Kongsberg Defense & Aerospace sẽ chế tạo thêm tên lửa JSM - dòng tên lửa hành trình phóng từ trên không cho Không quân Mỹ theo hợp đồng sửa đổi trị giá 98,412 triệu USD, để tăng cường khả năng tấn công của tiêm kíchF-35A nhằm vào cả tàu chiến đang di chuyển và các mục tiêu cố định trên đất liền trong khi vẫn duy trì khả năng tàng hình.

Thông tin được Bộ Quốc phòng Mỹ công bố hôm 15/7, đánh dấu một bước tiến nữa trong việc tích hợp tên lửa hành trình tầm xa tương thích với khả năng tàng hình, mở rộng tầm hoạt động chiến đấu của F-35A mà không cần đến vũ khí gắn ngoài.

Được thiết kế để mang bên trong F-35A, tên lửa JSM do Na Uy sản xuất có sự kết hợp giữa khả năng tấn công chính xác tầm xa với đặc tính tàng hình của máy bay, cải thiện khả năng sống sót trong môi trường xung đột. Với việc giao hàng kéo dài đến tháng 6/2030, chương trình sẽ chuyển từ giai đoạn đánh giá sang giai đoạn triển khai hoạt động, củng cố thêm sự tập trung của Không quân Mỹ vào năng lực tấn công từ xa, đảm bảo sống sót trong chiến tranh cường độ cao.

JSM là loại tên lửa cận âm tốc độ cao, nặng 416 kg, dài 4m, với tầm bắn do nhà sản xuất công bố vượt quá 350 km. Tên lửa này sử dụng khung thân nhỏ gọn được phát triển từ dòng tên lửa tấn công hải quân (Naval Strike Missile) nhưng được thiết kế lại cho phù hợp với giới hạn kích thước của khoang chứa vũ khí F-35A.

Kongsberg xác định cấu hình tên lửa bay ở độ cao thấp, hệ thống dẫn đường chính xác, đầu dò hồng ngoại hình ảnh và khả năng nhận dạng mục tiêu tự động là những yếu tố cốt lõi của thiết kế JSM. Hệ thống lập kế hoạch nhiệm vụ có thể điều khiển tên lửa bay vòng qua địa hình, đảo và các vị trí phòng thủ đã được nhận biết thay vì phóng thẳng theo đường ngắn nhất đến mục tiêu.

Trên biển, việc tiếp cận ở độ cao thấp giúp giảm tầm nhìn radar của tàu phòng thủ; trên đất liền, việc lợi dụng địa hình để che khuất có thể rút ngắn thời gian JSM bị các khẩu đội tên lửa đất đối không phát hiện và đánh chặn. Đầu dò hồng ngoại hình ảnh cung cấp cảm biến đầu cuối thụ động, tránh được sự phát xạ tần số vô tuyến liên tục và cho phép tên lửa so sánh các đặc điểm mục tiêu quan sát được với dữ liệu tham chiếu đã lưu trữ.

Với những đặc điểm này, có ý kiến cho rằng việc xác định vai trò chiến thuật của tên lửa JSM chính xác hơn so với mô tả thường được sử dụng là "tấn công tầm xa". Tầm bắn khoảng 350 km của tên lửa JSM không loại bỏ hoàn toàn F-35A khỏi mọi mối đe dọa phòng không hiện đại và tầm bắn thực tế của tên lửa này sẽ thay đổi tùy thuộc vào độ cao phóng, đường bay và mức độ cơ động ở độ cao thấp cần thiết.

Tuy nhiên, sự kết hợp giữa khả năng mang tên lửa JSM bên trong khoang chứa vũ khí và khả năng bay độc lập ở độ cao thấp chính là yếu tố rất đáng chú ý. Một chiếc F-35A có thể tiếp cận mục tiêu của đối phương với khả năng tàng hình được giữ nguyên, phóng tên lửa từ bên trong khoang chứa vũ khí và quay trở về trong khi tên lửa JSM bay theo lộ trình đã được lập kế hoạch trước hướng tới tàu chiến, sở chỉ huy ven biển, trạm radar hoặc điểm mục tiêu đã chọn khác.

Đối với việc tấn công một nhóm tàu ​​chiến, các máy bay chiến đấu có thể phóng tên lửa theo nhiều hướng khác nhau, gây khó khăn cho việc đánh chặn. Dù phương pháp tấn công này không đảm bảo xuyên phá, nhưng nó khiến cho hệ thống phòng không của đối phương khó theo dõi và đánh chặn hơn là đòn tấn công từ một hướng.

Các chuyên gia quân sự cho rằng, việc trang bị tên lửa JSM cho máy bay chiến đấu F-35A sẽ bổ sung thêm lựa chọn tấn công mục tiêu di động và ven biển phù hợp với các hoạt động phân tán trên khắp Thái Bình Dương và Bắc Âu - nơi máy bay có thể phải cất cánh từ nhiều căn cứ và tấn công các tàu tiếp cận các hành lang hàng hải khác nhau.

Tên lửa JSM không thay thế các tên lửa hành trình tầm xa hoặc nặng hơn của Mỹ; kích thước nhỏ hơn, khả năng mang bên trong và tích hợp với tiêm kích F-35A mang lại cho nó một vai trò riêng biệt trong giai đoạn đầu của một chiến dịch, khi hệ thống phòng không của đối phương vẫn hoạt động.

Tài liệu ngân sách năm 2027 của Không quân Mỹ cho thấy chương trình vẫn phụ thuộc vào công tác tích hợp và thử nghiệm. Thử nghiệm và đánh giá phát triển F-35A do Na Uy tài trợ dự kiến ​​hoàn thành vào tháng 12/2026, trong khi thử nghiệm và đánh giá hoạt động của Mỹ dự kiến ​​bắt đầu vào tháng 10/2027. Không quân Mỹ có kế hoạch thực hiện thêm các thử nghiệm tích hợp, kiểm định và an ninh mạng thay vì chấp nhận kết quả của Na Uy mà không cần xác minh thêm.