Vụ tai nạn đặt ra nhiều câu hỏi về chất lượng bảo trì và mức độ an toàn của mạng lưới đường sắt cao tốc Tây Ban Nha.

Tai nạn xảy ra trên tuyến đường sắt qua vùng nông thôn Castilla-La Mancha, khu vực phía nam Madrid, khi đoàn tàu cao tốc của hãng đường sắt quốc gia Renfe chở 397 hành khách, đã đâm vào đuôi đoàn tàu của hãng Iryo, chở 147 hành khách, đang dừng trên đường ray. Vụ tai nạn khiến ít nhất 68 người thiệt mạng, 100 người bị thương, trong đó có 15 ca trong tình trạng nguy kịch. Cú va chạm cực mạnh khiến ít nhất 3 toa tàu lao xuống bờ taluy và 2 toa tàu Iryo bị trật bánh.

Theo điều tra ban đầu, đoàn tàu của hãng Renfe được phép tiếp tục di chuyển, bất chấp tín hiệu đèn đỏ đang bật. Bộ trưởng Giao thông vận tải Tây Ban NhaOscar Puente cho biết hệ thống máy tính gặp trục trặc liên lạc, tự động kích hoạt tín hiệu đèn đỏ để dừng lưu thông. Tuy nhiên, một quyết định sai lầm sau đó đã cho phép tàu Renfe tiếp tục di chuyển bất chấp tín hiệu đỏ và đâm vào tàu Iryo đang dừng phía trước.

“Việc quyết định cho phép lưu thông trở lại, trong khi hệ thống tín hiệu vẫn chưa được khôi phục, là quyết định thuộc thẩm quyền của trung tâm điều hành. Chính trung tâm này, thông qua các nhân viên điều hành, đã đưa ra quyết định cho phép tàu chạy tiếp. Theo quan điểm của chúng tôi, trong những hoàn cảnh như vậy, quyết định này là điều không thể giải thích được”, ôngOscar Puente nói.

Vụ việc đặt ra nhiều câu hỏi về chất lượng bảo trì và mức độ an toàn của mạng lưới đường sắt cao tốc Tây Ban Nha. Trước đó chỉ vài tháng, vụ tai nạn hồi tháng 1/2026 khiến 46 người thiệt mạng cũng trên tuyến cao tốc này khi một đoàn tàu trật bánh va chạm với tàu chạy ngược chiều, ban đầu bị nghi do lỗi thanh ray hoặc mối hàn. Theo số liệu của cơ quan an toàn đường sắt Tây Ban Nha, số vụ tai nạn, bao gồm trật bánh và va chạm, tăng từ 45 vụ năm 2016 lên 69 vụ năm 2025.

Dữ liệu của Ủy ban châu Âu cũng cho thấy, dù Tây Ban Nha chi trung bình khoảng 1,5 tỷ euro mỗi năm cho mạng lưới cao tốc giai đoạn 2018-2022, nhưng chỉ khoảng 16% được dành cho bảo trì, thay mới và nâng cấp, phần lớn ngân sách còn lại tập trung vào xây dựng mới. Lượng khách sử dụng tàu cao tốc trong nửa đầu năm 2026 cũng đã sụt giảm khoảng 14% so với cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh công tác cứu hộ và điều tra đang được tiến hành khẩn trương, Tây Ban Nha công bố quốc tang 3 ngày (từ 29-31/10) để tưởng niệm các nạn nhân thiệt mạng trong vụ tai nạn đường sắt nghiêm trọng này. Hầu hết các đảng phái chính trị lớn tại Tây Ban Nha đã thông báo tạm dừng các hoạt động vận động tranh cử để bày tỏ sự tiếc thương đối với các nạn nhân.

Trong khi đó, Liên hợp quốc và nhiều quốc gia gửi lời chia buồn sâu sắc tới gia đình các nạn nhân, cũng như tới nhân dân và Chính phủ Tây Ban Nha. Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot cho biết Pháp bày tỏ tình đoàn kết với Tây Ban Nha: “Với sự cho phép của Thủ tướng, tôi xin bày tỏ tình đoàn kết của Chính phủ Pháp với Tây Ban Nha - quốc gia đang chìm trong đau buồn sau một thảm kịch đường sắt kinh hoàng, khiến 68 người thiệt mạng tính đến thời điểm hiện tại. Đại sứ quán Pháp tại đó đang giữ liên lạc với chính quyền địa phương để cung cấp mọi sự hỗ trợ cần thiết”.

Hiện hãng đường sắt quốc gia Renfe đã tạm đình chỉ bán vé trên toàn bộ hành lang cao tốc Madrid - Andalusia cho đến ngày 13/12. Phía Renfe khẳng định lái tàu đã chạy tiếp theo đúng hiệu lệnh nhận được. Các cơ quan chức năng đang mở cuộc điều tra toàn diện để làm rõ quy trình chỉ huy giao thông.