị radar phát hiện. Hệ thống cũng được thiết kế với khả năng chống lại các biện pháp tác chiến điện tử - yếu tố ngày càng quan trọng khi cả Nga và Ukraine đều triển khai mạng lưới gây nhiễu quy mô lớn.

Về thiết kế, Liutyi sử dụng cấu hình cánh thấp, hai đuôi dọc nối với nhau bằng một thanh. Thân máy bay được chế tạo từ vật liệu composite gia cường.

UAV có càng đáp 3 bánh cố định, cho phép cất cánh theo phương thức thông thường từ đường băng và sử dụng động cơ đốt trong với cánh quạt đẩy phía sau.

Phương tiện dài khoảng 4,4m và có sải cánh khoảng 6,7m.

Những đặc điểm này khiến Liutyi có kích thước và cấu trúc gần với một máy bay không người lái chiến thuật hạng nhẹ hơn là các UAV cảm tử cỡ nhỏ thông thường. Đây cũng có thể là một trong những yếu tố giúp Ukraine dễ dàng nghiên cứu chuyển đổi cấu trúc này sang vai trò mang vũ khí.

Ukraine biến kinh nghiệm tác chiến thành lợi ích kinh tế

Màn ra mắt của AN-196 Liutyi không chỉ mang ý nghĩa của một thành tựu kỹ thuật thông thường. Đây còn là thông điệp kinh tế.

Farnborough là một trong những triển lãm hàng không vũ trụ và quốc phòng hàng đầu thế giới, cùng với Triển lãm Hàng không Paris. Bằng cách công khai trưng bày cấu hình Liutyi có vũ trang này trước công chúng quốc tế, ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine muốn cho thế giới thấy một hệ thống đã tích lũy kinh nghiệm hoạt động và thử thách trong cuộc xung đột cường độ cao.

Kể từ đầu năm 2026, các nhà sản xuất Ukraine ngày càng trưng bày nhiều hệ thống phòng thủ hải quân, mặt đất và trên không tại các triển lãm quốc tế lớn; coi đây như nỗ lực nhằm chứng minh khả năng hoạt động đã được phát triển và tăng cường sự hiện diện của họ trên thị trường quốc phòng toàn cầu.

Với Liutyi, Ukroboronprom cho thấy ưu tiên phát triển các hệ thống không người lái trong tổng thể quá trình phát triển công nghiệp quốc phòng của Ukraine.

Mô hình được trình bày tại Farnborough phản ánh một xu hướng rộng hơn trong lĩnh vực UAV quân sự, nơi các nền tảng ban đầu được thiết kế như các hệ thống tấn công một chiều đang dần tiến hóa thành máy bay có thể tái sử dụng, có khả năng mang các loại vũ khí dẫn đường chính xác khác nhau.

Nếu UAV có thể phóng tên lửa rồi trở về căn cứ, chi phí của phương tiện mang có thể được phân bổ cho nhiều nhiệm vụ.

Đây là bài toán ngày càng quan trọng trong một cuộc chiến tiêu hao kéo dài. Các bên không chỉ cạnh tranh về chất lượng vũ khí mà còn phải tính toán tỷ lệ chi phí giữa phương tiện tấn công và hệ thống đánh chặn.