Lượng người tiêm vaccinetăng mạnh

Sáng đầu tuần, chị Lê Nguyễn Dạ Thảo, ngụ phường Bình Đông, TP.HCM, xin phép giáo viên cho hai con đang học lớp 7 và lớp 9 nghỉ học, đồng thời nghỉ làm cả ngày để đưa các bé đến Viện Pasteur TP.HCM tiêm vắc-xin phòng bệnh não mô cầu. Sau khi được bác sĩ tư vấn, chị quyết định cho cả hai con tiêm hai loại vaccine não mô cầu.

Chị cho biết tranh thủ đưa con đi tiêm trong cùng một lần để thuận tiện sắp xếp công việc:“Mấy bữa nay tôi nghe trên báo đài, trên mạng về viêm não mô cầu có biến chứng phức tạp, có thể gây tử vong. Nên tôi tranh thủ đưa 2 con đi tiêm luôn. Bữa nay tiêm 2 mũi thì theo lịch hẹn, tháng sau tiêm mũi nhắc lại nữa”.

Tại Phòng khám Đa khoa, Viện Pasteur TP.HCM, ngày thường trung bình có khoảng 15-20 khách hàng tìm đến tiêm vaccine não mô cầu. Tuy nhiên, trong 3 ngày gần đây, lượng khách đến viện tăng khoảng 7-8 lần.

Theo BS.CKI Đinh Văn Thới, Phó Trưởng Phòng khám Đa khoa, não mô cầu có nhiều nhóm vi khuẩn gây bệnh, trong đó các nhóm A, B, C, W và Y được ghi nhận gây bệnh tại Việt Nam.

Tại thị trường Việt Nam có vaccine não mô cầu nhóm B, vaccine phối hợp nhóm B và C, cùng vaccine phối hợp các nhóm A, C, W và Y. Do chưa có một loại vắc-xin bao phủ cả 5 nhóm này, người dân cần được tư vấn để lựa chọn và phối hợp vaccine phù hợp.

BS Thới cho biết không nên chỉ quan tâm đến một nhóm vi khuẩn nhất định, bởi các nhóm não mô cầu đều có thể gây bệnh nặng. Việc lựa chọn vaccine cần căn cứ vào lịch sử tiêm chủng và tư vấn chuyên môn, thay vì chỉ dựa vào nhóm đang được quan tâm.

BS Đinh Văn Thới cũng lưu ý, phụ huynh nên kiểm tra sổ tiêm chủng của trẻ để biết đã tiêm loại vaccine não mô cầu nào, đủ mũi hay chưa:“vaccine cần có thời gian để cơ thể hình thành miễn dịch, đặc biệt một số loại còn yêu cầu tiêm nhiều mũi mới đạt hiệu quả bảo vệ tốt. Vì vậy, tiêm xong không có nghĩa là được bảo vệ ngay lập tức. Do đó tiêm phòng ngừa thì phải cố gắng tiêm trước chứ không phải là tiêm xong hôm nay thì mai là chủ quan vì đã được tiêm ngừa não mô cầu”.

Nhu cầu tiêm vaccine não mô cầu cũng tăng mạnh tại các cơ sở tiêm chủng tư nhân. Theo Hệ thống Tiêm chủng VNVC, gần 80 trung tâm tại TP.HCM ghi nhận gần 15.000 mũi tiêm, gấp 125 lần so với cùng kỳ.

BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Chuyên môn Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết trẻ em chiếm khoảng 70% số lượt tiêm trong đợt này. Đáng chú ý, nhiều gia đình đưa cùng lúc 5-7 thành viên, từ trẻ nhỏ, thanh thiếu niên đến người lớn tuổi đi tiêm.

BS Chính cho rằng, điều này cho thấy mối quan tâm đến phòng bệnh não mô cầu không chỉ giới hạn ở trẻ em trong độ tuổi học đường mà đã mở rộng sang nhiều nhóm tuổi, trong đó có người cao tuổi và người có bệnh nền.

Những dấu hiệu ban đầu dễ bị bỏ qua

Theo TS.BS Nguyễn An Nghĩa, Phó trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM), các biểu hiện ban đầu của bệnh não mô cầu như sốt, đau đầu, buồn nôn, mệt mỏi hoặc đau nhức cơ thể có thể dễ nhầm với những bệnh nhiễm trùng thông thường. Ban xuất huyết đặc trưng cũng có thể xuất hiện muộn hoặc chưa rõ ở giai đoạn đầu, khiến người bệnh khó nhận biết mức độ nguy hiểm.

Bác sĩ dẫn trường hợp một bệnh nhi 8,5 tháng tuổi từng được điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 1 do nhiễm khuẩn huyết và viêm màng não do não mô cầu. Khoảng 10 giờ trước khi nhập viện, trẻ có biểu hiện ho, thở mệt. Khi đến viện, trẻ đã xuất hiện một số chấm xuất huyết nhỏ trên ngực.

Chỉ sau 2-3 giờ nhập viện, các chấm xuất huyết lan rộng thành những mảng ban hoại tử, kèm suy hô hấp. Dù được điều trị tích cực, trẻ vẫn phải đoạn chi cả hai chân và tháo khớp một số đốt ngón tay.

BS.CK2 Trần Đắc Nguyên Anh, Trưởng khoa Khám theo yêu cầu - Sức khỏe trẻ em, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết gần đây bệnh viện chưa tiếp nhận thêm trường hợp mắc não mô cầu. Tuy nhiên, đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể diễn tiến tối cấp, khiến trẻ tử vong trong vòng 12-24 giờ sau khi khởi phát.

“Ngay cả khi được điều trị tích cực và qua khỏi, người bệnh vẫn có nguy cơ gặp các di chứng nặng như tổn thương thần kinh, yếu hoặc liệt tay chân, hoại tử phải đoạn chi. Có những trường hợp sau điều trị vẫn có thể gây ảnh hưởng sang chấn tâm lý lâu dài đối với trẻ và gia đình”,BS.CK2 Trần Đắc Nguyên Anh nói.

Theo BS Nguyên Anh, não mô cầu lây qua giọt bắn khi tiếp xúc gần. Do đó, bên cạnh tiêm chủng, phụ huynh cần chú ý vệ sinh cá nhân, giữ môi trường sinh hoạt sạch sẽ và thực hiện các biện pháp phòng lây nhiễm theo hướng dẫn của cơ quan y tế.