Theo UBND Thành phố, việc xây dựng Đề án được thực hiện trên cơ sở Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Luật Thủ đô (sửa đổi) năm 2024 và Nghị quyết số 57/2025/NQ-HĐND ngày 26/11/2025 của HĐND Thành phố về thực hiện vùng phát thải thấp. Đây được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển đổi giao thông xanh, giảm phát thải khí nhà kính và cải thiện chất lượng không khí tại Hà Nội.

Ủng hộ giao thông xanh nhưng còn băn khoăn việc hạn chế xe cá nhân

Theo UBND TP Hà Nội, quá trình xây dựng Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 đã thực hiện lấy ý kiến rộng rãi các tổ chức, cá nhân cư trú, làm việc trong khu vực và các đối tượng liên quan thông qua nhiều hình thức như khảo sát trực tiếp bằng văn bản, khảo sát trực tuyến và hội thảo tham vấn.

Kết quả cho thấy, cơ quan chức năng đã thu thập 1.256 phiếu khảo sát, trong đó có 1.010 phiếu hợp lệ.

Khảo sát cho thấy người dân khu vực Vành đai 1 và lân cận vẫn phụ thuộc chủ yếu vào xe máy/ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch; tỷ lệ sử dụng phương tiện điện và giao thông công cộng còn thấp, phản ánh hạn chế về hạ tầng và kết nối. Nhóm cư trú Vành đai 1 và Vành đai 3 đóng góp lưu lượng giao thông lớn, đặc biệt nhóm nhân viên văn phòng di chuyển thường xuyên vào nội đô.

Người dân đánh giá chất lượng không khí ở mức trung bình đến rất tệ và ảnh hưởng sức khỏe; nguyên nhân ô nhiễm được nhìn nhận đa nguồn, trong đó xây dựng và công nghiệp nổi bật.

Về giải pháp, người dân ủng hộ cao các biện pháp kỹ thuật và dịch vụ công (xe buýt điện, tăng tần suất, thiết bị xử lý khí thải, hạ tầng phi cơ giới), nhưng thận trọng/ ít ủng hộ các biện pháp hạn chế, thu phí, cấm phương tiện cá nhân nếu phương án thay thế chưa đáp ứng.

Doanh nghiệp nhìn chung ủng hộ định hướng vùng phát thải thấp nhưng kiến nghị công bố sớm lộ trình và có cơ chế hỗ trợ (tín dụng ưu đãi, miễn/giảm phí – lệ phí, hạ tầng sạc) để giảm chi phí chuyển đổi và hạn chế gián đoạn hoạt động. Tổng thể, kết quả khảo sát cho thấy việc triển khai vùng phát thải thấp cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp, song song với phát triển hạ tầng giao thông công cộng và các giải pháp hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, nhằm bảo đảm đồng thuận xã hội và giảm thiểu tác động đến đời sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp.

Theo UBND TP Hà Nội, kết quả khảo sát cho thấy việc triển khai vùng phát thải thấp cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp, song song với đầu tư hạ tầng giao thông công cộng và các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện để tạo đồng thuận xã hội, giảm tác động đến đời sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp.

Thí điểm vùng phát thải thấp từ tháng 7/2026

Theo Đề án, vùng phát thải thấp sẽ được triển khai theo 4 giai đoạn. Giai đoạn 1: Từ 1/7/2026 đến 31/12/2026, Hà Nội sẽ thí điểm tại phường Hoàn Kiếm.

Khu vực vùng đệm có diện tích khoảng 1,65 km², chu vi 5,5 km, bao quanh các tuyến phố Hàng Đậu, Phùng Hưng, Tràng Thi, Hàng Khay, Tràng Tiền, Trần Quang Khải và Trần Nhật Duật.

Vùng lõi rộng khoảng 0,5 km² trong khu phố cổ, bao gồm 11 tuyến phố như Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ. Khu vực này có khoảng 20.000 dân sinh sống.

Trong giai đoạn đầu, Thành phố tập trung tuyên truyền, hướng dẫn người dân đăng ký kế hoạch chuyển đổi phương tiện cá nhân, đồng thời rà soát hạ tầng kỹ thuật, tổ chức giao thông và bổ sung hệ thống giao thông công cộng xanh.

Giai đoạn 2:Từ ngày 1/1/2027 đến 31/12/2027, Hà Nội mở rộng vùng thí điểm sang các phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam với diện tích khoảng 3,6 km², dân số 136.947 người.

Vùng lõi phường Hoàn Kiếm, Cửa Nam bao gồm 14 tuyến phố bao quanh: Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần 8 Nhật Duật, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Tôn Thất Thiệp, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam, Lê Duẩn.

Đáng chú ý, từ ngày 1/7/2027, Thành phố bắt đầu thực hiện đo kiểm khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch theo lộ trình của Thủ tướng Chính phủ. Hà Nội cũng sẽ tăng cường kiểm soát các phương tiện phát thải cao, từng bước hạn chế phương tiện không đáp ứng yêu cầu lưu thông trong khu vực vùng phát thải thấp.

Giai đoạn 3: Từ 2028 đến 2029, trong giai đoạn này, vùng phát thải thấp sẽ được mở rộng ra toàn bộ khu vực Vành đai 1 với diện tích hơn 26 km², dân số khoảng 625.000 người.

Phạm vi bao gồm 9 phường: Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Hai Bà Trưng, Ô Chợ Dừa, Tây Hồ và Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Các tuyến đường bao quanh gồm: Hoàng Cầu, Đê La Thành, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Nguyễn Khoái, Yên Phụ, Âu Cơ, Lạc Long Quân, Bưởi và Cầu Giấy.

Giai đoạn từ năm 2030 trở đi: Hà Nội đặt mục tiêu vận hành ổn định vùng phát thải thấp, tiếp tục hoàn thiện mô hình quản lý hiện đại, đồng bộ với Trung tâm điều hành thông minh Thành phố (Hanoi IOC), đồng thời từng bước mở rộng phạm vi và siết chặt tiêu chí kiểm soát phát thải.

Theo Đề án, giai đoạn 2026-2030, Hà Nội phấn đấu giảm khoảng 30% lượng phát thải CO và NO₂, giảm khoảng 20% bụi mịn PM2.5 phát sinh trực tiếp từ hoạt động giao thông trong khu vực Vành đai 1 so với kịch bản thông thường.

Thành phố cũng đặt mục tiêu 100% phương tiện giao thông đường bộ được quản lý, kiểm soát khí thải theo lộ trình; đồng thời chuyển đổi toàn bộ phương tiện giao thông công cộng sang sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh. Sau năm 2030, Hà Nội hướng tới giảm trung bình 5 µg/m³ nồng độ bụi mịn PM2.5 sau mỗi chu kỳ kế hoạch 5 năm, tiến tới đạt quy chuẩn quốc gia về chất lượng không khí vào năm 2045.