Theo Boeing Defense, cuộc thử nghiệm thành công được thực hiện ngày 10/7 đánh dấu bước tiến mới trong chương trình hiện đại hóa hàng không hải quân của Mỹ. MQ-25A được kỳ vọng sẽ giúp mở rộng tầm hoạt động, tăng thời gian bám trụ và nâng cao hiệu quả tác chiến của các không đoàn tàu sân bay thông qua khả năng tiếp dầu trên không tự động.

Trong chuyến bay, MQ-25A lần đầu tiên thực hiện thành công chu trình thu và hạ càng đáp khi đang bay. Đây là một chức năng quan trọng của hệ thống điều khiển bay tự động trước khi máy bay bước vào các cuộc thử nghiệm trên tàu sân bay.

Theo Boeing, việc hạ và thu càng đáp thành công trong điều kiện bay cho thấy mức độ tích hợp của các hệ thống trên máy bay ngày càng hoàn thiện, đồng thời khẳng định chương trình đang tiến gần hơn tới các yêu cầu khắt khe của hoạt động phóng bằng máy phóng và hạ cánh bằng cáp hãm trên tàu sân bay Hải quân Mỹ.

Hoạt động của hệ thống càng đáp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi máy bay trên tàu sân bay phải chịu tải trọng lớn hơn nhiều so với cất, hạ cánh trên đường băng thông thường. Vì vậy, việc kiểm chứng cơ cấu cơ khí, hệ thống thủy lực, cảm biến và phần mềm điều khiển là điều kiện tiên quyết trước khi chuyển sang các cuộc thử nghiệm phức tạp hơn.

Bước tiến quan trọng trước khi lên tàu sân bay

MQ-25A Stingray được xem là một trong những chương trình hiện đại hóa hàng không quan trọng nhất của Hải quân Mỹ trong nhiều thập kỷ qua. Khác với các UAV trước đây chủ yếu phục vụ nhiệm vụ trinh sát, giám sát hoặc tấn công, MQ-25A được thiết kế chuyên biệt để khôi phục năng lực tiếp dầu trên không cho các không đoàn tàu sân bay.

Hiện nay, nhiệm vụ tiếp dầu trên không chủ yếu do các tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet đảm nhiệm. Điều này khiến một phần đáng kể thời gian hoạt động của các tiêm kích phải dành cho nhiệm vụ hỗ trợ thay vì trực tiếp tham gia chiến đấu. Khi đi vào hoạt động, MQ-25A sẽ đảm nhận vai trò máy bay tiếp dầu chuyên dụng, giúp giải phóng các tiêm kích để tập trung vào các nhiệm vụ tấn công, giành ưu thế trên không và phòng thủ hạm đội. Theo đánh giá của Hải quân Mỹ, điều này sẽ giúp tăng số lượng máy bay sẵn sàng chiến đấu trên mỗi cụm tác chiến tàu sân bay, đồng thời kéo dài thời gian hoạt động của không đoàn trong các chiến dịch tác chiến.

Một trong những điểm nổi bật của MQ-25A là hệ thống điều khiển bay có mức độ tự động hóa cao. Không giống các UAV điều khiển từ xa truyền thống, MQ-25A có thể tự thực hiện nhiều quy trình bay phức tạp với rất ít sự can thiệp của con người. Khả năng này đặc biệt quan trọng trong môi trường hoạt động trên tàu sân bay, nơi máy bay phải thực hiện chính xác các thao tác cất cánh, hạ cánh, dẫn đường và tiếp dầu trong điều kiện được đánh giá là khắc nghiệt nhất thế giới.

Theo hợp đồng với Hải quân Mỹ, Boeing sẽ chế tạo hơn 70 chiếc MQ-25A trong suốt vòng đời chương trình. Các máy bay này có khả năng chuyển hàng nghìn lít nhiên liệu cho máy bay hải quân hoạt động cách tàu sân bay hàng trăm hải lý, qua đó mở rộng đáng kể bán kính chiến đấu của lực lượng không quân hải quân mà không cần bổ sung thêm máy bay tiếp dầu có người lái.

MQ-25A sử dụng một động cơ phản lực Rolls-Royce AE 3007N, có thiết kế cánh liền thân nhằm tối ưu hóa hiệu quả khí động học cũng như khả năng mang nhiên liệu. Dù không được thiết kế như một máy bay tàng hình, Stingray có thời gian hoạt động dài và hiệu quả nhiên liệu cao, phù hợp với nhiệm vụ tiếp dầu kéo dài trên biển.

Máy bay được trang bị cụm tiếp dầu Cobham, cho phép tiếp nhiên liệu cho các máy bay chiến đấu như F/A-18E/F Super Hornet, F-35C Lightning II và EA-18G Growler.

Thay đổi cách tác chiến của không đoàn tàu sân bay Mỹ

Ngoài nhiệm vụ tiếp dầu, MQ-25A còn được thiết kế với khả năng mở rộng để tích hợp thêm cảm biến, tải trọng chuyên dụng, hệ thống chuyển tiếp thông tin liên lạc hoặc các thiết bị tình báo, giám sát và trinh sát nếu yêu cầu tác chiến thay đổi.

Theo Hải quân Mỹ, những kinh nghiệm thu được từ chương trình MQ-25A, bao gồm vận hành tự động trên boong tàu, tích hợp hệ thống chỉ huy - điều khiển, quy trình bảo dưỡng và phối hợp giữa con người với máy móc, sẽ tạo nền tảng cho thế hệ máy bay chiến đấu không người lái hoạt động trên tàu sân bay trong tương lai.

Song song với thử nghiệm bay, Boeing cũng đang đẩy mạnh sản xuất lô máy bay đầu tiên và tiếp tục hoàn thiện các thử nghiệm về phần mềm, hệ thống điều khiển, động cơ và kết cấu nhằm giảm thiểu rủi ro kỹ thuật trước khi bước vào giai đoạn đánh giá tác chiến.

Ở góc độ chiến lược, MQ-25A được đánh giá không chỉ là một mẫu UAV mới mà còn có thể làm thay đổi cách các không đoàn tàu sân bay tạo lập sức mạnh chiến đấu. Việc chuyển nhiệm vụ tiếp dầu từ các tiêm kích sang một nền tảng không người lái chuyên dụng sẽ giúp tăng số lượng máy bay chiến đấu sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ tuyến đầu.

Trong bối cảnh các năng lực chống tiếp cận và chống xâm nhập khu vực (A2/AD) ngày càng phát triển tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, việc mở rộng tầm hoạt động của máy bay trên tàu sân bay mà không cần tăng quy mô hạm đội được xem là lợi thế đáng kể đối với Hải quân Mỹ.

Khi kết hợp với các hệ thống không người lái và các chương trình hàng không hải quân thế hệ mới, MQ-25A Stingray được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những nền tảng quan trọng trong quá trình xây dựng các không đoàn tàu sân bay có khả năng phân tán lực lượng, tăng sức chống chịu và nâng cao hiệu quả tác chiến trong môi trường hàng hải ngày càng cạnh tranh.