Ngày 5/3, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung kêu gọi kích hoạt gói cứu trợ tài chính khẩn cấp trị giá 100.000 tỷ won (68,5 tỷ USD) nhằm ổn định thị trường. Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh lo ngại ngày càng gia tăng khi xung đột leo thang tại Trung Đông có thể ảnh hưởng đến nền kinh tế phụ thuộc lớn vào thương mại và năng lượng nhập khẩu của nước này.

Trước đó một ngày, chỉ số chứng khoán chuẩn của Hàn Quốc ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong một ngày kể từ sau khủng bố ngày 11/9/2001 tại Mỹ.

Tổng thống Lee Jae Myung nhấn mạnh: "Chúng ta phải chủ động ứng phó với sự biến động mạnh trên thị trường tài chính, bao gồm cả cổ phiếu và tỷ giá hối đoái… Chúng ta cũng phải đặc biệt chú ý đến cung cầu năng lượng và sự bất ổn về giá cả, những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế và toàn bộ nền kinh tế, bao gồm cả ngành công nghiệp. Tôi yêu cầu các bạn nhanh chóng thực hiện các biện pháp khẩn cấp để ổn định nguồn cung dầu thô, khí đốt và các nguyên liệu đầu vào quan trọng khác, đồng thời theo đuổi các kế hoạch trung và dài hạn để đa dạng hóa các nguồn nhập khẩu".

Lo ngại lớn nhất hiện nay tập trung vào Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải hẹp nối Vịnh Ba Tư với thị trường thế giới, nơi trung chuyển khoảng một phần năm lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) giao dịch toàn cầu. Theo công ty tư vấn năng lượng Kpler, khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày đã được vận chuyển qua tuyến đường này trong năm 2025.

Châu Á được đánh giá là khu vực dễ tổn thương nhất trước những gián đoạn nguồn cung năng lượng từ Trung Đông. Nhật Bản nhập khẩu khoảng 95% lượng dầu thô từ khu vực này, trong khi Hàn Quốc phụ thuộc khoảng 70% nguồn dầu và 20% LNG từ Trung Đông. Đài Loan (Trung Quốc) cũng nhập khẩu gần như toàn bộ LNG, trong đó khoảng 1/3 đến từ Qatar.

Nhà nghiên cứu Amy Kong tại Zero Carbon Analytics cho biết: "Nếu việc đóng cửa eo biển Hormuz kéo dài, chúng tôi dự đoán giá dầu và khí đốt sẽ tăng trên khắp châu Á. Nhưng điều này lại phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của sự tắc nghẽn và quan trọng hơn là thời gian tắc nghẽn kéo dài. Chúng ta đã thấy hiện tượng giá tăng đột biến này xảy ra. Giá khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) châu Á đã tăng khoảng 25% kể từ cuối tuần trước".

Trước nguy cơ giá năng lượng tăng cao, một số chính phủ trong khu vực đã bắt đầu triển khai các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. Tại Philippines, chính quyền đã cấm các chuyến đi không cần thiết và hạn chế việc sử dụng xe công cho mục đích cá nhân nhằm giảm tiêu thụ nhiên liệu.

Trong khi đó, tại châu Âu, Liên minh châu Âu đã tăng cường giám sát thị trường dầu và khí đốt, đồng thời phối hợp với các cơ quan an ninh nhằm theo dõi nguy cơ tấn công mạng hoặc phá hoại cơ sở hạ tầng năng lượng. Các quan chức EU cho biết ưu tiên trước mắt là bảo vệ nguồn cung năng lượng và giảm thiểu tác động đối với người dân cũng như doanh nghiệp. Chuyên gia Armen Georgian tại Pháp nhấn mạnh, các chính phủ hiện đang ở trong tâm thế "hy vọng điều tốt đẹp nhất nhưng chuẩn bị cho điều tồi tệ nhất".

"Giá năng lượng tăng cao thường kéo theo các tác động chính trị và trong nhiều trường hợp có thể tạo lợi thế cho các lực lượng chính trị theo xu hướng dân túy. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại nhất vẫn là tác động đối với người tiêu dùng. Nếu tình trạng này kéo dài, nó sẽ ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế. Không chỉ chi phí nhiên liệu cho ô tô, xe tải hay vận tải nói chung tăng lên, mà còn tác động đến rất nhiều hoạt động sản xuất và sinh hoạt hằng ngày vốn phụ thuộc vào năng lượng. Vì vậy, đây là một vấn đề lớn mà châu Âu cần theo dõi chặt chẽ trong thời gian tới", ông Armen Georgian nói.

Các chuyên gia nhận định cuộc khủng hoảng Trung Đông một lần nữa cho thấy mức độ dễ tổn thương của nền kinh tế toàn cầu trước các cú sốc năng lượng và gián đoạn chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, nhiều chính phủ đang xem xét lại chiến lược an ninh năng lượng cũng như khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những biến động địa chính trị ngày càng khó lường.