Nhờ vào những tiến bộ công nghệ, các nhà thiên văn đã có thể phát hiện tín hiệu vô tuyến tự nhiên phát ra từ các hành tinh và thiên thể khác. Tín hiệu vô tuyến được xem là một nguồn thông tin quan trọng cho nhiều hình thức liên lạc không dây trên Trái đất, như Bluetooth và Wi-Fi.

Vào mùa hè năm 2026, một khám phá khoa học đáng chú ý đã được công bố: tín hiệu vô tuyến phát ra từ ngoại hành tinh Beta Pictoris b, một hành tinh khí khổng lồ cách Trái đất khoảng 63 năm ánh sáng. Hành tinh này có khối lượng gấp khoảng 10 lần sao Mộc và đã tạo ra các tín hiệu vô tuyến liên tục. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng hệ thống kính viễn vọng MeerKAT, bao gồm 64 ăng-ten vệ tinh, để phát hiện những tín hiệu này. Hệ thống kính viễn vọng MeerKAT được đặt tại Vườn quốc gia Meerkat ở Nam Phi.

Mặc dù nhiều người có thể nghĩ rằng tín hiệu vô tuyến từ một hành tinh đồng nghĩa với sự sống ngoài hành tinh, nhưng thực tế, vũ trụ cũng phát ra sóng vô tuyến tự nhiên. Các nhà thiên văn học đã mô tả tín hiệu từ Beta Pictoris b là “phát xạ vô tuyến cực quang”, một hiện tượng chỉ xảy ra khi có từ trường và bầu khí quyển.

Beta Pictoris b không phải là trường hợp đầu tiên mà các nhà thiên văn học phát hiện tín hiệu vô tuyến. Sao Mộc cũng phát ra tín hiệu tương tự, và năm ngoái, hệ thống MeerKAT đã ghi nhận tín hiệu từ sao chổi 3I/Atlas. Tuy nhiên, tín hiệu từ Beta Pictoris b mang ý nghĩa đặc biệt, không chỉ cho hành tinh này mà còn cho khoa học nói chung.

Vai trò quan trọng của tín hiệu vô tuyến

Ban đầu, các nhà nghiên cứu đã nghi ngờ liệu tín hiệu có nguồn gốc từ hành tinh hay từ ngôi sao chủ Beta Pictoris. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của hình ảnh vô tuyến và các khung tham chiếu, họ đã xác định rằng tín hiệu thực sự phát ra từ Beta Pictoris b. Các sóng điện từ này là kết quả của “sự ghép nối giữa từ quyển và tầng ion”, tạo ra các hiệu ứng thị giác tương tự như cực quang.

Điều đáng chú ý là Beta Pictoris b không chỉ có khả năng tạo ra những màn trình diễn ánh sáng độc đáo mà còn là trường hợp đầu tiên mà các nhà thiên văn học phát hiện bức xạ vô tuyến từ một hành tinh ngoài hệ mặt trời và sử dụng chúng để đo từ trường của nó. Theo dữ liệu, từ trường của Beta Pictoris b mạnh hơn Trái đất hơn 1.000 lần.

Quan trọng hơn, nghiên cứu đã mở ra nhiều khả năng mới. Yvette Cendes, một trong những tác giả của bài báo, cho biết sự hiện diện của từ quyển có thể chỉ ra tiềm năng về khả năng sinh sống. Mặc dù Beta Pictoris b không phải là ứng viên cho sự sống do là một hành tinh khí khổng lồ, nhưng phát hiện này giúp các nhà thiên văn học hiểu rõ hơn về cách xác định các hành tinh ngoài hệ Mặt trời có từ quyển có thể hỗ trợ sự sống. Có thể trong tương lai, chúng ta sẽ tìm thấy một hành tinh tiềm năng gần hơn, như HD 20794 d, một siêu Trái đất có thể sinh sống được chỉ cách Trái đất 20 năm ánh sáng.