Bộ Quốc phòng Mỹ hôm qua (1/5) thông báo nước này sẽ rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức trong vòng 6 - 12 tháng tới, tương đương khoảng 14% lực lượng đang đồn trú tại quốc gia châu Âu.

Theo người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell, quyết định là kết quả của quá trình rà soát bố trí lực lượng nhằm đáp ứng “các yêu cầu và điều kiện thực tế tại chiến trường”. Động thái gây chú ý sau những phát biểu công khai mang tính chỉ trích của Tổng thống Donald Trump đối với các đồng minh châu Âu, đặc biệt là Đức, quốc gia từ lâu giữ vai trò trung tâm trong cấu trúc quân sự của Mỹ tại châu Âu, với các cơ sở quan trọng như căn cứ không quân Ramstein, trung tâm y tế Landstuhl và trụ sở Bộ Tư lệnh châu Âu và châu Phi.

Việc cắt giảm lực lượng, dù không làm thay đổi căn bản hiện diện quân sự của Mỹ, song có thể ảnh hưởng tới năng lực triển khai nhanh và vai trò hậu cần của Washington trong các khu vực lân cận từ Trung Đông đến châu Phi.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz trước đó cùng ngày khẳng định mối quan hệ cá nhân tốt đẹp với Tổng thống Donald Trump, song thừa nhận:“Mối quan hệ cá nhân giữa tôi và Tổng thống Mỹ vẫn tốt đẹp như trước. Tuy nhiên, ngay từ đầu, tôi đã có những hoài nghi về cách thức tiến hành cuộc chiến tại Iran và đó là lý do tôi công khai bày tỏ quan điểm của mình. Đức và châu Âu đang phải gánh chịu những tổn thất đáng kể, chẳng hạn từ nguy cơ đóng cửa eo biển Hormuz. Điều này tác động trực tiếp đến nguồn cung năng lượng, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng tới hiệu quả kinh tế. Vì vậy, tôi kêu gọi cần sớm tìm giải pháp cho cuộc xung đột này”.

Nhiều nghị sĩ đảng Dân chủ đã bày tỏ hoài nghi về quyết định của Tổng thống Donald Trump rút bớt quân khỏi Đức, cho rằng điều này có nguy cơ làm suy yếu cam kết của Mỹ với các đồng minh và tạo lợi thế cho Nga trong bối cảnh an ninh châu Âu vẫn căng thẳng. Một số chuyên gia an ninh cũng cảnh báo sự hiện diện quân sự tại Đức không chỉ mang tính biểu tượng, mà còn đóng vai trò then chốt trong chiến lược răn đe và triển khai lực lượng của Mỹ.

Trên thực tế, động thái này phù hợp với lập trường lâu nay của Tổng thống Donald Trump, vốn nhiều lần kêu gọi các nước NATO tăng cường tự chủ quốc phòng và giảm phụ thuộc vào Mỹ. Trong những năm gần đây, Mỹ cũng từng cân nhắc tái phân bổ nguồn lực sang các khu vực ưu tiên khác như Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, trong khi châu Âu được kỳ vọng đảm nhận nhiều hơn trách nhiệm an ninh khu vực.

Quy mô rút quân lần này được đánh giá là tương đối hạn chế so với tổng thể hiện diện của Mỹ tại châu Âu, ước tính có thời điểm lên tưới 80.000 - 100.000 binh sĩ. Tuy nhiên, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở con số, mà ở thông điệp chiến lược đi kèm. Một sự điều chỉnh linh hoạt, nhưng cũng có thể làm gia tăng cảm giác bất định trong quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương.

Trong bối cảnh NATO đang đối mặt với nhiều thách thức từ xung đột Ukraine đến các điểm nóng mới ở Trung Đông, quyết định của Mỹ nhiều khả năng sẽ tiếp tục được theo dõi chặt chẽ. Câu hỏi đặt ra không chỉ là Mỹ rút bao nhiêu quân, mà là mức độ cam kết dài hạn của Mỹ đối với cấu trúc an ninh châu Âu đang thay đổi.