Quốc hội Mỹ căng thẳng về chiến lược Iran

Theo một số quan chức tham gia cuộc họp hôm 25/3, cả đảng Cộng hòa và Dân chủ đều bày tỏ sự thất vọng trước sự thiếu thông tin cụ thể về chiến lược của Tổng thống Donald Trump.

Phần lớn sự bất đồng trong cuộc họp của Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ tập trung vào khả năng Mỹ triển khai lực lượng bộ binh tới Iran. Các quan chức và nghị sĩ cho biết nhiều câu hỏi chưa được giải đáp, trong đó có mục tiêu sử dụng quân đội và khả năng bảo đảm an toàn cho lực lượng này nếu họ được triển khai.

“Một kế hoạch, chiến lược hay mục tiêu cuối cùng đều không được chia sẻ và chúng tôi không nhận được câu trả lời thỏa đáng. Không rõ là họ không có kế hoạch, hay có nhưng họ không muốn công bố với các thành viên trong Quốc hội” một quan chức nói.

Cuộc họp diễn ra khi xung đột Mỹ - Iran sắp bước sang tháng thứ hai. Chính quyền ông Trump vừa tham gia các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến sự, vừa điều thêm lực lượng tới Trung Đông. Ngoài ra, Tổng thống Trump cũng cân nhắc khả năng triển khai bộ binh Mỹ vào lãnh thổ Iran.

Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện, Hạ nghị sĩ Mike Rogers (đảng Cộng hòa, bang Alabama), thừa nhận rằng, nhiều người tỏ ra thất vọng đối với “tất cả các báo cáo mà chúng tôi nhận được trong vài tháng qua”.

Ông nêu rõ: “Sự chỉ trích không liên quan đến Chiến dịch Epic Fury. Tôi hoàn toàn ủng hộ những gì chính quyền đang làm tại Iran. Tuy nhiên, khi báo cáo trước Quốc hội, các cơ quan cần chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, cung cấp thông tin thực chất và trả lời đầy đủ các câu hỏi”. Trong một diễn biến liên quan, Iran đã bác bỏ kế hoạch hòa bình do Mỹ đề xuất.

Hạ nghị sĩ Nancy Mace (đảng Cộng hòa, bang Nam Carolina) cũng chỉ trích cuộc họp, viết trên mạng xã hội X: “Tôi vừa rời cuộc họp báo cáo của Ủy ban Quân vụ Hạ viện về Iran. Tôi xin nhắc lại: sẽ không ủng hộ việc triển khai bộ binh tới Iran, đặc biệt là sau cuộc họp này”.

Bộ Quốc phòng Mỹ chưa đưa ra bình luận ngay trong tối cùng ngày.

Trong khi đó, người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết chính quyền ông Trump đã tổ chức 20 cuộc họp báo cáo lưỡng đảng với các thành viên Quốc hội, đồng thời khẳng định: “Đội ngũ của tổng thống sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Quốc hội, đồng thời kiên quyết vô hiệu hóa năng lực tên lửa đạn đạo, hải quân, khả năng hỗ trợ lực lượng ủy nhiệm và tham vọng sở hữu vũ khí hạt nhân của Iran”.

Lo ngại khả năng vượt lằn ranh đỏ

Các nghị sỹ Quốc hội cho biết các quan chức trình bày tại cuộc họp không thể cung cấp chi tiết về khả năng triển khai quân đội Mỹ tới Iran, song cũng không loại trừ kịch bản này. Theo đó, một số nhà lập pháp tham dự cuộc họp kín đã nêu rõ quan điểm không ủng hộ việc đưa lực lượng bộ binh vào Iran.

Một nhà lập pháp được thông báo về nội dung cuộc họp cho biết, đối với một số nghị sỹ Mỹ ủng hộ chiến dịch của chính quyền ông Trump, “lằn ranh đỏ” sẽ là việc triển khai lực lượng trên bộ.

“Nếu chính quyền quyết định điều lực lượng tấn công trên bộ. Đó sẽ là thời điểm họ rút lại sự ủng hộ. Có những lo ngại rằng kịch bản này chưa bị loại trừ”, nhà lập pháp trên lưu ý.

Bốn quan chức Quốc hội tham dự cuộc họp cũng bày tỏ thất vọng với các cơ quan quốc phòng và tình báo, cho rằng họ chưa có một chiến lược nhất quán cho cuộc chiến, đặc biệt là về định hướng sắp tới. Theo họ, căng thẳng càng gia tăng do những lý giải thiếu nhất quán từ chính quyền về nguyên nhân khởi phát xung đột.

Trong bối cảnh xung đột chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, các nghị sĩ đảng Dân chủ đang gia tăng sức ép buộc đảng Cộng hòa phải thể hiện rõ lập trường về cuộc chiến tại Iran.

“Hiến pháp trao cho Quốc hội quyền tuyên chiến”, Thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Coons khẳng định, đồng thời cho rằng các thành viên Cộng hòa đến nay vẫn chưa thực hiện đầy đủ “trách nhiệm cốt lõi củahọ với tư cách là thượng nghị sĩ”.

Thượng nghị sĩ Tim Kaine, người lo ngại Tổng thống Donald Trump có thể phát động một chiến dịch trên bộ trong thời gian Quốc hội nghỉ họp, cho biết đảng Dân chủ sẽ tiếp tục thúc đẩy các cuộc bỏ phiếu về nghị quyết quyền lực chiến tranh.

Nghị sỹ Thomas Massie - người đồng bảo trợ các nghị quyết về quyền lực chiến tranh liên quan tới Iran và Venezuela tỏ ra hoài nghi về khả năng các nghị sĩ Cộng hòa sẽ bỏ phiếu nhằm hạn chế quyền lực của ông Trump.

“Tôi vẫn chưa thấy có sự tính toán cụ thể nào” ông Massie nói.

Diễn biến trên cho thấy những chia rẽ ngày càng rõ nét trong nội bộ Quốc hội Mỹ về cách tiếp cận cuộc xung đột với Iran, đặc biệt là khi nguy cơ leo thang quân sự vẫn hiện hữu. Trong khi chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục để ngỏ các lựa chọn, bao gồm cả phương án quân sự trên bộ, thì áp lực từ Quốc hội được dự báo sẽ gia tăng trong thời gian tới, đặc biệt là vấn đề minh bạch thông tin chiến lược và vai trò giám sát. Kết quả của cuộc đối đầu vì thế không chỉ phụ thuộc vào các tính toán trên thực địa, mà còn gắn chặt với những mâu thuẫn chính trị tại Washington.