Hội nghị với sự tham dự của hơn 300 đại biểu gồm Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, đại diện các Cục, Vụ chuyên môn thuộc Bộ, Lãnh đạo các sở, ban, ngành Thành phố, đại diện các hội, hiệp hộicùng đông đảo cộng đồng doanh nghiệp khoa học và công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo và công nghệ số trên địa bàn Thủ đô.

Xử lý điểm nghẽn theo tinh thần "Rõ nội dung, rõ cơ quan, rõ thời hạn"

Ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết, Hội nghị đối thoại trực tiếp nhằm nhận diện và tháo gỡ triệt để các khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, phát triển thị trường và tiếp cận nguồn lực cho doanh nghiệp. Sự đồng hành quyết liệt này hướng tới mục tiêu giải phóng các nguồn lực, tạo thêm năng lực sản xuất, tăng trưởng doanh thu và mở rộng thị trường xuất khẩu cho kinh tế Thủ đô ngay trong quý IV/2026, góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng “2 con số” của Thành phố.

Tại Hội nghị,toàn bộ kiến nghị của doanh nghiệp được phân loại và theo dõi tiến độ xử lý công khai. Tính đến ngày 28/9, hội nghị đã tiếp nhận 124 kiến nghị. Các kiến nghị được mã hóa theo 4 nhóm màu để theo dõi quá trình giải quyết: màu xanh đối với những vấn đề đã được giải đáp trước hội nghị; màu vàng là những vấn đề trọng tâm được lãnh đạo thành phố trực tiếp xem xét, định hướng xử lý; màu đỏ được giao các sở, ngành giải quyết dứt điểm theo thời hạn cụ thể; màu xám là những vấn đề vượt thẩm quyền thành phố để tổng hợp, kiến nghị cơ quan Trung ương.

Trước Hội nghị hôm nay, Thành phố đã tiếp nhận 83 khó khăn, vướng mắc, kiến nghị của các doanh nghiệp, hội, hiệp hội, được phân thành 5 nhóm điểm nghẽn: điểm nghẽn trong đầu tư; điểm nghẽn trong sản xuất, kinh doanh; điểm nghẽn trong đổi mới sáng tạo; điểm nghẽn để kinh tế số tăng trưởng nhanh; và nhóm các vấn đề về nhân lực, đầu mối phối hợp.

Không để chính sách chỉ dừng lại trên giấy

Một trong những vấn đề được Hà Nội đặt ra tại hội nghị nàylà khoảng cách giữa chính sách đã được ban hành và khả năng tiếp cận, thụ hưởng chính sách của doanh nghiệp. Thời gian qua, thành phố đã xây dựng nhiều cơ chế, công cụ nhằm thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thành phố đã công bố 30 “Bài toán lớn” giai đoạn 2026-2030; triển khai 2 dự án thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên. Sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội ghi nhận 221 công nghệ, giải pháp và 233 doanh nghiệp tham gia kết nối. Quỹ Đầu tư mạo hiểm thành phố đã có khung pháp lý với phần vốn mồi từ ngân sách tối đa 600 tỷ đồng; Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được thành lập trong tháng 9/2026.

Tuy nhiên, những kết quả trên mới là điều kiện. Vấn đề quan trọng hơn là các cơ chế, chính sách đó có thực sự đi vào cuộc sống và tạo ra giá trị cho doanh nghiệp hay không.

Thực tế từ các kiến nghị gửi tới thành phố cho thấy, điều nhiều doanh nghiệp quan tâm không hẳn là có thêm chính sách mới, mà là làm thế nào để tiếp cận được những chính sách đã có. Doanh nghiệp cần biết chính sách nào áp dụng được với mình, hồ sơ gồm những gì, nộp ở đâu, cơ quan nào chịu trách nhiệm và bao giờ có kết quả. Thậm chí, có hiệp hội đề nghị thành phố xây dựng một “bản đồ chính sách” để doanh nghiệp dễ dàng tra cứu và tiếp cận.

Điều đó cho thấy một “điểm nghẽn” đáng chú ý hiện nay chính là khoảng cách từ chính sách đến thực thi: từ một điều khoản trong nghị quyết đến một bộ hồ sơ doanh nghiệp có thể hoàn thiện; từ một quỹ đã được thành lập đến nguồn vốn thực tế được giải ngân; từ những bài toán lớn thành phố đưa ra đến những hợp đồng, dự án cụ thể được triển khai.

Tại phiên trực tiếp, có 22 kiến nghị của các doanh nghiệp thuộc 3 nhóm: Khoa học công nghệ; khởi nghiệp sáng tạo; công nghệ số, đề xuất các nhóm vấn đề như: Ưu đãi thuế-tín dụng; chính sách thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và cách tiếp cận; sở hữu trí tuệ… đã được nêu ra và tìm câu trả lời từ lãnh đạo thành phố Hà Nội.

Phát biểu đóng góp ý kiến tại hội nghị, ông Đào Mạnh Hùng, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn Ô tô Hiệp Hòa, doanh nghiệp đã sản xuất thành công dòng xe thang cứu hộ trên cao 32m và 56m, đề xuất thành phố xây dựng các quy định cụ thể để bao tiêu, mua sản phẩm khi doanh nghiệp nghiên cứu thành công các sản phẩm đổi mới sáng tạo đáp ứng nhu cầu thị trường.

Dẫn chứng kinh nghiệm từ Mỹ và Hàn Quốc, trong đó Mỹ có đạo luật "American First" và Hàn Quốc với đạo luật ưu tiên mua sắm công nghệ đổi mới sáng tạo, ông Hùng kiến nghị Hà Nội đi đầu trong việc ưu tiên mua sắm công các sản phẩm do doanh nghiệp trong nước sản xuất, đặc biệt trong lĩnh vực công cộng.

Để giải quyết bài toán hạn chế ngân sách, thành phố có thể "đặt mua hàng trước", doanh nghiệp tự bỏ vốn và chịu mọi rủi ro nghiên cứu; khi thành công, thành phố và trung ương sẽ ưu tiên mua sắm theo nhu cầu thị trường.

Tương tự, đại diện Công ty Công nghệ Savis, một doanh nghiệp công nghệ của Hà Nội cho biết, doanh nghiệp này có sản phẩm nền tảng về ký số xác thực mã hóa và ký số chuyên dùng để phục vụ việc bảo vệ an toàn thông tin toán học và dữ liệu, mã hóa dài hạn chống nguy cơ tấn công thu thập dữ liệu sau này của AI và máy tính. Hiện, sản phẩm này được cung cấp cho 5 ngân hàng lớn và 4 cơ quan nhà nước, đồng thời công nghệ này đã được cấp 2 bằng sáng chế châu Âu vào tháng 9-2026. Vì vậy, Savis kiến nghị thành phố Hà Nội hỗ trợ triển khai sản phẩm trong các cơ quan trong nước cũng như đưa ra thị trường quốc tế.

Bà Đinh Thị Thuý, Phó Chủ tịch HĐQT Tập đoàn MISA mong muốn, Nhà nước có các chính sách tạo môi trường cạnh tranh công bằng giữa các doanh nghiệp, không phân biệt doanh nghiệp nhà nước, tư nhân.

Về chính sách thuế, đại diện Công ty cổ phần Dược phẩm CPC1 Hà Nội cho biết, doanh nghiệp có đội ngũ nghiên cứu phát triển đông đảo, do vậy, công ty muốn được hướng dẫn về ưu đãi thuế thu nhập cá nhân cho người làm các hoạt động khoa học công nghệ…

Đáng chú ý, có 3-4 doanh nghiệp lĩnh vực khoa học công nghệ, gồm cả startup cho biết, chưa có thông tin về chính sách sandbox của thành phố, muốn xin đầu mối liên hệ, đồng thời mong muốn được đề xuất phương án thử nghiệm có kiểm soát cho sản phẩm, giải pháp của mình…

Hà Nội phải là "bà đỡ" cho doanh nghiệp khởi nghiệp

Phát biểu kết luận buổi đối thoại, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng đã cảm ơn các doanh nghiệp đã tham dự và đưa ra nhiều câu hỏi xác đáng, tập trung vào các điểm nghẽn mà thành phố cần tháo gỡ trong thời gian tới, đồng thời nhấn mạnh về các nhiệm vụ trọng tâm dành cho doanh nghiệp.

Về tạo thị trường đầu ra cho sản phẩm, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội giao Sở Khoa học và Công nghệ công khai đầu mối tiếp nhận, trạng thái xử lý và lịch lựa chọn giải pháp đối với 30 bài toán lớn đã công bố, tổ chức vòng kết nối bài toán - giải pháp.

Đồng thời, Sở Tài chính và các sở quản lý chuyên ngành nghiên cứu áp dụng tiêu chí kỹ thuật, hiệu năng và vòng đời sản phẩm trong mua sắm công theo pháp luật đấu thầu, không tạo rào cản cho sản phẩm công nghệ trong nước. Sở Công Thương đẩy mạnh chương trình hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ số xuất khẩu và kết nối thị trường.

Sở Khoa học và Công nghệ xây dựng sẵn phương án Hà Nội là khách hàng đầu tiên, là “bà đỡ” cho sản phẩm của doanh nghiệp. Lấy ví dụ trường hợp của Hiệp Hoà với sản phẩm xe thang chữa cháy, lãnh đạo thành phố đề nghị cơ quan phòng cháy, chữa cháy chủ động hợp tác với doanh nghiệp…

Về thử nghiệm có kiểm soát và dữ liệu, Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức bộ phận hướng dẫn, tham vấn hồ sơ thử nghiệm theo một đầu mối, công bố danh mục hạ tầng, không gian và dữ liệu thử nghiệm; đồng thời đẩy nhanh tiến độ Kho dữ liệu dùng chung và Cổng dữ liệu thành phố, rà soát cập nhật danh mục dữ liệu mở để doanh nghiệp biết rõ điều kiện tiếp cận.

Về vấn đề vốn cho doanh nghiệp công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Sở Tài chính khẩn trương hoàn thiện điều kiện tổ chức và quy chế nghiệp vụ để Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành phố đi vào hoạt động, tiếp nhận hồ sơ hỗ trợ ngay trong quý IV-2026, đồng thời đẩy nhanh huy động vốn và lựa chọn phương án đầu tư của Quỹ Đầu tư mạo hiểm thành phố.

Ngân hàng Nhà nước khu vực I tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng mở rộng cho vay theo dòng tiền, chuỗi giá trị và hợp đồng trúng thầu; phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức ít nhất 1 phiên kết nối ngân hàng - doanh nghiệp công nghệ trong quý IV-2026 để làm việc trực tiếp trên từng hồ sơ.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cũng đề nghị cộng đồng doanh nghiệp công nghệ tiếp tục đồng hành trên tinh thần chủ động đề xuất bài toán thay vì chỉ đề nghị hỗ trợ; chủ động đưa ra sản phẩm và cam kết hiệu quả thay vì chỉ giới thiệu năng lực; chủ động liên kết với viện, trường và với nhau để hình thành đề xuất đủ quy mô.

Thành phố có bài toán, cơ chế thử nghiệm, nguồn vốn và thị trường, còn lại phụ thuộc vào năng lực và quyết tâm của chính doanh nghiệp. Mỗi một doanh nghiệp tiếp cận được vốn, một giải pháp Việt có hợp đồng đầu tiên, một nghiên cứu ra khỏi phòng thí nghiệm thành hàng hóa, chính là năng suất mới, thị trường mới, động lực tăng trưởng mới.