Sáng nay (1/7), tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp, Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Văn Thị Bạch Tuyết cho biết, sau khi thực hiện chủ trương sáp nhập 3 địa phương, Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) có diện tích hơn 6.700km², dân số trên 14 triệu người, gồm 168 đơn vị hành chính cấp xã. Đảng bộ Thành phố hiện quản lý 173 tổ chức Đảng trực thuộc, 2.455 tổ chức cơ sở Đảng với trên 390.000 đảng viên.

Trong điều kiện địa bàn rộng lớn, đa dạng với đô thị, nông thôn, công nghiệp, cảng biển và hải đảo, Thành ủy xác định, nếu không đổi mới phương thức quản trị thì mô hình chính quyền địa phương hai cấp khó có thể vận hành thông suốt.

Vì vậy, Thành phố tập trung xây dựng cơ chế kết nối liên thông từ Thành phố đến các xã, phường; bảo đảm các chỉ đạo của Thành ủy, HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố được triển khai nhanh chóng, chính xác đến cơ sở. Đồng thời, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng quyền chủ động và nguồn lực cho cấp xã nhằm phục vụ người dân, doanh nghiệp thuận lợi hơn, giảm thời gian và chi phí đi lại.

Chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm

Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Văn Thị Bạch Tuyết cho biết, ngay từ giai đoạn chuẩn bị sáp nhập, TP.HCM đã triển khai quyết liệt chuyển đổi số và xây dựng chính quyền số.

Thành phố tập trung đầu tư hạ tầng mạng, trang thiết bị công nghệ thông tin; phát triển các nền tảng số dùng chung; xây dựng, làm sạch và chuẩn hóa cơ sở dữ liệu; bảo đảm an ninh, an toàn thông tin; đồng thời tổ chức tập huấn thường xuyên cho đội ngũ cán bộ, công chức.

Đến nay, hạ tầng số đã được triển khai đồng bộ; các nền tảng số được áp dụng tại 100% sở, ngành và 168 phường, xã đặc thù, phục vụ hiệu quả công tác lãnh đạo, điều hành, xử lý thông tin cũng như tiếp nhận, giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính, góp phần kiểm soát tiến độ và chất lượng thực hiện nhiệm vụ.

Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở

Bên cạnh chuyển đổi số, Thành phố xác định xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là nhiệm vụ trọng tâm.

Do phần lớn cán bộ cấp xã được bố trí từ các đơn vị trước sắp xếp, cùng với một bộ phận từ cấp huyện và cán bộ tăng cường từ Thành phố, nhiều người phải đảm nhiệm vị trí mới, còn thiếu kinh nghiệm và chưa thành thạo các nghiệp vụ chuyên sâu. “Để khắc phục, TP.HCM đã tổ chức hơn 100 lớp tập huấn, bồi dưỡng cho hơn 30.000 lượt cán bộ, công chức cấp xã; trong đó 80% lớp học được tổ chức theo hình thức trực tiếp, "cầm tay chỉ việc"”, bà Văn Thị Bạch Tuyết cho hay.

UBND Thành phố cũng chỉ đạo các sở, ngành cử công chức biệt phái hỗ trợ trực tiếp cấp xã ở một số lĩnh vực; thiết lập đường dây nóng hướng dẫn nghiệp vụ; ban hành cẩm nang chuyên ngành để hỗ trợ cán bộ cơ sở.

Theo bà Tuyết, HĐND Thành phố ban hành các nghị quyết hỗ trợ kinh phí thuê nhà, đi lại cho cán bộ ở xa nơi công tác; thực hiện chế độ chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ kinh phí đào tạo nhằm tạo điều kiện để cán bộ yên tâm công tác.

Thành phố đồng thời rà soát, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, tăng cường nhân sự từ các sở, ngành về cơ sở, gắn với sắp xếp cán bộ cấp phó và cơ cấu lại đội ngũ công chức giữa các phường.

Hệ thống chính trị vận hành ổn định sau một năm

Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Văn Thị Bạch Tuyết đánh giá, sau một năm vận hành, hệ thống chính trị Thành phố hoạt động ổn định, thông suốt; chính quyền địa phương gần dân, sát dân hơn.

Mô hình mới phát huy tính chủ động của cơ sở, rút ngắn quy trình chỉ đạo, điều hành và thực thi nhiệm vụ; nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp; giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh tại các xã, phường.

Việc mở rộng địa giới cũng tạo không gian phát triển mới, phát huy lợi thế về quy mô hạ tầng và thu hút đầu tư. Các chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách và thu hút vốn đầu tư nước ngoài đạt kết quả tích cực. Công tác an sinh xã hội, bảo đảm an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội tiếp tục được giữ vững, tạo nền tảng để Thành phố hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian tới.

Kiến nghị tháo gỡ những vướng mắc

Bên cạnh kết quả đạt được, bà Văn Thị Bạch Tuyết cho rằng, vẫn còn một số khó khăn cần sớm được tháo gỡ. Trong đó, quy định khung biên chế cấp xã chưa phù hợp với đặc thù đô thị khi nhiều vị trí chỉ bố trí một cán bộ hoặc công chức, thiếu nguồn kế cận.

Mô hình sở đa ngành, đa lĩnh vực phù hợp với yêu cầu tinh gọn bộ máy nhưng khối lượng hồ sơ hành chính quá lớn khiến một số lĩnh vực quá tải, ảnh hưởng đến chất lượng tham mưu quản lý nhà nước.

Việc triển khai các nền tảng số của các bộ, ngành còn thiếu đồng bộ; tiêu chuẩn kết nối và chia sẻ dữ liệu chưa thống nhất; dữ liệu quốc gia và dữ liệu chuyên ngành chưa được mở đầy đủ. Các hệ thống giải quyết thủ tục hành chính, nhất là trong lĩnh vực đất đai, xây dựng và quy hoạch, chưa liên thông hoàn toàn, làm tăng áp lực công việc cho công chức cấp xã. Cùng với đó, hành lang pháp lý về kết nối và chia sẻ dữ liệu còn thiếu.

Ngoài ra, một số quy định pháp luật, văn bản hướng dẫn chuyên ngành chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn; việc phân định thẩm quyền ở một số lĩnh vực còn chưa thống nhất giữa luật và văn bản dưới luật.

Từ thực tiễn vận hành mô hình mới, Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Văn Thị Bạch Tuyết cho hay, TP.HCM kiến nghị Trung ương sớm xây dựng kiến trúc dữ liệu thống nhất trong toàn hệ thống chính trị theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống", tiếp tục hoàn thiện Cổng dịch vụ công quốc gia, các nền tảng dùng chung, cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành; ban hành đầy đủ tiêu chuẩn kết nối, mở rộng cơ chế chia sẻ dữ liệu và phát triển các ứng dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo phục vụ quản lý, điều hành.

Thành phố cũng đề nghị Quốc hội, Chính phủ tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, thống nhất, khắc phục tình trạng chồng chéo; đồng thời xem xét cho phép các địa phương được thành lập từ một đến hai cơ quan có chức năng như cơ quan hành chính để thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước chuyên sâu, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.