Trong thời gian qua, Bộ Quốc phòng Nga nhiều lần công bố hình ảnh và video ghi lại hoạt động chiến đấu của các tổ hợp Tunguska tại chiến trường Ukraine. Các đoạn video cho thấy kíp chiến đấu thực hiện nhiệm vụ trực chiến, phát hiện và tiêu diệt các mục tiêu trên không bằng cả pháo và tên lửa.

Những hình ảnh này cũng phản ánh quá trình cải tiến liên tục dựa trên kinh nghiệm thực chiến. Nhiều xe chiến đấu đã được bổ sung các tấm giáp bảo vệ và thiết bị đối phó máy bay không người lái (UAV), nhằm tăng khả năng sống sót trên chiến trường.

Đầu tháng 6/2026, hình ảnh và video về một phiên bản Tunguska-M1 được nâng cấp sâu hơn xuất hiện trên nhiều trang chuyên ngành quốc phòng. Điểm thay đổi đáng chú ý nhất là hệ thống quan sát quang - điện tử đời cũ đã được thay thế bằng một tổ hợp mới hiện đại hơn. Theo các nguồn tin, phương tiện này hiện đang được một đơn vị tác chiến vận hành và đưa vào chiến đấu.

Tăng cường giáp bảo vệ và năng lực đối phó UAV

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất đối với việc nâng cấp phiên bản Tunguska-M1 là tăng cường đáng kể khả năng bảo vệ. Nga đã lắp đặt các tấm giáp kim loại dọc hai bên thân xe và tháp pháo. Chúng được bố trí cách lớp giáp chính một khoảng nhất định, tạo thành kết cấu giáp phân tán nhằm nâng cao khả năng chống chịu trước cả đạn xuyên giáp lẫn đạn nổ lõm.

Tuy nhiên, việc bổ sung giáp bảo vệ cũng khiến trọng lượng xe tăng lên, có thể ảnh hưởng đến khả năng cơ động. Hiện chưa có đủ dữ liệu để đánh giá mức độ tác động của thay đổi này đối với hiệu suất vận hành của phương tiện.

Ngoài ra, ở phần đuôi khung gầm xuất hiện các cấu trúc dạng vòm, được cho là nơi lắp đặt ăng-ten của hệ thống trinh sát điện tử và tác chiến điện tử. Nhờ vậy, Tunguska-M1 sẽ có khả năng phát hiện sớm các UAV đang tiếp cận, đồng thời gây nhiễu các kênh liên lạc và tín hiệu định vị của chúng.

Một thay đổi quan trọng khác nằm ở cụm cảm biến quang - điện tử được lắp trên nóc tháp pháo. Theo các nguồn tin, đây là hệ thống truyền hình nhiệt kỹ thuật số (DTS) do Trung tâm Khoa học - Kỹ thuật ELINS tại Zelenograd phát triển.

Điểm nổi bật của hệ thống là sử dụng một cụm quang học tích hợp duy nhất với khả năng chuyển đổi giữa trường quan sát rộng và hẹp. Nhờ đó, hệ thống có thể thực hiện chức năng theo dõi mục tiêu tự động và xác định vị trí của tên lửa sau khi phóng.

Việc tích hợp nhiều chức năng vào cùng một nền tảng kỹ thuật số sẽ giúp đơn giản hóa quá trình vận hành, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động trong điều kiện tầm nhìn hạn chế hoặc môi trường bị gây nhiễu quang học. Cụm cảm biến mới được ổn định độc lập và tích hợp camera quang học, camera ảnh nhiệt cùng máy đo xa laser. Hệ thống có khả năng phát hiện và nhận dạng mục tiêu ở khoảng cách từ 8 đến 10 km, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết và môi trường tác chiến.

Những nâng cấp trên cho thấy Nga đang tập trung cải thiện năng lực phát hiện mục tiêu và khả năng tự bảo vệ của Tunguska-M1 để đối phó với những mối đe dọa từ UAV và các loại vũ khí tấn công chính xác trên chiến trường hiện đại.

Giữ nguyên hỏa lực, nâng cấp cảm biến

Dù được hiện đại hóa, Tunguska-M1 không có nhiều thay đổi về thiết kế tổng thể. Xe chiến đấu 2S6M1 vẫn sử dụng khung gầm bánh xích bọc thép cùng tháp pháo cỡ lớn tích hợp hệ thống vũ khí và các thiết bị điện tử.

Kích thước và các thông số vận hành cơ bản gần như giữ nguyên so với phiên bản trước, mặc dù việc bổ sung giáp bảo vệ có thể làm tăng trọng lượng phương tiện. Hỏa lực của tổ hợp cũng không thay đổi, với hai pháo tự động nòng đôi 30 mm 2A38 và hai cụm phóng, mỗi cụm mang 4 tên lửa phòng không 9M311. Hai khẩu pháo có tổng tốc độ bắn từ 4.000 đến 5.000 viên/phút, vận tốc đầu nòng đạt 960 m/giây, tầm tiêu diệt mục tiêu trên không khoảng 4 km và mục tiêu mặt đất khoảng 2 km.

Tunguska-M1 sử dụng tên lửa 9M311-1M có tầm bắn tối đa 10 km. Tên lửa có tốc độ trung bình khoảng 600 m/giây, độ cao đánh chặn tối đa 3,5 km và mang đầu đạn nổ phá mảnh nặng khoảng 9 kg.

Việc giữ nguyên hệ thống vũ khí trong khi tập trung nâng cấp cảm biến, thiết bị quan sát và khả năng bảo vệ cho thấy Nga đang ưu tiên nâng cao hiệu quả tác chiến của Tunguska trước các mối đe dọa mới, đặc biệt là UAV và các mục tiêu bay thấp ngày càng phổ biến trên chiến trường hiện đại.