Từ chủ trương đến những trường học đầu tiên theo mô hình mới

Năm học 2026-2027 là năm đầu Hà Nội sắp xếpmạng lưới trường công lập theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, STEM, ứng dụng AI và từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2. Trước khai giảng, các địa phương đang khẩn trương thành lập trường mới, kiện toàn bộ máy, bố trí nhân sự, bảo đảm dạy học không gián đoạn.

Theo ông Kiều Văn Minh, Trưởng phòng Tổ chức cán bộ, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, việc sắp xếp không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối mà còn tái cấu trúc hệ thống trường học, tối ưu nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng giáo dục.

Ông Minh cho biết, thành phố yêu cầu việc sắp xếp được thực hiện theo lộ trình phù hợp với điều kiện từng địa phương, bảo đảm hoạt động dạy học không bị gián đoạn, đồng thời tạo nền tảng để các nhà trường đổi mới quản trị trong giai đoạn mới. Từ định hướng này, nhiều địa phương đã nhanh chóng triển khai các phương án cụ thể.

Chủ trương này nhanh chóng được cụ thể hóa tại nhiều địa phương. Tại phường Ngọc Hà, từ 14 cơ sở giáo dục công lập gồm 5 trường mầm non, 6 trường tiểu học và 3 trường THCS, địa phương tổ chức lại còn 5 trường. Theo phương án được công bố, việc sắp xếp chỉ thực hiện đối với bộ máy quản lý, còn toàn bộ điểm trường hiện có vẫn được giữ nguyên. Học sinh tiếp tục học tại cơ sở cũ, việc tuyển sinh, tổ chức dạy học và các chế độ dành cho học sinh không thay đổi.

Theo đó, 5 trường mầm non được tổ chức thành Trường Mầm non Ngọc Hà; ba trường Tiểu học Ba Đình, Đại Yên và Vạn Phúc được hợp nhất thành Trường Tiểu học Ngọc Hà; hai trường Tiểu học Hoàng Hoa Thám và Nguyễn Bá Ngọc được tổ chức thành Trường Tiểu học Vĩnh Phúc; ba trường THCS Ba Đình, Hoàng Hoa Thám và Thống Nhất được tổ chức thành Trường THCS Ngọc Hà theo mô hình đa cơ sở.

Theo phương án, việc sắp xếp chỉ thực hiện đối với bộ máy quản lý, các điểm trường hiện có vẫn được giữ nguyên. Học sinh tiếp tục học tại cơ sở cũ, không thay đổi công tác tuyển sinh, tổ chức dạy học và các chế độ liên quan.

Việc tổ chức lại các trường cũng kéo theo thay đổi tên gọi của một số cơ sở, thu hút sự quan tâm của người dân. Nhiều ý kiến đồng tình với chủ trương sắp xếp nhưng mong muốn tên trường mới hài hòa hơn, đồng thời giữ gìn những tên gọi đã gắn với lịch sử và truyền thống địa phương.

Ông Cao Xuân Hiếu, người dân phường Ngọc Hà cho biết, ủng hộ việc tổ chức lại các trường theo chủ trương chung, song mong địa phương cân nhắc tên gọi của một số trường mới để hài hòa giữa yêu cầu đổi mới và giá trị truyền thống.

Theo ông Hiếu, việc Trường Tiểu học Hoàng Hoa Thám và Trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc được sắp xếp thành Trường Tiểu học Vĩnh Phúc khiến nhiều người tiếc nuối, bởi cả hai trường đều có lịch sử hình thành từ nhiều thập kỷ và gắn bó với nhiều thế hệ học sinh. Ông cho rằng, nếu giữ lại một trong hai tên trường cũ sẽ vừa kế thừa giá trị lịch sử, vừa hạn chế chi phí phát sinh từ việc thay đổi biển hiệu, con dấu, đồng phục và giấy tờ liên quan.

Chạy đua kiện toàn bộ máy trước ngày khai giảng

Từ Ngọc Hà, việc sắp xếp trường học đang được triển khai tại nhiều địa phương Hà Nội, với các phường, xã khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị trước thềm năm học mới.

Chiều 3/8, xã Đại Thanh công bố quyết định thành lập các cơ sở giáo dục công lập, tổ chức Đảng và kiện toàn cán bộ quản lý. Theo đề án, 20 trường với gần 19.800 học sinh được tổ chức lại thành 8 trường, gồm 3 trường mầm non, 3 trường tiểu học và 2 trường THCS.

Xã áp dụng mô hình một trường chính, nhiều phân hiệu, bảo đảm học sinh tiếp tục học tại các điểm trường hiện có. Việc sắp xếp nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đội ngũ và cơ sở vật chất, đồng thời chuẩn bị các điều kiện để năm học mới diễn ra ổn định.

Tương tự, xã Thuận An tổ chức lại 18 trường công lập thành 8 trường theo mô hình đa cơ sở, đồng thời giữ nguyên các điểm trường để không ảnh hưởng việc học của học sinh. Sau sắp xếp, số cán bộ quản lý giảm từ 45 xuống 26 người. Việc bố trí nhân sự phải bảo đảm công khai, đúng quy định và quyền lợi của cán bộ, giáo viên, nhân viên.

Thực tế triển khai cho thấy, sau khi quyết định sắp xếp được ban hành, một khối lượng lớn công việc lập tức được đặt ra. Từ thành lập tổ chức Đảng trong các trường mới, bổ nhiệm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng đến kiểm kê tài sản, bàn giao hồ sơ, hoàn thiện con dấu, quy chế hoạt động và phân công giáo viên, tất cả phải hoàn thành trong khoảng hơn một tháng để kịp vận hành ngay từ đầu năm học.

Ngày 5/8, phường Cửa Nam cũng đã công bố và trao các quyết định về sắp xếp, tổ chức lại các trường Tiểu học, mầm non công lập… Bà Trịnh Ngọc Trâm, Phó Chủ tịch UBND phường cho biết, thực hiện Đề án sắp xếp, tổ chức lại các trường công lập theo Kế hoạch số 272 của thành phố Hà Nội, phường sắp xếp 9 trường công lập thành 4 trường, đồng thời giữ nguyên một trường mầm non chất lượng cao hoạt động theo mô hình riêng.

Theo lộ trình, sau khi Đề án được thống nhất, UBND phường Cửa Nam đã ban hành các quyết định về tổ chức bộ máy, cán bộ và chuẩn bị năm học mới. Từ ngày 1/9/2026, các trường sau sắp xếp chính thức hoạt động theo mô hình mới, bảo đảm việc dạy học, chăm sóc, giáo dục học sinh không bị gián đoạn.

Địa phương tiếp tục hoàn thiện cơ sở vật chất, kiện toàn tổ chức, ổn định hoạt động trong năm học 2026-2027. Theo bà Trâm, phương án sắp xếp được xây dựng trên cơ sở xem xét tổng thể nhiều yếu tố, vừa phù hợp chủ trương của thành phố, vừa đáp ứng thực tiễn.

“Trước hết, quy mô học sinh và mạng lưới trường lớp được rà soát toàn diện nhằm hình thành các cơ sở giáo dục có quy mô hợp lý, bảo đảm điều kiện tổ chức dạy học và phù hợp xu hướng phát triển dân số, nhu cầu học tập trên địa bàn. Cơ sở vật chất và điều kiện tổ chức hoạt động cũng được xác định là tiêu chí quan trọng. Phường ưu tiên giữ ổn định các điểm trường hiện có, tận dụng hiệu quả cơ sở vật chất đã được đầu tư, hạn chế tối đa việc di chuyển học sinh, tạo thuận lợi cho phụ huynh và bảo đảm môi trường học tập ổn định”, bà Trâm cho hay.

Từ những tiêu chí trên, phường Cửa Nam lựa chọn mô hình trường đa cơ sở nhằm tinh gọn đầu mối, sử dụng hiệu quả nhân lực và cơ sở vật chất. Phương án cũng tính đến vị trí địa lý, bán kính phục vụ, khả năng kết nối giữa các điểm trường, truyền thống của các cơ sở giáo dục, quyền lợi học sinh và sự đồng thuận của cán bộ, giáo viên, phụ huynh.

Tinh gọn đầu mối, nhưng yêu cầu quản trị cao hơn

Nếu việc sắp xếp là bước đầu, đưa các trường mới vận hành ổn định mới là bài toán được các địa phương đặc biệt quan tâm. Sau khi quyết định thành lập được ban hành, nhiệm vụ đặt ra không còn là hoàn tất thủ tục trên giấy tờ mà phải bảo đảm bộ máy mới hoạt động thông suốt trước thềm năm học.

Tại phường Ba Đình, tạihội nghị triển khai nhiệm vụ chuẩn bị năm học 2026-2027 sau khi hoàn thành sắp xếp hệ thống trường công lập, lãnh đạo UBND phường yêu cầu các trường khẩn trương kiện toàn tổ chức, ban hành quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ rõ người, rõ việc.

Các trường cũng được yêu cầu xây dựng tập thể đoàn kết giữa các phân hiệu, bảo đảm chất lượng giáo dục đồng đều tại tất cả cơ sở. Cùng với công tác tổ chức, các đơn vị phải hoàn tất rà soát cơ sở vật chất, chuẩn bị phòng học, bếp ăn bán trú, hệ thống phòng cháy, chữa cháy, hoàn thiện cơ sở dữ liệu điện tử và các điều kiện bảo đảm an toàn trường học trước ngày khai giảng.

Những khó khăn, vướng mắc phát sinh sau sắp xếp cũng được lãnh đạo phường yêu cầu xử lý kịp thời, tránh ảnh hưởng đến tiến độ chuẩn bị năm học mới.

Tại xã Đan Phượng, hoàn thành sắp xếp trường học là nhiệm vụ trọng tâm tháng 8. Địa phương yêu cầu khẩn trương kiện toàn tổ chức, chuẩn bị nhân lực, cơ sở vật chất để các trường hoạt động ổn định ngay đầu năm học.

Sắp xếp trường học không chỉ nhằm giảm đầu mối mà còn hướng tới mô hình quản trị hiện đại, sử dụng hiệu quả đội ngũ, cơ sở vật chất và nguồn lực. Với mô hình đa cơ sở, hiệu trưởng phải đồng thời điều phối nhiều điểm trường, nhân sự và nguồn lực, bảo đảm chất lượng giáo dục đồng đều. Đây là bước chuyển từ “quản lý” sang “quản trị” nhà trường, với công nghệ số, dữ liệu và phân cấp đóng vai trò quan trọng.

Vì vậy, việc tổ chức lại hệ thống trường học mới chỉ là bước khởi đầu. Thước đo thành công của chủ trương này không nằm ở số lượng đầu mối được cắt giảm, mà ở hiệu quả vận hành của các trường mới, sự yên tâm của đội ngũ giáo viên và việc học sinh có được môi trường giáo dục ổn định, chất lượng hơn hay không.