Nga mở rộng “vùng đệm” biên giới ở Sumy

Quân đội Nga được cho là đã giảm đáng kể cường độ hoạt động chiến đấu trong thời gian gần đây để tái tổ chức và chuẩn bị cho các chiến dịch quân sự mới. Tại khu vực phía bắc, lực lượng Nga đã từng bước thiết lập cái gọi là “vùng đệm” ở tỉnh Sumy của Ukraine sau khi giành lại quyền kiểm soát khu vực Kursk và thị trấn Sudzha. Dù vậy, các hoạt động của Nga nhìn chung vẫn nằm trong mục tiêu công bố, là tạo vùng an ninh nhằm bảo vệ các khu vực biên giới. Theo đánh giá của giới phân tích, mục tiêu này phần nào đã đạt được khi Sudzha hiện được cho là an toàn hơn so với một số khu vực biên giới khác như Belgorod.

Cuối năm 2025, lực lượng Nga tiếp tục mở rộng hiện diện tại Sumy bằng việc kiểm soát làng biên giới Grabovskoye. Từ đó đến nay, phạm vi kiểm soát được mở rộng với việc chiếm giữ thêm làng Pokrovka và một khu vực đáng kể ở phía bắc gần Miropolye.

Những bước tiến này góp phần hình thành một vùng đệm giữa tỉnh Sumy của Ukraine và các khu vực Kursk, Belgorod của Nga. Việc thiết lập vùng đệm không chỉ nhằm củng cố phòng thủ mà còn có thể hạn chế nguy cơ các đợt tấn công xuyên biên giới trong tương lai, tương tự nỗ lực trước đó của Ukraine nhằm tiến vào khu vực Rakitnoye trong chiến dịch Sudzha năm 2024.

Seversk (do Nga kiểm soát từ ngày 11/12/2025) được xem là một điểm trung chuyển quan trọng trên hướng tiến công tới cụm đô thị trọng điểm Slaviansk–Kramatorsk ở Donbass. Từ đây, lực lượng Nga cần tiến thêm khoảng 25–30 km và vượt qua địa hình cao để tiếp cận mục tiêu. Ở phía nam, Nga đã mở một mũi tiến công khác đang diễn ra dọc theo quốc lộ M-03, với việc kiểm soát một số khu dân cư, trong đó có cứ điểm Fyodorovka Vtoraya. Trong hai tháng qua, lực lượng Nga được cho là đã tiến khoảng 12 km trên đoạn chiến tuyến dài 25 km theo hướng Seversk, cho thấy các hoạt động tác chiến tại đây vẫn duy trì liên tục.

Tiến công đô thị trọng điểm Slaviansk–Kramatorsk

Giao tranh vẫn tiếp diễn tại thành phố chiến lược Konstantinovka - một phần của cụm đô thị Slaviansk–Kramatorsk. Đây được đánh giá là hướng tiến công khó khăn khi lực lượng Nga phải vượt qua khoảng 50 km địa hình đô thị để tới Slaviansk và 25 km để tiếp cận Kramatorsk. Các đơn vị Nga đã kiểm soát khu vực phía nam thành phố và đang giao tranh gần ga đường sắt, đồng thời hướng tới các mục tiêu như Nhà máy Luyện kim Konstantinovka, nhà máy chì lân cận và các khu nhà cao tầng phía tây. Theo đánh giá, Nga có thể tìm cách kiểm soát thành phố thông qua chiến thuật bao vây một phần và khống chế hỏa lực các tuyến tiếp tế, thay vì tấn công trực diện. Tuy nhiên, cấu trúc đô thị rộng lớn và mạng lưới tiếp tế từ Druzhkovka với nhiều tuyến đường khác nhau có thể làm phức tạp kế hoạch này, buộc Nga phải tính đến phương án chia cắt hoặc bao vây đồng thời các khu vực lân cận.

Trong khi đó, tại khu vực Pokrovsk–Mirnograd, lực lượng Nga được cho là đang duy trì sức ép trên toàn tuyến nhằm củng cố và mở rộng vành đai kiểm soát. Trong hai tháng qua, các đơn vị thuộc Nhóm Lực lượng Trung tâm đã kiểm soát thêm một số khu vực như Sofievka, Shakhovo, Novy Donbass, mở rộng phạm vi xung quanh Rodninskoye và chiếm giữ khu định cư quan trọng Grishino ở phía tây Pokrovsk.

Diễn biến này cho thấy khả năng Nga đang triển khai chiến thuật gây sức ép đồng thời trên nhiều hướng, không chỉ nhằm mở rộng địa bàn mà còn để ngăn lực lượng Ukraine thiết lập tuyến phòng thủ mới sau khi mất quyền kiểm soát Pokrovsk và Mirnograd. Trong bối cảnh chiến tuyến còn tồn tại các “vùng xám”, chiến lược duy trì áp lực liên tục được cho là nhằm hạn chế khả năng tăng viện và tổ chức phòng ngự của Ukraine.

Cuộc phản công nhiều rủi ro của Ukraine

Hướng Orekhov–Zaporizhia là khu vực hoạt động sôi động nhất trên mặt trận trong hai tháng qua. Trước đó, nhiều nhận định cho rằng Nga có khả năng phát động một cuộc tấn công lớn tại khu vực này, tập trung vào việc bao vây thành phố Orekhov, có vị trí chiến lược quan trọng và tiến về Zaporizhia, thủ phủ của tỉnh, đồng thời cũng là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của Ukraine trước chiến tranh.

Đầu năm 2026, quân đội Ukraine được cho là đã tiến hành hàng loạt cuộc phản công tại khu vực này. Truyền thông Ukraine và phương Tây mô tả đây gần như là một chiến dịch mới. Ukraine tuyên bố giành lại hàng trăm km² lãnh thổ và nhiều khu định cư. Tuy nhiên, đến nay, phía Ukraine chưa cung cấp bằng chứng xác thực cho các tuyên bố này.

Mục tiêu thực tế của Ukraine dường như là nhằm ngăn chặn lực lượng Nga tái thiết lập vị trí ban đầu trước cuộc tấn công mùa hè. Nhận thức rõ sự hạn chế về nguồn lực, Bộ Tổng tham mưu Ukraine đã tập trung hai hướng phản công cục bộ: sườn phía bắc lực lượng Nga từ Gulaipole (nhắm vào Nhóm Lực lượng phía Đông) và thị trấn Stepnogorsk (nhắm vào Nhóm Lực lượng Dnepr). Chiến lược này nhằm làm chậm hoặc ngăn chặn khả năng chuẩn bị của Nga cho một cuộc tiến công lớn về Orekhov và Zaporizhia.

Ukraine có lợi thế nhờ hệ thống liên lạc và kiểm soát chiến trường thông qua Starlink. Tuy nhiên, lực lượng này đối mặt với sự thiếu hụt nghiêm trọng về nhân lực, đặc biệt là bộ binh xung kích và binh sỹ điều khiển máy bay không người lái FPV – một loại UAV giá rẻ nhưng có độ chính xác cao. Trong điều kiện giao tranh hiện đại, để tiến công hiệu quả, các bên cần phải làm đối phương suy yếu bằng UAV, pháo binh, hệ thống rocket đa nòng và không kích, trước khi điều bộ binh xung kích xâm nhập qua tuyến phòng thủ yếu của họ. Nga được cho là có nhiều lợi thế và kinh nghiệm hơn trong loại hình tác chiến này. Tuy vậy, ngay cả khi các bên triển khai nhiều đợt tấn công vẫn khó đạt được bước đột phá chiến lược.

Sau hai tuần giao tranh, quân đội Ukraine chỉ mở rộng “vùng xám” mà không đạt lợi thế chiến thuật đáng kể. Thiếu hụt nhân lực khiến Ukraine không hình thành được mặt trận thống nhất, trong khi các nhóm xung kích của Nga có thể thâm nhập phía sau phòng tuyến, chiếm Novoyakovlevka – một ngôi làng chiến lược bảo vệ các tuyến tiếp tế tới Orekhov.

Kết quả cho thấy các cuộc phản công của Ukraine tại hướng Zaporizhia chưa đạt được mục tiêu chiến lược, trong khi lực lượng Nga tiếp tục củng cố và mở rộng vị trí, duy trì áp lực trên toàn tuyến tiền phương.