Nghị định quy định thủ tục kiểm soát, kiểm tra, giám sát; cấp Giấy phép đi bờ của thuyền viên, Giấy phép xuống tàu; quản lý, kiểm soát hoạt động liên quan đến an ninh, trật tự đối với người Việt Nam, người nước ngoài, tàu thuyền Việt Nam, tàu thuyền mang cờ quốc tịch nước ngoài và các loại phương tiện khác hoạt động tại các cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý gồm Mỹ Tho, Vĩnh Long, Cần Thơ và Hậu Giang.

Nghị định cũng quy định trách nhiệm của các bộ, ngành, UBND TP Cần Thơ, tỉnh Đồng Tháp, tỉnh Vĩnh Long và các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành tại cảng trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự.

Đối tượng áp dụng là cơ quan, tổ chức, cá nhân, tàu thuyền và các phương tiện của Việt Nam và nước ngoài ra, vào, hoạt động tại các cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý. Tuy nhiên, hoạt động xuất nhập cảnh, quá cảnh, chuyển cảng và xuất nhập khẩu hàng hóa phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định.

Quy định cụ thể về thủ tục kiểm soát tàu thuyền

Theo Nghị định, tàu thuyền nhập cảnh phải làm thủ tục tại cửa khẩu cảng đầu tiên khi vào khu vực biên giới biển Việt Nam. Đối với tàu thuyền xuất cảnh, thủ tục được thực hiện tại cửa khẩu cảng cuối cùng trước khi rời vùng biển hoặc biên giới quốc gia trên biển của Việt Nam.

Tàu thuyền quá cảnh phải hoàn tất thủ tục ngay khi vào khu vực biên giới biển Việt Nam. Trong suốt thời gian quá cảnh, thuyền trưởng chịu trách nhiệm quản lý thuyền viên, hành khách và hàng hóa trên tàu; không được để người lên, xuống tàu hoặc thực hiện các hoạt động khác khi chưa được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép, trừ các trường hợp thực hiện nhiệm vụ theo quy định.

Đối với tàu thuyền chuyển cảng, phải thực hiện thủ tục chuyển cảng đi trước khi rời một cửa khẩu cảng và làm thủ tục chuyển cảng đến khi cập cửa khẩu cảng mới.

Đẩy mạnh thực hiện thủ tục theo hìnhthức điện tử

Một điểm đáng chú ý của Nghị định là mở rộng việc thực hiện thủ tục kiểm soát bằng phương thức điện tử thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Hình thức này được áp dụng đối với tàu thuyền Việt Nam xuất nhập cảnh, tàu biển hoạt động tuyến nội địa; tàu thuyền nước ngoài xuất nhập cảnh, quá cảnh, chuyển cảng; các tàu được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp phép hoạt động; cùng thuyền viên nước ngoài đi trên các tàu này.

Đối với tàu cá Việt Nam và thuyền viên Việt Nam, việc áp dụng thủ tục điện tử sẽ được triển khai khi Công an cửa khẩu cảng và các cơ quan quản lý chuyên ngành đáp ứng điều kiện về hạ tầng công nghệ thông tin và yêu cầu quản lý.

Trường hợp Cổng thông tin một cửa quốc gia gặp sự cố, các tổ chức, cá nhân được phép thực hiện thủ tục theo phương thức thủ công.

Quy định riêng với tàu khách du lịch quốc tế

Nghị định cũng quy định cụ thể thủ tục đối với tàu chở khách du lịch quốc tế. Theo đó, chậm nhất 12 giờ trước khi tàu đến cảng, doanh nghiệp lữ hành quốc tế phải nộp chương trình du lịch của hành khách, giấy phép kinh doanh lữ hành quốc tế (đối với lần đầu đón khách tại cảng) và các giấy tờ liên quan đến cấp thị thực (nếu có).

Công an cửa khẩu cảng sẽ thực hiện cấp thị thực cho hành khách ngay tại tàu theo quy định của pháp luật về xuất nhập cảnh.

Đối với tàu khách quốc tế được phép chở khách du lịch nội địa giữa các cảng của Việt Nam, doanh nghiệp lữ hành phải cung cấp chương trình du lịch, danh sách hành khách và các giấy tờ theo quy định. Hành khách nước ngoài phải xuất trình hộ chiếu hoặc giấy tờ đi lại quốc tế hợp lệ, trong khi hành khách Việt Nam xuất trình căn cước hoặc hộ chiếu khi xuống tàu.

Theo Nghị định, trong một số trường hợp như phát hiện người trốn trên tàu, có dấu hiệu vi phạm pháp luật về an ninh, trật tự hoặc nghi ngờ sử dụng giấy tờ giả mạo, Công an cửa khẩu cảng có thể phối hợp với Cảng vụ thực hiện thủ tục kiểm soát trực tiếp trên tàu.

Nghị định số 289/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2026.