Sau khai giảng, 4 trường phổ thông nội trú liên cấp trên biên giới đất liền tại tỉnh Lào Cai đã chính thức vận hành. Đây là mô hình giáo dục chuyên biệt chưa từng có tiền lệ, mang ý nghĩa chiến lược về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực gắn với củng cố quốc phòng, an ninh biên giới. Để đánh giá thực chất và kịp thời gỡ khó cho mô hình mới, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai đã tổ chức đợt kiểm tra liên ngành, rà soát toàn bộ 4 cơ sở vừa đưa vào hoạt động.

Việc đưa vào vận hành đồng loạt 4 trường nội trú liên cấp quy mô từ 5 đến 10 ha với hơn 4.000 học sinh tại các xã biên giới Mường Khương, Pha Long, Y Tý và A Mú Sung đòi hỏi sự khớp nối đồng bộ ngay trong những tuần đầu tiên. Đợt rà soát liên ngành do Sở Giáo dục chủ trì, phối hợp cùng các Sở Nội vụ, Tài chính và Y tế được chia thành các tổ chuyên trách, kiểm tra toàn diện từ bộ máy nhân sự, quy chế vận hành, mua sắm thiết bị cho đến quy trình an toàn vệ sinh thực phẩm.

Khẳng định trọng tâm rà soát nhằm tạo sự vận hành thông suốt cho mô hình mới, ông Đào Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai cho biết: "Chúng tôi tập trung kiểm tra việc khai thác, vận hành trang thiết bị để đảm bảo thông suốt ngay từ đầu; thứ hai là xem xét việc triển khai các nội dung hoạt động giáo dục, đặc biệt là giáo dục đặc thù. Trên cơ sở đó chỉ ra những khó khăn, hạn chế để tham mưu cho tỉnh có giải pháp chỉ đạo, giúp mô hình trường nội trú biên giới vận hành thực sự hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và vị thế của vùng biên".

Qua ghi nhận thực tế, ngoài nhiệm vụ giảng dạy văn hóa, các trường nội trú biên giới đang gánh vác một khối lượng công việc vô cùng đặc thù. Do ưu tiên tuyển sinh các đối tượng yếu thế, nhiều nhà trường đang nuôi dưỡng, dạy học hòa nhập cho hàng chục học sinh khuyết tật, mồ côi. Việc thầy cô vừa đứng lớp, vừa kiêm nhiệm quản lý sinh hoạt nội trú 24/7 và triển khai các chương trình giáo dục đặc thù đang tạo áp lực rất lớn nếu áp theo định mức của trường phổ thông thông thường.

Để mô hình mới vận hành an tâm và bền vững, thầy giáo Nguyễn Quốc Việt, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Pha Long kiến nghị: "Vì là trường nội trú có tính chất đặc thù, chúng tôi mong muốn bổ sung thêm một cán bộ quản lý cho trường để có người tham mưu chỉ đạo thực hiện công tác chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục đặc thù. Bên cạnh đó nhà trường cũng mong muốn có Thông tư điều chỉnh giảm định mức giảng dạy đối với giáo viên trường nội trú biên giới để thầy cô có thời gian nhiều hơn trong công tác kiêm nhiệm, chăm sóc nuôi dưỡng, dạy đặc thù cho học sinh. Về phía nhân viên bảo vệ, phục vụ, cấp dưỡng, mong rằng sẽ có biên chế hoặc hợp đồng dài hạn để họ yên tâm công tác lâu dài".

Cùng với bài toán tổ chức giáo dục, chất lượng và độ hoàn thiện của hạ tầng kỹ thuật cũng đóng vai trò quyết định đến sự an toàn, ổn định của các nhà trường. Liên quan đến tiến độ hoàn thiện các hạng mục phụ trợ còn lại của giai đoạn 1 (tập trung tại Pha Long và Y Tý), cùng phương án triển khai các dự án tiếp theo,

Ông Đinh Văn Đăng, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lào Cai cho biết: "Sau 5/9, Ban đã tích cực yêu cầu các nhà thầu và các nhà thầu đã tập trung nhân lực, máy móc đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện những hạng mục còn lại của giai đoạn 1 để bàn giao đúng cam kết. Đồng thời, đối với các dự án của giai đoạn 2 đã đầy đủ hồ sơ, rút kinh nghiệm từ giai đoạn 1, Ban đã phối hợp với cá nhà thầu triển khai chi tiết, có kế hoạch cụ thể, mục tiêu đến 30/8/2027 sẽ bàn giao kịp năm học mới".

Đợt kiểm tra thực địa tại 4 trường nội trú biên giới đầu tiên không chỉ giúp tỉnh Lào Cai kịp thời gỡ khó tại chỗ, mà còn cung cấp những luận cứ thực tiễn giá trị để các bộ, ngành Trung ương tiếp tục hoàn thiện thể chế. Đây là nền tảng quan trọng để mô hình trường nội trú liên cấp biên giới vận hành bền vững, trở thành những "pháo đài giáo dục" kiên cố nơi biên cương Tổ quốc.