Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu ngành giáo dục tập trung bảo đảm các điều kiện thiết yếu cho giáo dục, trước hết phải thực hiện cho được mục tiêu “đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên”.

Sau 1 năm thực hiện Nghị quyết 71, nhiều chính sách lớn đã bắt đầu đi vào cuộc sống, chính sách miễn học phí được triển khai; một bộ sách giáo khoa đã được thống nhất thực hiện; việc sắp xếp các trường mầm non và phổ thông cơ bản hoàn thành; 108 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới được xây dựng trong giai đoạn đầu, bổ sung 4.396 phòng học cho gần 113 nghìn học sinh. Đào tạo nhân lực STEM và công nghệ chiến lược có chuyển biến rõ: tỷ lệ sinh viên đại học ngành STEM nhập học năm 2026 chiếm hơn 32%; Chuyển đổi số cũng có bước tiến nhanh: các cơ sở dữ liệu của ngành hiện quản lý thông tin của khoảng 50 nghìn cơ sở giáo dục, hơn 27 triệu học sinh, trên 1,4 triệu giáo viên; đến tháng 8/2026 đã tiếp nhận trên 16 triệu học bạ số và số hóa trên 8 triệu văn bằng, chứng chỉ…

Sau khi nghe báo cáo của Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo và các ý kiến phát biểu tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, chuyển biến rõ nhất là về nhận thức, thể chế, chính sách, nguồn lực và phương thức quản trị; nhiều điểm nghẽn tồn tại lâu năm đã được tháo gỡ; chính sách đối với nhà giáo và người học được quan tâm hơn; giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học đã có những chuyển động theo hướng gắn hơn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nhu cầu nhân lực.

Tuy nhiên, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, sau 1năm thực hiện Nghị quyết 71, chúng ta chủ yếu mới tạo nền tảng, mở đường và tạo điều kiện cho đột phá; những chuyển biến về chất lượng giáo dục, về người thầy, người học và chất lượng nguồn nhân lực chưa thật sự rõ nét. Nhiều tồn tại, hạn chế chưa được khắc phục, trong đó có cả những vấn đề dư luận bức xúc trong nhiều năm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, Nghị quyết 71 đặt ra yêu cầu không chỉ tiếp tục “đổi mới căn bản, toàn diện”, mà phải tạo đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Vì vậy, thời gian tới phải chuyển mạnh sang tổ chức thực hiện và tạo ra kết quả thực chất. Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị phải chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế, chính sách sang tổ chức thực hiện, đưa Nghị quyết vào cuộc sống và tạo ra kết quả cụ thể. Trong đó cần rà soát lại toàn bộ chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 71. Những nhiệm vụ còn thiếu phải tiếp tục bổ sung; những điểm nghẽn mới phát sinh phải kịp thời tháo gỡ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, trọng tâm từ nay phải chuyển sang thực thi. Không nên tiếp tục sinh ra quá nhiều chương trình, đề án nếu không thật sự cần thiết. Phải xác định rõ ai chịu trách nhiệm, làm việc gì, hoàn thành khi nào, nguồn lực ở đâu, sản phẩm là gì và kết quả cuối cùng phải đạt được là gì. Đồng thời phải tập trung bảo đảm các điều kiện thiết yếu cho giáo dục, trước hết phải thực hiện cho được mục tiêu “đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên”.

“Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo và các địa phương phải có lộ trình cụ thể, xác định rõ trách nhiệm và thời hạnđể từng bước giải quyết căn bản những thiếu hụt về trường, lớp, giáo viên; đồng thời rà soát, sắp xếp, điều phối lại mạng lưới trường lớp và đội ngũ giáo viên theo biến động dân số, tránh tình trạng nơi thừa, nơi thiếu, đầu tư dàn trải, sử dụng nguồn lực kém hiệu quả. Phải ưu tiên vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời xử lý tình trạng quá tải trường lớp tại các đô thị, khu công nghiệp và địa bàn tăng dân số cơ học nhanh. Mục tiêu chung là không để một học sinh nào bị hạn chế cơ hội học tập vì thiếu trường, thiếu lớp, thiếu thầy cô; không để chất lượng giáo dục và tương lai của một đứa trẻ phụ thuộc quá nhiều vào nơi em được sinh ra và lớn lên. Bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục có chất lượng phải là một trong những thước đo quan trọng của việc thực hiện Nghị quyết 71”,Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải tạo một cuộc đổi mới thực chất từ bên trong ngành giáo dục. Vì vậy, ngành giáo dục phải đáp lại sự quan tâm của Đảng, Nhà nước bằng một cuộc tự đổi mới sâu sắc, từ quản trị nhà trường, đội ngũ nhà giáo đến nội dung, phương pháp dạy và học, thi, kiểm tra, đánh giá. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, phải giảm truyền thụ một chiều, học thuộc, học đối phó, học chỉ để thi; tăng tự học, thực hành, trải nghiệm, tư duy độc lập, sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề. Cách thi, cách đánh giá không thay đổi thì rất khó thay đổi cách dạy và cách học.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, mục tiêu cuối cùng của giáo dục không phải là điểm số, bằng cấp hay thứ hạng của nhà trường, mà là chúng ta giáo dục được những con người như thế nào. Đặc biệt, giáo dục phải đi trước một bước để chuẩn bị nguồn nhân lực và nhân tài cho tương lai đất nước.

“Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng sau Đại hội XIV của Đảng. Chúng ta đồng thời phải giải hai bài toán: Nâng nhanh mặt bằng kỹ năng của lực lượng lao động khi tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ còn thấp; và đào tạo được đội ngũ nhân lực tinh hoa, nhân lực công nghệ chiến lược cho những lĩnh vực quyết định sức cạnh tranh trong tương lai của đất nước. Đồng thời, phải có chính sách đủ mạnh để phát hiện sớm, đào tạo, thu hút, sử dụng và trọng dụng nhân tài. Một nền giáo dục tiên tiến phải làm được đồng thời hai việc: nâng mặt bằng chung và tạo ra những đỉnh cao. Phải hình thành cho được chuỗi liên kết: dự báo nhu cầu nhân lực -tuyển sinh -đào tạo -nghiên cứu -doanh nghiệp -việc làm. Đại học phải thực sự trở thành trung tâm đào tạo nhân tài, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, tạo ra tri thức và công nghệ mới. Giáo dục nghề nghiệp phải gắn chặt với doanh nghiệp và thị trường lao động, đào tạo được lực lượng lao động có kỹ năng cao mà nền kinh tế cần”,Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầuđẩy mạnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, nhưng phải đặt công nghệ đúng vị trí: công nghệ phục vụ giáo dục, không thay thế bản chất của giáo dục. Đồng thời đổi mới mạnh phương thức lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện Nghị quyết 71; xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu. Vì vậy, Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo phải thực sự phát huy vai trò hạt nhân chính trị lãnh đạo toàn ngành tổ chức thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị. Không chỉ lãnh đạo tham mưu xây dựng chính sách, văn bản mà phải lãnh đạo sự đổi mới của toàn ngành.

Chỉ ít ngày nữa là đến ngày 5/9, cả nước bước vào năm học 2026-2027 -năm học đầu tiên sau Đại hội XIV của Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị ngành giáo dục coi đây không đơn thuần là bắt đầu một năm học mới, mà là một dấu mốc chuyển trạng thái trong thực hiện Nghị quyết 71: Từ tạo nền tảng cho đổi mới sang tạo ra đổi mới thực chất. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, chúng ta đã mở về thể chế, đang tăng về nguồn lực, đang đưa công nghệ vào giáo dục. Bây giờ phải làm cho người thầy tốt hơn, người học tốt hơn, nhà trường tốt hơn và chất lượng nguồn nhân lực của đất nước tốt hơn.