Việc sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới trường lớp được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhưng cũng đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Áp lực lớn nhất hiện nay là thời gian thực hiện rất gấp rút, trong khi quy mô sắp xếp lại diễn ra rộng khắp trên địa bàn toàn tỉnh với số lượng đối tượng tác động rất lớn.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Trị, năm học 2025 - 2026, tỉnh có gần 900 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập. Dự kiến, toàn tỉnh sẽ giảm hơn 50% số lượng trường lớp.

Bà Lê Thị Hương, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Trị cho biết, mong muốn ban đầu của ngành là xây dựng một đề án tổng thể quy hoạch từ cấp mầm non đến trung học phổ thông. Tuy nhiên, do áp lực thời gian, hiện tại việc triển khai đang được tiến hành song song theo 2 cấp: Đề án sắp xếp do các xã, phường phối hợp với Sở Nội vụ xây dựng, hiện đã hoàn thành thống nhất và trình UBND tỉnh phê duyệt. Còn Đề án trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo quản lý đã hoàn thành, trình Sở Nội vụ thẩm định.

Bà Lê Thị Hương nêu cụ thể, đối với khối THPT ở các khu vực miền núi, vùng sâu vùng xa như trường THPT Hướng Phùng, THPT Tà Rụt của tỉnh Quảng Trị, việc áp dụng cứng nhắc quy mô tiêu chuẩn theo dự thảo sẽ gặp trở ngại rất lớn. Do khoảng cách giữa các trường THPT tại các địa bàn này rất xa, có nơi đến 50 km, nếu sáp nhập cơ học sẽ gây khó khăn cho việc đi lại của học sinh và giáo viên.

Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Trị đã chủ động đề xuất các phương án linh hoạt: Tiếp tục duy trì các trường THPT vùng khó khăn chưa đạt quy mô tối thiểu, sau đó tính toán lộ trình hợp nhất phù hợp với các trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp; Tách khối THCS ở một số trường để chuyển về xã quản lý hoặc ghép thêm một phần trường THCS lân cận vào trường THPT nhằm đảm bảo quy mô sĩ số theo đúng quy định của BộGiáo dục và Đào tạo.

Bà Lê Thị Hương, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Trị cho biết: "Việc sắp xếp lần này tác động đến nhiều đối tượng, đặc biệt liên quan đến chính sách. Chúng tôi mong Sở Nội vụ sớm phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo ban hành hướng dẫn để các địa phương thuận lợi trong quá trình triển khai, nhất là việc tổ chức bộ máy. Đồng thời, cần sớm có hướng dẫn thực hiện chính sách đối với đội ngũ nhân viên, giáo viên thuộc diện dôi dư theo quy định".

Hiện nay, UBND tỉnh Quảng Trị giao UBND các xã, phường, đặc khu rà soát trường học trên địa bàn, xây dựng phương án bảo đảm mỗi đơn vị hành chính cấp xã có tối thiểu một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở hoặc một cơ sở giáo dục nhiều cấp học. Đối với khu vực miền núi, biên giới, địa bàn đặc biệt khó khăn, nếu chưa thể thực hiện theo định hướng trên thì phải thuyết minh rõ căn cứ, sự cần thiết và tính khả thi của phương án, bảo đảm không ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh. Trong khi đó, tại các khu vực đô thị, đồng bằng, nếu việc sắp xếp dẫn đến các trường có quy mô quá lớn thì địa phương phải đánh giá kỹ, giải trình rõ căn cứ và tính phù hợp nhằm bảo đảm hiệu quả quản lý.

Theo quan điểm của UBND tỉnh Quảng Trị, để đảm bảo cho năm học mới, toàn bộ công tác điều chuyển giáo viên, ổn định nhân sự và hoàn thiện bộ máy phải hoàn thành chậm nhất là ngày 20/8, mặc dù Trung ương yêu cầu trước 30/8, như vậy sẽ không để kéo dài đến cận ngày khai giảng. Việc chốt xong nhân sự ban giám hiệu (hiệu trưởng, hiệu phó) trước ngày 20/8 là điều kiện tiên quyết để các cơ sở giáo dục tập trung chuẩn bị tốt nhất cho năm học mới.

Về việc sắp xếp, tỉnh Quảng Trị không áp dụng tiêu chí sĩ số hay quy mô một cách máy móc. Mô hình nào mang lại chất lượng dạy và học tốt nhất sẽ được ưu tiên lựa chọn. Đối với các trường ở địa bàn miền núi cách xa hàng chục cây số, không thể sáp nhập cơ học vì vừa gây khó khăn cho việc quản lý, vừa không đảm bảo chất lượng dạy học. UBND tỉnh Quảng Trị cũng yêu cầu ngành Giáo dục và Đào tạo phải xây dựng các báo cáo tham mưu có luận chứng khoa học, thuyết phục để chứng minh cho các đề xuất điều chỉnh quy mô trường lớp của tỉnh. Sở Giáo dục và Đào tạo và Sở Nội vụ phối hợp để ban hành hướng dẫn cụ thể về chính sách, chế độ cho lực lượng giáo viên, nhân viên dôi dư sau khi sắp xếp lại bộ máy.

Ông Lê Hồng Vinh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cho rằng, ban hành khung tiêu chuẩn, tiêu chí công khai sớm để giải quyết bài toán sắp xếp cán bộ quản lý (đặc biệt là vị trí hiệu trưởng, hiệu phó sau sáp nhập); Khung tiêu chuẩn này cần được đưa xuống các đơn vị cơ sở để cán bộ, giáo viên thảo luận trước. Việc minh bạch tiêu chí giúp giảm áp lực cho lãnh đạo các cấp, hạn chế tình trạng can thiệp hoặc nảy sinh khiếu kiện trong quá trình tổ chức bộ máy.

Ông Lê Hồng Vinh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cho biết: “Cần ban hành khung tiêu chí để đưa xuống cơ sở trước. Ví dụ những người được lựa chọn làm hiệu trưởng thì phải có tiêu chuẩn, tiêu chí đưa ra để cơ sở thảo luận trước. Muốn làm được việc này phải có khung tiêu chuẩn, nhân sự phải đạt tiêu chuẩn. Việc đưa khung tiêu chuẩn này cũng giảm áp lực, nhất là giảm áp lực cho lãnh đạo các xã phường thảo luận, lựa chọn theo tiêu chuẩn”.