Ngày 27/10, Israel tổ chức cuộc tổng tuyển cử lần thứ 26 để bầu Quốc hội nhiệm kỳ mới. Điều đáng chú ý là kết quả bầu cử được đánh giá sẽ cực kỳ khó đoán định, rất có thể có thể mang lại rủi ro thất bại cho đương kim Thủ tướng Benjamin Netanyahu - người giữ chức Thủ tướng lâu nhất trong lịch sử Israel, nhưng cũng có nguy cơ đối mặt nhiều rắc rối pháp lý nghiêm trọng, nếu không thể tiếp tục giữ được cương vị hiện nay.

Cuộc tổng tuyển cử tại Israel năm nay có 38 chính đảng đăng ký tham gia, cạnh tranh 120 ghế trong Quốc hội (Knesset) nhiệm kỳ 4 năm tới. Tổng số cử tri đủ tư cách tham gia bỏ phiếu vào khoảng 7,2 triệu người. Theo luật bầu cử Israel, các cử tri không bỏ phiếu cho các ứng viên cá nhân, mà cho các đảng tham gia tranh cử. Số ghế mà các đảng hay liên minh tranh được phân bổ, dựa trên tỷ lệ phiếu bầu giành được.

Để giành quyền thành lập Chính phủ mới, các đảng hay liên minh chính trị, phải tập được ít nhất 61 ghế nghị sỹ, tức quá bán số thành viên Quốc hội. Tuy nhiên, các kết quả thăm dò mới nhất cho thấy, cả hai liên minh chính trong cuộc bầu cử lần này là liên minh cánh hữu do đảng Likud của đương kim Thủ tướng Benjamin Netanyahu dẫn dắt, cũng như liên minh đối lập do đảng Yashar của ông Gadi Eisenkot lãnh đạo, đều chưa thể có được số ghế cần thiết.

Cụ thể, kết quả thăm dò công bố ngày 24/10 của kênh số 13 cho biết liên minh của Thủ tướng Netanyahu có thể nhận được 50 ghế, trong khi phe đối lập có thể nhận được 53 ghế.Vì vậy, để có thể giành quyền thành lập Chính phủ Israel giai đoạn tới, hai liên minh này chắc chắn phải liên kết với nhau, hoặc với ít nhất 1 đảng còn lại. Tuy nhiên, kịch bản 2 khối này liên minh với nhau, được cho là rất khó xảy ra, dù không bị loại trừ hoàn toàn.

Khả năng còn lại là liên minh với ít nhất 1 trong các chính đảng có ghế trong Quốc hội nhiệm kỳ tới, được cho là gần như chắc chắn xảy ra. Thế nhưng, câu hỏi tiếp theo được đặt ra là các khối liên minh có thể thuyết phục hay lôi kéo được đảng, hay các đảng nào tham gia Chính phủ mới?

Theo một số đánh giá, trong số các đảng và liên minh còn lại, có 2 liên minh của người Arab là Liên minh chung và Liên minh Ra’am, có khả năng giành được số ghế đủ lớn để đáp ứng số ghế còn thiếu của hai liên minh trên. Trong đó, Liên minh chung gồm hai đảng Hadash và Ta’al, đang có 5 ghế tại Quốc hội nhiệm kỳ hiện tại và nhiều khả năng có thể nhận được 7-8 ghế trong nhiệm kỳ tới. Tương tự, Liên minh Ra’am hiện cũng đang có 5 ghế tại Quốc hội và có thể giành được 5-6 ghế trong nhiệm kỳ tới.

Trong 2 liên minh của người Arab này, Liên minh Ra’am từng tham gia Chính phủ liên hiệp với các đảng cánh hữu của Thủ tướng Netanyahu từ tháng 6/2021 đến tháng 12/2022. Tuy nhiên, với việc Thủ tướng Netanyahu theo đuổi cuộc chiến gây thương vong nghiêm trọng cho người Palestine tại dải Gaza trong hơn 3 năm qua, Liên minh Ra’am được cho là chắc chắn sẽ không hợp tác với ông Netanyahu. Trường hợp của liên minh chung lại càng không, vì liên minh này có khuynh hướng hướng tả, khó lòng chấp nhận hợp tác với phe cánh hữu.

Thế nhưng, việc 2 liên minh của người Arab không liên kết với đảng Likud của phe cực hữu, không đồng nghĩa với việc liên minh lớn còn lại của phe đối lập, có cơ hội chiến thắng. Các phân tích đáng tin cậy cho thấy ông Gadi Eisenkot cũng như phe đối lập, cũng phản đối giải pháp hai nhà nước, bao gồm việc thành lập nhà nước Palestine độc lập, giống như cách tiếp cận cứng rắn của phe cánh hữu và Thủ tướng Netanyahu. Điều này là rất khó chấp nhận với các đảng gốc Arab vốn chủ trương thúc đẩy giải pháp hai nhà nước.

Ngoài các đảng và liên minh của người Arab, khả năng liên minh của hai khối tranh cử chính, với các đảng và liên minh còn lại trong cuộc bầu cử Quốc hội Israel năm nay, cũng được dự báo rất thách thức và cơ hội chia đều cho cả hai phía. Vì vậy, bên nào có thể giành thắng lợi cuối cùng và lập được Chính phủ mới, vẫn là câu hỏi chưa có lời giải thuyết phục, dù ngày bỏ phiếu đã cận kề.

Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều nhà phân tích khu vực và thế giới, bất kể bên nào, dù liên minh cánh hữu của Thủ tướng Netanyahu, hay phe đối lập của cựu tướng quân đội Gadi Eisenkot giành chiến thắng và thành lập Chính phủ mới tại Israel, chiến lược khu vực của Tel Aviv trong giai đoạn tới, rất khó xảy ra thay đổi lớn, đặc biệt liên quan vấn đề Palestine. Cả hai phe có cơ hội lớn nhất nắm quyền thành lập Chính phủ và điều hành đất nước Israel trong giai đoạn tới, đều có chủ trương rất rõ về không chấp nhận giải pháp hai nhà nước.

Trong khi đó với người Palestine, thế giới Arab và nhiều quốc gia thế giới, giải pháp hai nhà nước chính là con đường tốt nhất, thậm chí là duy nhất, để mang lại hòa bình cho toàn khu vực, trong đó có chính Israel.