Động thái này phản ánh sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận của Washington đối với Bắc Kinh trước thềm hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình.

Cơchế mới được phía Mỹ gọi là “Hội đồng Thương mại”, có thể trở thành một trong những kết quả kinh tế quan trọng nhất của cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình vào ngày mai. Ý tưởng về cơ chế này lần đầu được Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer công khai đề cập hồi tháng 3 như một mục tiêu “quan trọng cần đạt được” trong quan hệ kinh tế Mỹ - Trung.

Khác với các vòng đàm phán thương mại căng thẳng dưới nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, Washington hiện được cho là không còn yêu cầu Bắc Kinh phải thay đổi mô hình kinh tế nhà nước định hướng xuất khẩu để trở nên giống mô hình kinh tế thị trường của Mỹ.

Thay vào đó, chính quyền ôngTrump đang hướng tới cách tiếp cận thực dụng hơn: mở rộng thương mại trong các lĩnh vực phi chiến lược nhưng vẫn duy trì hàng rào thuế quan và kiểm soát xuất khẩu đối với các công nghệ nhạy cảm liên quan đến an ninh quốc gia.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer gần đây mô tả cơ chế này giống như một “bộ chuyển đổi” giúp kết nối hai hệ thống kinh tế rất khác biệt.

Theo đó, Mỹ và Trung Quốc có thể xây dựng một thỏa thuận khung cho phép hai bên giảm thuế và nới lỏng rào cản đối với lượng hàng hóa trị giá khoảng 30 tỷ USD mỗi chiều trong giai đoạn đầu.

Hiện Trung Quốc vẫn áp mức thuế bổ sung 10% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ. Ngoài ra, Bắc Kinh áp thuế trả đũa với dầu thô, khí tự nhiên hoá lỏng và thịt bò. Ở chiều ngược lại, Mỹ tiếp tục duy trì mức thuế 7,5% đối với nhiều mặt hàng tiêu dùng Trung Quốc từ năm 2019.

Washington cũng đang xem xét khôi phục một số trường hợp miễn trừ thuế đối với hàng hóa Trung Quốc từng được cấp trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump nhưng sau đó hết hiệu lực. Tuy nhiên, các lĩnh vực nhạy cảm như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, xe điện, pin và công nghệ quốc phòng được cho là vẫn nằm ngoài phạm vi của cơ chế mới.

Song song với “Hội đồng Thương mại”, hai bên cũng được cho là sẽ thảo luận về một “Hội đồng Đầu tư” nhằm xử lý các vấn đề liên quan tới dòng vốn song phương. Dù vậy, ý tưởng này vẫn gây nhiều tranh cãi tại Washington. Nhiều nghị sĩ Mỹ cùng các tập đoàn công nghiệp lớn đã cảnh báo Nhà Trắng không nên mở rộng đầu tư của Trung Quốc vào các ngành công nghiệp chiến lược của Mỹ như ô tô, thép và công nghệ cao.

Theo số liệu của Mỹ, kim ngạch thương mại hàng hóa song phương giữa hai nước đã giảm mạnh xuống còn khoảng 415 tỷ USD trong năm 2025, giảm gần 30% so với mức 582 tỷ USD của năm trước đó. Trong khi đó, thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc cũng giảm xuống chỉ còn khoảng 202 tỷ USD, mức thấp nhất trong khoảng hai thập kỷ qua.