“Dân là gốc” - giá trị xuyên suốt lịch sử cách mạng Việt Nam

Ông Nguyễn Văn Thịnh, Bí thư Chi bộ Tổ dân phố số 7 phường Bồ Đề, Hà Nội, nguyên cán bộ giảng dạy Trường Trung học Đường sắt (Bộ Giao thông vận tải), nguyên Trưởng ban Thanh tra kỹ thuật an toàn Cục Quản lý Công nghệ (Tổng cục Công nghiệp quốc phòng) cho rằng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh về “nước lấy dân làm gốc” và đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục là trục tư tưởng xuyên suốt trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Đây không chỉ là sự kế thừa về mặt lý luận mà còn là bước phát triển mới về tư duy quản trị quốc gia, thể hiện rõ tầm nhìn lấy nhân dân làm trung tâm trong mọi chủ trương, đường lối phát triển đất nước.

Theo ông Nguyễn Văn Thịnh, điểm nổi bật trong Văn kiện Đại hội XIV là tiếp tục khẳng định quan điểm “dân là gốc” không chỉ là bài học kinh nghiệm mà là nguyên tắc nền tảng của mọi hoạt động lãnh đạo và quản lý đất nước.

Trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, cũng như trong tiến trình cách mạng Việt Nam, sức mạnh của nhân dân luôn là yếu tố quyết định mọi thắng lợi. Từ thực tiễn đó, tư tưởng “lấy dân làm gốc” được hình thành, phát triển và trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt. Quan điểm này bắt nguồn từ truyền thống chính trị - văn hóa của dân tộc, đồng thời được phát triển trên cơ sở vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong lịch sử.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân, trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”. Theo ông Nguyễn Văn Thịnh, đây chính là nền tảng đạo đức và tư tưởng cốt lõi, đặt nhân dân ở vị trí trung tâm của mọi đường lối phát triển và những thắng lợi trong lịch sử cách mạnglà minh chứng sinh động cho sức mạnh của nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” sau đó được mở rộng thành “dân giám sát, dân thụ hưởng”thể hiện rõ hơn tính thực chất của dân chủ và vai trò trung tâm của nhân dân.

Người dân là trung tâm của mọi chính sách phát triển

Theo ông Nguyễn Văn Thịnh, điểm nhấn quan trọng của Văn kiện Đại hội XIV là tiếp tục làm sâu sắc hơn vị thế của người dân trong hoạch định chính sách. Mọi chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước đều phải xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng và quyền lợi chính đáng của nhân dân; lấy hạnh phúc và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo.

“Đây là sự chuyển biến rõ rệt từ tư duy “quản lý” sang tư duy “phục vụ”, trong đó chính quyền không chỉ thực hiện chức năng hành chính mà còn phải kiến tạo phát triển, phục vụ nhân dân”, ông Thịnh nhấn mạnh,quyền làm chủ của nhân dân được nhấn mạnh cả về dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện, đặc biệt là dân chủ ở cơ sở, chống mọi biểu hiện hình thức.

Một điểm mới quan trọng được ông Nguyễn Văn Thịnh nhấn mạnh là yêu cầu tăng cường mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng và nhân dân. Theo đó, Đảng không chỉ lãnh đạo mà còn phải phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân và chịu trách nhiệm trước nhân dân về mọi quyết định. Điều này thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm giải trình, đồng thời đặt sự lãnh đạo của Đảng trong mối quan hệ kiểm chứng trực tiếp từ nhân dân - nguồn gốc của mọi sức mạnh chính trị.

Ông Nguyễn Văn Thịnh cho rằng, nếu Đại hội XIII tập trung nhiều vào hệ thống an sinh xã hội thì Đại hội XIV đã phát triển thành tư duy “an dân” toàn diện. “An dân” không chỉ là đảm bảo phúc lợi xã hội mà còn là xây dựng môi trường sống an toàn, trật tự, kỷ cương; nơi người dân tin tưởng vào pháp luật, yên tâm về công lý và hài lòng với dịch vụ công. Đây là bước phát triển mới trong tư duy quản trị xã hội, gắn với an ninh con người và phát triển bền vững.

“Thế trận lòng dân” là trạng thái chính trị - tinh thần của nhân dân, thể hiện ở lòng yêu nước, niềm tin vào Đảng, Nhà nước và chế độ. Khái niệm này đã được đưa vào Văn kiện Đảng từ Đại hội X và tiếp tục được phát triển qua các kỳ Đại hội XI, XII, XIII và XIV, gắn với xây dựng quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân. “Lòng dân vững thì quốc phòng, an ninh vững”, ông Nguyễn Văn Thịnh nhấn mạnh.

Đại đoàn kết toàn dân tộc - giá trị cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Bên cạnh tư tưởng “lấy dân làm gốc”, ông Nguyễn Văn Thịnh cũng khẳng định đại đoàn kết toàn dân tộc là nội dung xuyên suốt trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh. Theo đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi đoàn kết là sức mạnh vô địch của cách mạng Việt Nam, được thể hiện qua khẩu hiệu: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; thành công, thành công, đại thành công”.

Khối đại đoàn kết bao gồm mọi tầng lớp nhân dân, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, giai cấp hay thành phần xã hội, miễn là cùng mục tiêu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Theo ông Nguyễn Văn Thịnh, hai tư tưởng “lấy dân làm gốc” và “đại đoàn kết toàn dân tộc” có mối quan hệ hữu cơ: dân là gốc của đoàn kết, còn đoàn kết là sức mạnh từ nhân dân.

Ông Nguyễn Văn Thịnh nhấn mạnh, trong bối cảnh hiện nay, việc củng cố niềm tin của nhân dân có ý nghĩa then chốt đối với sự ổn định và phát triển của đất nước. Niềm tin không phải là sự trao ban một chiều, mà được hình thành từ thực tiễn phục vụ nhân dân của hệ thống chính trị. “Dân tin thì Đảng còn” - theo ông, đây là mối quan hệ máu thịt giữa Đảng và nhân dân, là nền tảng để bảo vệ chế độ.

Dẫn lời Chủ tịch Hồ Chí Minh rằng “Dễ mười lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”, ông Nguyễn Vă Thịnh nhấn mạnh vai trò của nhân dân trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; đồng thời khẳng định cần tiếp tục học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.