Theo Axiosđề xuất "bình thường hóa quan hệ với Israel" được ông Trump đưa ra trong cuộc điện đàm với lãnh đạo nhiều nước Trung Đông hôm 24/5. Tuy nhiên, yêu cầu này được cho là đã vấp phải sự im lặng từ phía các nhà lãnh đạo Arab và Hồi giáo. Động thái của ông Trump cho thấy Nhà Trắng đang tìm cách tạo ra “lợi ích bù đắp” cho Israel trong bối cảnh các điều khoản của thỏa thuận mới với Iran khiến giới chức Tel Aviv lo ngại.

Kênh Channel 12 của Israel dẫn lời các quan chức cấp cao nước này cảnh báo rằng thỏa thuận hòa bình mới đang được thúc đẩy “dường như không phục vụ lợi ích của Israel”.

Giới chức Israel đặc biệt lo ngại việc gia hạn ngừng bắn thêm 60 ngày không đề cập đến chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo cũng như mạng lưới lực lượng ủy nhiệm của Tehran trong khu vực. Theo đánh giá của Tel Aviv, thỏa thuận mớicó thể tạo điều kiện để Iran phục hồi kinh tế và năng lực quân sự, khiến Mỹ và Israel khó có thể quay lại lựa chọn đối đầu quân sự trong tương lai.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump khẳng định bất kỳ thỏa thuận nào do ông đàm phán cũng sẽ là “một thỏa thuận tốt và phù hợp”, đồng thời chỉ trích những người phản đối là “kẻ thất bại”. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng cho rằng một thỏa thuận hạt nhân “không thể hoàn thành trong 72 giờ”.

Cuộc điện đàm của ông Trump có sự tham gia của lãnh đạo Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan và Bahrain. Trong số này, Saudi Arabia, Qatar và Pakistan hiện chưa thiết lập quan hệ ngoại giao với Israel.Từ nhiều năm qua, Mỹ vẫn theo đuổi mục tiêu đạt được thỏa thuận bình thường hóa quan hệ giữa Riyadh và Tel Aviv.

Nguồn tin của Axios cho biết tất cả lãnh đạo tham gia cuộc gọi đều ủng hộ nỗ lực đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran.Tuy nhiên, khi ông Trump đề cập việc bình thường hóa quan hệ với Israel, đường dây điện đàm rơi vào im lặng.

“Có một khoảng lặng kéo dài và ông Trump đã đùa rằng không biết mọi người còn ở đó không”, Axios dẫn lời một quan chức Mỹ.

Ông Trump cũng được cho là đã thông báo sẽ tiếp tục điện đàm với Thủ tướng Benjamin Netanyahu và hy vọng nhà lãnh đạo Israel có thể tham gia một cuộc gọi chung với các nước Arab, Hồi giáo trong tương lai. Đặc phái viên Mỹ Jared Kushner và Steve Witkoff sẽ tiếp tục thúc đẩy vấn đề này trong vài tuần tới.

Trong khi nhiều nghị sĩ đảng Cộng hòa chỉ trích các điều khoản của thỏa thuận đang được xúc tiến với Iran, Thượng nghị sĩ Lindsey Graham lại ca ngợi đề xuất của ông Trump là “một bước đi xuất sắc”.

Ông Graham cho rằng nếu các quốc gia Arab và Hồi giáo đồng ý tham gia Hiệp định Abraham như một phần của tiến trình hòa bình với Iran, đây có thể trở thành “một trong những thỏa thuận mang tính bước ngoặt nhất trong lịch sử Trung Đông”.

Nhà lập pháp Mỹ đồng thời cảnh báo các quốc gia từ chối bình thường hóa quan hệ với Israel có thể phải đối mặt với “những hệ quả nghiêm trọng” trong quan hệ với Washington.