Chiều 26/10, Hội Hữu nghị Việt Nam - Campuchia Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) tổ chức họp báo giới thiệu cuộc vận động tập hợp, ghi chép những câu chuyện về tình hữu nghị và công tác giúp bạn Campuchia qua các thời kỳ, hướng tới kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Campuchia (24/6/1967 - 24/6/2027).

Cuộc vận động nhằm tìm kiếm, lưu giữ những câu chuyện có thật trong chiến đấu, công tác và đời sống, phản ánh tình cảm gắn bó, sự giúp đỡ, sẻ chia giữa nhân dân hai nước. Trong đó, những ký ức về giai đoạn 1979 - 1989, khi quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia, là một trong những nội dung được đặc biệt quan tâm.

Góp nhặt ký ức, nối dài tình hữu nghị

Trung tướng Nguyễn Văn Nam, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Campuchia TP.HCM, cho biết cuộc vận động xuất phát từ mong muốn gìn giữ những dấu ấn lịch sử và tình cảm gắn bó giữa hai dân tộc. Nhiều câu chuyện quý giá hiện vẫn được lưu truyền trong các gia đình, qua ký ức của những người từng trực tiếp tham gia chiến đấu, công tác và giúp đỡ nhân dân Campuchia.

Từng tham gia chiến trường Campuchia và có thời gian đảm nhiệm công tác đối ngoại, Trung tướng Nguyễn Văn Nam xúc động nhắc lại những năm tháng quân tình nguyện Việt Nam cùng nhân dân Campuchia vượt qua khó khăn, thiếu thốn. Đó là những câu chuyện bộ đội Việt Nam nhường cơm, sẻ áo cho người dân, hay những cán bộ, chuyên gia Việt Nam cùng bạn khôi phục sản xuất, ổn định đời sống và xây dựng lại các hoạt động xã hội.

Theo Trung tướng Nguyễn Văn Nam, tình hữu nghị ấy không chỉ được vun đắp trong những năm tháng gian khó mà còn tiếp tục phát triển thông qua hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục, quốc phòng và an ninh.

Đặc biệt, sự phối hợp giữa hai nước trong tìm kiếm, quy tập và hồi hương hài cốt liệt sĩ Việt Nam hy sinh trên đất Campuchia là một minh chứng sâu sắc cho tình nghĩa, sự trân trọng và gắn bó giữa hai dân tộc.

“Một câu chuyện có thể là một trang, hai trang, ba trang nhưng phải là sự thật”, Trung tướng Nguyễn Văn Nam nhấn mạnh.

Ông cho rằng giá trị của cuộc vận động không nằm ở những câu chuyện lớn lao mà trước hết ở tính chân thực, ở những ký ức cụ thể về con người và sự việc. Nội dung cần phản ánh đầy đủ cả sự giúp đỡ của Việt Nam đối với Campuchia và tình cảm cưu mang, hỗ trợ mà nhân dân Campuchia dành cho Việt Nam.

Thông qua việc tập hợp, ghi chép và lan tỏa những câu chuyện ấy, cuộc vận động góp phần giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về lịch sử quan hệ hai nước, trân trọng những hy sinh, đóng góp của các thế hệ đi trước và tiếp tục vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Campuchia.

Khi ký ức riêng trở thành tư liệu lịch sử

Chia sẻ tại buổi họp báo, Đại tá Trần Văn Thông, nguyên Tham tán chính trị Đại sứ quán Việt Nam tại Campuchia cho biết, ông từng có 8 năm công tác trong Đoàn chuyên gia Việt Nam giúp Campuchia, sau đó tiếp tục gắn bó với đất nước này trên nhiều cương vị khác nhau.

Từ trải nghiệm thực tế, ông cho rằng những câu chuyện về quan hệ Việt Nam - Campuchia cần được ghi lại từ nhiều góc nhìn, không chỉ về sự giúp đỡ của Việt Nam mà còn về những đóng góp, hỗ trợ của nhân dân Campuchia đối với Việt Nam trong các cuộc kháng chiến, vai trò của cộng đồng người Việt tại Campuchia và những tình cảm gần gũi giữa nhân dân hai nước.

Theo Đại tá Trần Văn Thông, nguồn tư liệu quý không chỉ có ở các cựu quân tình nguyện, cựu chuyên gia mà còn nằm trong ký ức của thân nhân, bạn bè và những gia đình từng có người công tác, chiến đấu tại Campuchia.

Ông gợi mở hướng khai thác cho các nhà báo, người viết từ những câu chuyện ở vùng biên giới, nơi nhiều cán bộ và người dân Việt Nam từng đón tiếp, giúp đỡ người Campuchia lánh nạn, ổn định chỗ ở, tổ chức sản xuất và từng bước xây dựng cuộc sống mới.

Đó có thể là những câu chuyện giản dị, ít được nhắc đến nhưng chứa đựng tình cảm chân thành, phản ánh sinh động sự gắn bó giữa nhân dân hai nước trong những thời điểm khó khăn của lịch sử.

Đại tá Trần Văn Thông cũng bày tỏ mong muốn cuộc vận động được phổ biến rộng rãi, thu hút sự tham gia của đông đảo nhân chứng, người viết và các thế hệ. Bên cạnh việc tuyển chọn, xuất bản những câu chuyện có giá trị, ông đề xuất quan tâm đến công tác dịch thuật để các tư liệu này có thể đến với người dân Campuchia và bạn bè quốc tế.

Theo Ban tổ chức, những câu chuyện được tuyển chọn sẽ được tập hợp, biên soạn và xuất bản thành sách, qua đó góp phần hình thành nguồn tư liệu về lịch sử quan hệ Việt Nam - Campuchia từ góc nhìn của những người trực tiếp chứng kiến, trải nghiệm.

Cuộc vận động không chỉ hướng tới kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước mà còn mở ra cơ hội để những ký ức riêng của mỗi cá nhân, gia đình trở thành tài sản tinh thần chung, góp phần gìn giữ và trao truyền tình hữu nghị Việt Nam - Campuchia cho các thế hệ mai sau.