Bốn năm trước, ngày 24/2/2022, Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện nhằm vào Ukraine, thổi bùng cuộc xung đột lớn nhất tại châu Âu kể từ Thế chiến II. Khi chiến sự bước sang năm thứ năm, triển vọng hòa bình vẫn mờ mịt. Những nỗ lực thúc đẩy đối thoại, bao gồm các kế hoạch hòa bình từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm kết nối Nga và Ukraine, liên tục vấp phải bất đồng sâu sắc, đặc biệt liên quan đến số phận các vùng lãnh thổ bị kiểm soát và cấu trúc an ninh hậu chiến của Ukraine.

Trên thực địa, chiến sự đã biến thành cuộc chiến tiêu hao kéo dài, nơi tiến triển lãnh thổ gần như đóng băng nhưng thương vong vẫn tiếp tục gia tăng.

19,4% lãnh thổ bị kiểm soát

Theo Viện nghiên cứu Chiến tranh (ISW), Nga hiện kiểm soát khoảng 19,4% lãnh thổ Ukraine. Tuy nhiên, trong suốt một năm qua, Moscow chỉ mở rộng thêm 0,79% diện tích. Trước khi chiến dịch quân sự đặc biệt bắt đầu, Nga đã nắm giữ gần 7% lãnh thổ Ukraine, bao gồm bán đảo Crimea và một phần vùng Donetsk, Luhansk.

Xung đột, vì thế, không còn là câu chuyện của những bước tiến nhanh mà trở thành cuộc đọ sức dai dẳng về nguồn lực, ý chí và thời gian.

Nguồn viện trợ suy giảm 13%

Dữ liệu từ Viện Kiel (Đức) cho thấy viện trợ quân sự nước ngoài dành cho Ukraine đã giảm 13% trong năm qua so với mức trung bình giai đoạn 2022-2024.

Quyết định của Tổng thống Donald Trump về việc ngừng cung cấp vũ khí do Mỹ tài trợ cho Ukraine đã tạo ra khoảng trống đáng kể, dù các quốc gia châu Âu đã tăng viện trợ quân sự thêm 67% nhằm bù đắp sự thiếu hụt này.

Viện trợ nhân đạo và tài chính dành cho Ukraine cũng giảm 5%, phản ánh sự “mỏi mệt chiến lược” ngày càng rõ trong cộng đồng quốc tế.

5,9 triệu người rời bỏ quê hương

Theo số liệu của Liên hợp quốc, khoảng 5,9 triệu người Ukraine đã rời khỏi đất nước, trong đó 5,3 triệu người tìm nơi trú ẩn tại châu Âu.

Bên cạnh đó, khoảng 3,7 triệu người Ukraine cũng đã phải di dời đến những thành phố khác trong nước.

Bốn năm chiến sự đã biến cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine thành một phép thử khắc nghiệt cho trật tự quốc tế. Các đường ranh giới quân sự có thể dịch chuyển từng giờ, từng ngày, nhưng những hệ lụy về kinh tế, năng lượng và an ninh toàn cầu đã kịp định hình một thực tế mới.

Những con số, tưởng chừng khô khan, lại chính là ngôn ngữ chân thực nhất của cuộc xung đột. Chúng không chỉ phản ánh tổn thất mà còn cho thấy cái giá của tính toánđịa chính trị và sự mong manh của hòa bình.