Điểm tựa cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Giai đoạn 2021-2025, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tại Thanh Hóa được triển khai với sự vào cuộc của các cấp ủy, chính quyền và sự tham gia của người dân. Qua đó, nhiều nguồn lực được huy động để hỗ trợ phát triển kinh tế, đầu tư hạ tầng và từng bước nâng cao đời sống đồng bào.

Trong quá trình thực hiện, hệ thống chỉ đạo từ tỉnh đến cơ sở được kiện toàn. Ban Chỉ đạo các cấp được thành lập với sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo chủ chốt, bảo đảm công tác chỉ đạo, điều hành xuyên suốt. Tỉnh cũng tập trung xây dựng văn bản, cơ chế phân bổ vốn và tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai các dự án thành phần.

Trao đổi về kết quả thực hiện chương trình, ông Nguyễn Đức Thiện, Trưởng phòng Kế hoạch - Tổng hợp, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thanh Hóa, nhấn mạnh những kết quả đạt được là minh chứng cho tinh thần đoàn kết và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở.

Theo ông Thiện, thời gian tới, các cấp, các ngành cần tiếp tục bám sát thực tế đời sống của đồng bào, kịp thời tháo gỡ vướng mắc từ cơ sở, đồng thời huy động và lồng ghép hiệu quả các nguồn lực để nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân vùng cao.

Nguồn lực đầu tư tạo chuyển biến

Trong giai đoạn 2021-2025, tổng nguồn lực huy động thực hiện chương trình tại Thanh Hóa ước đạt khoảng 2.739,411 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách Trung ương chiếm phần lớn, với 2.705,150 tỷ đồng.

Nguồn lực đầu tư đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, cải thiện điều kiện sinh hoạt và tạo thêm cơ hội để người dân phát triển sản xuất. Thu nhập bình quân đầu người tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đạt khoảng 53,9 triệu đồng/người/năm vào năm 2025. Tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 3,81% trong năm 2025, giảm 4,79% so với năm trước đó.

Để đạt được kết quả trên, tỉnh triển khai các dự án theo từng nhóm mục tiêu. Dự án 1 và Dự án 2 tập trung giải quyết nhu cầu đất ở, nhà ở, nước sinh hoạt và sắp xếp, ổn định dân cư. Dự án 3 và Tiểu dự án 1 thuộc Dự án 4 hướng đến phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp, bảo vệ rừng và đầu tư các công trình hạ tầng thiết yếu, giao thông, y tế.

Các Dự án 5, 6 và 7 tập trung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, kiên cố hóa trường học, chăm sóc sức khỏe nhân dân và bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch. Trong khi đó, các Dự án 8, 9 và 10 hướng đến thúc đẩy bình đẳng giới, giảm thiểu tảo hôn, ứng dụng công nghệ thông tin, phát huy vai trò truyền thông và người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số.

Bên cạnh đầu tư hạ tầng, các chính sách hỗ trợ sinh kế cũng góp phần giúp người dân có thêm điều kiện phát triển sản xuất. Tại xã Xuân Chinh, việc được hỗ trợ bò giống đã mang lại niềm vui và mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho một số hộ dân.

Ông Vi Văn Hoàng, xã Xuân Chinh, chia sẻ: Tôi bị bệnh về mắt từ khi còn nhỏ, bố mẹ thì già yếu, trước đây vì thiếu vốn và con giống nên dẫu chăm chỉ làm lụng cũng chỉ đủ ăn qua ngày, không dám nghĩ tới chuyện tích lũy. Nay có sự đồng hành sát sao của cán bộ chuyên môn từ khâu dựng chuồng trại đến kỹ thuật chăm sóc, bò giống phát triển khỏe mạnh, hứa hẹn mở ra hướng đi mới bền vững. Sự hỗ trợ kịp thời ấy không chỉ tiếp thêm điểm tựa kinh tế vững chắc mà còn thắp sáng niềm tin, giúp tôi chủ động thay đổi tư duy sản xuất, tự tin vươn lên làm chủ cuộc sống trên chính mảnh đất quê hương.

Tại xã Điền Quang, nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia cũng được xác định là một trong những điều kiện quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Bà Lê Thị Thúy, Phó Chủ tịch xã Điền Quang, cho biết nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia đã và đang tạo ra "cú hích" quan trọng giúp diện mạo vùng cao ngày càng khởi sắc. Cán bộ và đồng bào các dân tộc xã Điền Quang khẳng định sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, sử dụng hiệu quả các nguồn hỗ trợ đầu tư, tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi và giữ gìn bản sắc văn hóa tốt đẹp, quyết tâm chung sức cùng xã nhà thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra.

Tháo gỡ khó khăn, tiếp tục nâng cao đời sống vùng cao

Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình triển khai chương trình tại Thanh Hóa vẫn gặp một số khó khăn. Văn bản hướng dẫn từ Trung ương có thời điểm ban hành chậm, chưa đồng bộ. Một số cơ chế, chính sách mới chưa thực sự phù hợp với đặc thù địa phương, khiến các chủ đầu tư gặp lúng túng trong quá trình lập hồ sơ, phân bổ vốn và tổ chức thực hiện.

Địa bàn miền núi có địa hình hiểm trở, giao thông đi lại khó khăn, thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, mưa lũ. Trong khi đó, quỹ đất sản xuất ngày càng thu hẹp, tác động đến tiến độ thi công các công trình hạ tầng thiết yếu cũng như hiệu quả triển khai một số tiểu dự án hỗ trợ sinh kế, ổn định đời sống người dân.

Những khó khăn này đặt ra yêu cầu tiếp tục rà soát, tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thực hiện, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn và bảo đảm các chính sách hỗ trợ phù hợp hơn với điều kiện thực tế tại cơ sở.

Sau giai đoạn 2021-2025, những chuyển biến về thu nhập, giảm nghèo và hạ tầng cho thấy các chương trình mục tiêu quốc gia đã góp phần cải thiện đời sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi Thanh Hóa. Tuy nhiên, để những kết quả này được duy trì và phát huy, việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực, hỗ trợ người dân phát triển sinh kế và chủ động khắc phục khó khăn vẫn là những nhiệm vụ cần được quan tâm trong thời gian tới.

Từ những chính sách hỗ trợ thiết thực đến sự nỗ lực vươn lên của từng hộ dân, phát triển kinh tế vùng cao cần tiếp tục gắn với điều kiện thực tế của địa phương, tạo thêm cơ hội để đồng bào ổn định cuộc sống, nâng cao thu nhập và từng bước phát triển bền vững.