Lệnh cấm đánh dấu bước gia tăng mới trong chuỗi biện pháp thương mại trả đũa giữa hai nước. Trước đó, ngày 22/8, Mỹ áp thuế 50% đối với khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada sau khi các cuộc đàm phán thương mại thất bại. Sau đó, Canada áp các mức thuế 15%, 25% và 50% đối với hàng hóa Mỹ có tổng giá trị tương đương.

Ngay trước khi biện pháp mới có hiệu lực, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gây sức ép với Ottawa, cho rằng Canada cuối cùng sẽ phải quay trở lại tìm kiếm một thỏa thuận với Washington.

“Trong khoảng 3 hoặc 4 tuần tới, họ sẽ tìm đến chúng tôi và nói rằng cần phải dỡ bỏ tất cả các mức thuế. Họ sẽ nói: ‘Thưa ngài, chúng tôi xin lỗi’. Họ đã đối xử rất tệ với nước Mỹ. Tôi nghĩ một thỏa thuận sẽ được ký kết, nhưng đó phải là một thỏa thuận công bằng”, nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh.

Đáp lại, phía Canada ngày 29/9 bác bỏ khả năng xin lỗi Washington. Bộ trưởng phụ trách Thương mại Canada - Mỹ Dominic LeBlanc khẳng định: “Tôi không nghĩ Chính phủ Canada sẽ xin lỗi vì đã đứng lên bảo vệ người lao động, doanh nghiệp Canada và nền kinh tế. Nếu chúng tôi nhận thấy có thể đạt được một thỏa thuận vừa bảo vệ chủ quyền, vừa bảo đảm lợi ích kinh tế, thì chúng tôi sẵn sàng tiến hành đàm phán”.

Ông LeBlanc cho biết hai bên vẫn duy trì liên lạc, song chưa trở lại các cuộc đàm phán chi tiết.

Đánh giá về tác động của lệnh cấm mới, giới chuyên gia cho rằng tác động trực tiếp có thể không quá lớn nếu xét về quy mô thương mại giữa hai nước. Mỹ và Canada hiện trao đổi khoảng 880 tỷ USD hàng hóa mỗi năm, trong khi giá trị hàng hóa thuộc diện cấm nhập khẩu lần này chỉ gần 1 tỷ USD. Giáo sư Gary Shields thuộc Trường Kinh doanh, Đại học Wayne State, Mỹ nhận định tác động của lệnh cấm sẽ ở mức hạn chế do quy mô chỉ khoảng 1 tỷ USD và mô tả những biện pháp hiện nay là một quá trình trả đũa qua lại, khó mang lại lợi ích trực tiếp về thuế hay thu nhập cho người dân.

Ngoài ra, những tác động rộng hơn của cuộc đối đầu thương mại đang đặt ra thách thức đối với triển vọng kinh tế Canada. Ông Michael Davenport, chuyên gia kinh tế cấp cao về Canada tại Oxford Economics nhận định, các mức thuế mới giữa Mỹ và Canada, cùng với điều kiện tài chính thắt chặt và xu hướng dân số suy giảm, có thể tiếp tục làm suy yếu tăng trưởng kinh tế Canada vào cuối năm 2026 và đầu năm 2027.

Động thái mới từ phía Mỹ không chỉ là một bước tiếp theo trong vòng xoáy trả đũa thương mại, mà còn cho thấy mức độ biện pháp đã gia tăng từ áp thuế 50% đối với hàng hóa Canada sang cấm hoàn toàn nhập khẩu một số nhóm hàng. Dù giá trị số hàng bị cấm còn tương đối nhỏ so với quy mô thương mại song phương, nhưng sự chuyển dịch từ công cụ thuế quan sang hạn chế nhập khẩu trực tiếp mang ý nghĩa đáng chú ý đối với môi trường thương mại giữa hai nước.

Trong bối cảnh đàm phán thương mại chưa được nối lại, các biện pháp đáp trả tiếp tục được mở rộng và nguy cơ những rào cản thương mại ngày càng mạnh hơn có thể sẽ làm thay đổi một cách sâu rộng quan hệ kinh tế giữa Mỹ và Canada.