Đã gần 3 tháng kể từ khi khai màn Chiến dịch Epic Fury (Cuồng nộ sử thi), và hơn 1 tháng kể từ khi lệnh ngừng bắn chính thức có hiệu lực hôm 7/4, chính quyền của Tổng thống Donald Trump vẫn chưa đạt được các mục tiêu đặt ra ban đầu. Iran chưa đồng ý phi hạt nhân hóa. Eo biển Hormuz chưa thể mở thông, còn các đề xuất hòa bình liên tục thất bại.

Lựa chọn quân sự vì thế là một lựa chọn được tính tới nhiều nhất để chấm dứt thế bế tắc này. Việc thúc đẩy giải pháp quân sự mới diễn ra sau khi ông Trump hoàn thành chuyến thăm tới Trung Quốc, nơi ông được cho là đã thảo luận về cuộc chiến Iran và việc đóng cửa eo biển với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Các trợ lý của Tổng thống Mỹ cho biết ông Trump vẫn chưa quyết định về việc nối lại các cuộc tấn công hay không. Nhà lãnh đạo Mỹ đã bác bỏ các đề xuất hòa bình của Iran, cho rằng chúng không đáp ứng được các yêu cầu của Mỹ là Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân và việc mở lại eo biển Hormuz phải là điều bắt buộc. Ông đã nhắc lại lập trường của mình khi trở về Washington DC trên chuyên cơ Air Force One.

Khả năng một cuộc tấn công mới vẫn hiện hữu khi Mỹ vẫn chưa đạt được mục tiêu chính là phi hạt nhân hóa Iran. Tờ New York Times lưu ý rằng Lầu Năm Góc đang lên kế hoạch cho Chiến dịch "Cuồng nộ sử thi" phiên bản 2 trong những ngày tới.

“Chúng tôi có kế hoạch leo thang nếu cần thiết”, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth nói với các nhà lập pháp trong phiên điều trần trước Quốc hội tuần này. Hai quan chức Trung Đông giấu tên nói với tờ báo rằng cả Mỹ và Israel đang tích cực chuẩn bị cho khả năng nối lại các cuộc tấn côngIran ngay từ tuần tới.

“Hoặc là họ sẽ đồng ý với thỏa thuận, hoặc là họ sẽ bị phá hủyhoàn toàn. Vì vậy, bằng cách này hay cách khác, chúng ta sẽ thắng”, ông Trump nói hôm 12/5 trước khi khởi hành đến Trung Quốc.

Ba kịch bản quân sự

Theo New York Times, các quan chức Mỹ cho biết các mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng của Iran có thể bị tấn công mạnh hơn nếu ông Trump quyết định nối lại các cuộc tấn công quân sự. Trước đó, Tổng thống Mỹ đe dọasẽ nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dân sự của Iran– một hành động có thể bị lên án rộng rãi là tội ác chiến tranh.

Lựa chọn thứ hai là triển khai lực lượng đặc nhiệm trên mặt đất để truy tìm các vật liệu hạt nhân đang được cất giấu dưới lòng đất. Tuy nhiên, một chiến dịch như vậy sẽ cần hàng nghìn binh sĩ hỗ trợ, làm tăng nguy cơ giao tranh trực tiếp với lực lượng Iran; và dĩ nhiên, kéo theo thương vong đáng kể.

Lựa chọn thứ ba liên quan đến việc sử dụng quân đội để chiếm đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ lớn của Iran. Nhưng việc kiểm soát hòn đảo này trong dài hạn sẽ đòi hỏi sự hiện diện trên mặt đất lớn hơn đáng kể, làm leo thang đáng kể cả xung đột và chi phí của chiến dịch.

Iran cũng đã sẵn sàng

Trong khi đó, các quan chức Iran đã ra tín hiệu rằng họ đã sẵn sàng cho tất cả các kịch bản vũ lực. “Lực lượng vũ trang của chúng tôi sẵn sàng đáp trả thích đáng bất kỳ hành động gây hấn nào; chiến lược sai lầm và quyết định sai lầm sẽ luôn dẫn đến kết quả sai lầm”, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibafđăng tải trên mạng xã hội hôm 11/5.

“Chúng tôi đã chuẩn bị cho mọi phương án; họ sẽ bất ngờ”, ông Ghalibaf - người nổi lên như một nhà đàm phán chủ chốt của Iran, nói thêm. Theo đánh giá của tình báo Mỹ, Iran có thể đã khôi phục khả năng tác chiến đối với hầu hết cơ sở hạ tầng tên lửa của mình, bao gồm các bãi phóng và các cơ sở ngầm.

Hồi đầu tuần, các nguồn tin tình báo Mỹ cũng đã xác nhận rằng Iran đã giành lại quyền kiểm soát 30 trong số 33 địa điểm phóng tên lửa nằm dọc theo eo biển Hormuz, điểm nóng trong cuộc khủng hoảng lần này. Các bãi phóng và cơ sở tên lửa của Iran dường như đã khôi phục khả năng gây ra mối đe dọa cho các tàu hải quân và tàu chở dầu thương mại đi qua tuyến đường thủy quan trọng này, nơi vận chuyển một phần đáng kể lượng dầu mỏ toàn cầu.

Việc sớm kết thúc cuộc xung đột tại Iran với một “chiến thắng” cho nước Mỹ là yêu cầu gấp rút với Tổng thống Donald Trump vào lúc này. Vì thế, lựa chọn quân sự là ưu tiên cao để gây sức ép tối đa.

Tuy nhiên, chính quyền Mỹ đang đối mặt với một tính toán chính trị khó khăn trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Cuộc chiến tại Trung Đông đang ngày càng không được lòng dân Mỹ. Chi phí tài chính của cuộc chiến này đang đè nặng lên người dân bình thường. Ở bên ngoài, các đồng minh cũng đang gây áp lực lên ông Trump để sớm đạt được một thỏa hiệp; theo đó Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz và đồng thời cho phép ông tuyên bố chiến thắng.

Đây sẽ là một bài toán đầy khó khăn với Tổng thống Mỹ trong những tuần tới.