Trong dòng người khá đông đến Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Ea Phê làm thủ tục hành chính, ông Đỗ Thanh Tài, ở thôn 4 đến giải quyết hồ sơ chuyển nhượng đất đai. Là người thường xuyên giao dịch với chính quyền cơ sở, ông Tài cho biết, điều ông cảm nhận rõ nhất sau sáp nhập là tác phong, thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ thay đổi tích cực hơn trước.

“Hiện nay, dịch vụ công của xã Ea Phê được thực hiện rất tốt. Không chỉ chất lượng giải quyết thủ tục hành chính được nâng lên mà từ sau khi sáp nhập, nhịp sống ở địa phương cũng có nhiều đổi khác, người dân phấn khởi hơn trước. Tôi thường xuyên làm việc với chính quyền nên cảm nhận rõ cán bộ gần dân, hòa đồng và xử lý công việc bài bản, logic hơn”, ông Tài chia sẻ

Sự thay đổi theo hướng phục vụ người dân rõ nét hơn cũng đồng nghĩa với áp lực công việc ở cấp xã tăng lên đáng kể. Tại Trung tâm cung ứng dịch vụ sự nghiệp công, nhiều cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều phần việc do thiếu nhân lực.

Ông Trần Quốc Huy, Phó Giám đốc Trung tâm cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Ea Phê cho biết: "Theo đề án vị trí việc làm, trung tâm cần 21 người nhưng hiện chỉ bố trí được 5 người. Công việc mới có rất nhiều mảng cán bộ chưa bao giờ tiếp cận, thật sự là rất vất vả. Mình là phó Giám đốc phụ trách, còn lại 4 bạn khác một bạn phụ trách mảng khuyến nông kiêm luôn cả kế toán vì không có kế toán, các bạn khác cũng phải thêm nhiều mảng nữa. Bây giờ là làm theo việc, có những thời điểm làm đến 19-20h nói chung rất là đuối".

Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, toàn tỉnh Đắk Lắk đã hoàn thành việc sắp xếp còn 102 xã, phường; giảm hơn 60% số đơn vị hành chính cấp xã so với trước đây. Đắk Lắk cũng giảm 81 đầu mối bên trong các sở, ngành, tương đương gần 43%. Tuy nhiên, càng đi sâu vận hành, những “điểm nghẽn” của mô hình mới cũng bộc lộ rõ, đặc biệt là ở cấp xã.

Ông Phạm Thủy Tiên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Ea Bung cho biết: “Bộ máy chính quyền chỉ có 2 phòng đảm nhiệm chính đó là phòng kinh tế và phòng văn hóa xã hội, riêng phòng kinh tế chịu trách nhiệm nhiệm vụ của 8-9 sở trên tỉnh mà hồ sơ thì phải đi trực tiếp cơ sở mà biên chế thì rất ít cho nên phòng kinh tế cũng như phòng văn hóa rất nặng công việc, áp lực rất lớn”.

Tỉnh Đắk Lắk hiện thiếu hơn 2.300 cán bộ, công chức cấp xã so với số biên chế được giao; nhiều địa phương vẫn bố trí công chức chưa phù hợp chuyên môn, nhất là ở các lĩnh vực y tế, giáo dục và công nghệ thông tin.

Ông Trương Công Thái, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cũng thừa nhận tình trạng thiếu cán bộ đang diễn ra ở nhiều cấp, nhiều ngành,về công tác cán bộ hiện naynhiều phường,sở ngành thiếu cán bộ và cán bộ cứ xin đề nghị chuyển chỗ này chỗ kia. Bây giờ chỗ nào cũng thiếu người cả.

Từ thực tiễn sau một năm vận hành, lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk cho rằng, bài toán hiện nay không còn là “sắp xếp cho xong”, mà phải chuyển sang nâng chất lượng quản trị địa phương.

Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh: “Phải phát huy hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo hướng phân cấp, phân quyền mạnh cho cấp xã gắn với phân bổ nguồn lực phù hợp, tuyệt đối không cào bằng. Xác định đây là cải cách về phương thức quản trị chứ không chỉ là câu chuyện sắp xếp tổ chức. Thực hiện nghiêm quy tắc giao quyền tới đâu thì phải đảm bảo nguồn lực tới đó, phân cấp tới đâu thì kiểm soát chặt chẽ tới đó. Phải đảm bảo cấp tỉnh mạnh về chiến lược và cấp xã phải mạnh về thực thi”.

Sau một năm vận hành, chính quyền hai cấp ở Đắk Lắk đã bước đầu tạo ra sự thay đổi về tư duy quản trị và chất lượng phục vụ người dân. Nhưng để mô hình này thực sự phát huy hiệu quả, bài toán nhân lực, năng lực thực thi và cơ chế phân quyền gắn nguồn lực vẫn là thách thức lớn cần tiếp tục tháo gỡ trong giai đoạn tới.