Theo các đại biểu, dự án luật đã mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp, giúp mở rộng thị trường điện cạnh tranh, tạo điều kiện cho nhiều đối tượng tiếp cận nguồn năng lượng sạch trực tiếp. Đồng thời thiết lập hành lang pháp lý cho các lĩnh vực năng lượng mới như điện gió ngoài khơi, khuyến khích cả doanh nghiệp nhà nước và khu vực tư nhân tham gia phát triển loại hình điện hạt nhân công nghệ mới.

Lần đầu tiên dự án Luật cũng xem xét và làm rõ quy chế đầu tư hệ thống lưu trữ điện như một nguồn điện độc lập, tham gia đấu nối và thị trường điện; đồng thời xác lập nguyên tắc áp dụng pháp luật đặc thù ngành điện lực.

Phát biểu tại tổ, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Điện lực lần này là lời giải cho bài toán an ninh năng lượng phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, phát triển công nghệ cao và bảo đảm hài hòa lợi ích giữa nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

"Riêng mục tiêu tăng trưởng hai con số đã đòi hỏi nhu cầu điện rất lớn. Bên cạnh đó, việc phát triển khoa học, công nghệ, xây dựng các trung tâm dữ liệu và thu hút nhà đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực công nghệ cao cũng đặt ra yêu cầu phải bảo đảm đủ điện năng. Đây là những yêu cầu gắn với Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trong đó phải ưu tiên bảo đảm năng lượng cho mục tiêu phát triển kinh tế và phát triển khoa học, công nghệ. Vì vậy, những nội dung này bắt buộc phải được sửa đổi trong luật", theoThủ tướng Lê Minh Hưng.

Về đột phá cải cách thủ tục và tháo gỡ điểm nghẽn Quy hoạch điện VIII, Thủ tướng cho rằng tiến độ triển khai quy hoạch điện VIII đang gặp nhiều thách thức, nếu không có giải pháp cấp bách cả về thể chế lẫn khâu tổ chức thực hiện, nguy cơ thiếu điện và ách tắc giải tỏa công suất là hiện hữu.

Thủ tướng cũng cho biết, trong cơ cấu nguồn điện tương lai, tiềm năng thủy điện lớn cơ bản đã khai thác hết; nhiệt điện than phải thu hẹp quy mô để thực hiện cam kết Net Zero vào năm 2050. Do đó, gánh nặng bảo đảm nguồn cung sẽ dồn lên điện khí lỏng LNG và năng lượng tái tạo, đòi hỏi quy hoạch điện phải tính toán cơ cấu nguồn rất khoa học.

Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành, địa phương khẩn trương rà soát, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII theo hướng sát thực tế và bảo đảm tính khả thi cao nhất; kiên quyết không để tình trạng dự án “treo” làm ảnh hưởng đến an ninh năng lượng quốc gia.

Đại biểu Nguyễn Thành Đồng, đoàn Hà Tĩnh đề nghị làm rõ việc quản lý đầu tư xây dựng dự án, công trình điện lực cấp bách. Đây là quy định rất cần thiết, nhằm tạo cơ sở pháp lý để đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình quan trọng, cấp thiết, đáp ứng yêu cầu bảo đảm cung ứng điện phục vụ phát triển.

Tuy nhiên, việc áp dụng cơ chế đối với các dự án, công trình điện lực cấp bách cần có căn cứ, tiêu chí rõ ràng hơn, bảo đảm đúng đối tượng, đúng mục đích. Đồng thời, cần xác định cụ thể trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong quá trình đề xuất và tổ chức thực hiện, tránh áp dụng thiếu thống nhất hoặc phát sinh thủ tục không cần thiết.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Thúy Lam, đoàn Đồng Tháp, cần tính đến khả năng thay đổi thói quen sử dụng điện của người dân khi áp dụng giá điện theo giờ."Công tơ có thể đo điện năng tiêu thụ theo từng khung giờ, nhưng không phải gia đình nào cũng có thể thay đổi giờ sinh hoạt. Vì vậy, cần làm rõ giá điện theo giờ sẽ thay thế hay kết hợp với giá điện bậc thang. Hai cách tính này có tác động khác nhau: một căn cứ vào lượng điện sử dụng, một căn cứ vào thời điểm sử dụng. Người dân cần biết rõ cơ chế tính tiền điện để tránh việc cùng một nhu cầu thiết yếu phải chịu đồng thời nhiều yếu tố làm tăng hóa đơn tiền điện", theo nữ đại biểu.

Thông tin về những nội dung liên quan đến triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh với mục tiêu đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, Bộ trưởng Công thương Lê Mạnh Hùng cho biết, việc cập nhật, điều chỉnh quy hoạch trong quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, nhất là trong bảo đảm sự đồng bộ giữa quy hoạch chuyên ngành và quy hoạch địa phương khi có sự điều chỉnh địa giới, phân cấp, phân quyền; đồng thời, việc tổ chức thực hiện quy hoạch cũng cần được bảo đảm đồng bộ.

Bên cạnh đó, quá trình triển khai các dự án điện lực trong quy hoạch đã được phê duyệt còn mất nhiều thời gian do các khâu về chủ trương đầu tư và thực hiện các dự án đầu tư lớn có sự trùng lặp. Vì vậy, trong lần sửa đổi Luật Điện lực này, cần thiết kế, phân loại các dự án nhằm khẳng định cơ sở pháp lý, tạo điều kiện triển khai các dự án đầu tư trong quy hoạch, bảo đảm đúng tiến độ.