Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư Việt Nam - Hàn Quốc đang mở ra dư địa mới trong phát triển chuỗi cung ứng công nghiệp chế biến, điện tử vàcông nghệ cao. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy, lao động giá rẻ tại thị trường Việt Nam đã không còn là lợi thế, do đó cuộc chơi mới sẽ phụ thuộc nhiều vào quản trị số, tính minh bạch và năng lực tuân thủ của các DN.

Không thể cạnh tranh bằng giá rẻ

Chia sẻ về hành trình của DN khi tham gia chuỗi giá trị sản xuất và cung ứng cho DN Hàn Quốc, bà Vũ Thị Hoa, Phó Giám đốc Công ty CP Sản xuất công nghệ cao Việt - Hàn cho biết, nhiều DN Việt Nam thấy đây là 1 sân chơi rất lớn bởi những tiêu chuẩn rất khắt khe của Hàn Quốc về yêu cầu chất lượng gần như không có sự sai sót.

Nhưng chính những tiêu chuẩn này lại là động lực để DN nhận thấy cần phải thay đổi, nên xác định chiến lược phát triển dựa vào “3 chữ I”, đó là Investment (đầu tư), Infuse (tiếp thu) và Innovation (đổi mới). DN đã quyết định không những chỉ đầu tư, còn quyết tâm làm cho được sản phẩm chuẩn quốc tế bằng tự động hóa sản xuất, thay đổi hệ thống quản trị hiện đại và quản lý chất lượng theo đúng tiêu chuẩn Hàn Quốc.

“DN hiểu rằng, muốn đi xa trong chuỗi cung ứng toàn cầu không thể cạnh tranh bằng giá rẻ, cần cạnh tranh bằng sự ổn định, bằng luật pháp và uy tín chất lượng sản phẩm. DN tích cực tham gia các hội chợ kết nối các DN FDI để học hỏi tư duy tài chính, cách làm thế nào để theo chuẩn quốc tế. Trong quá trình này, DN luôn sàng lọc và sẵn sàng học hỏi để dần đến thành công. Đến nay, DN đang từng bước ứng dụng công nghệ mới trong cải tiến quy trình, nâng cao năng suất và mở rộng thị trường và xây dựng tư duy của đội ngũ”, bà Hoa chia sẻ.

Cập nhật xu hướng thị trường cũng như các định hướng chiến lược cho quan hệ hợp tác DN Việt Nam - Hàn Quốc, ông Đào Trọng Tiến, Bí thư thứ 2, Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc, Phụ trách hợp tác thương mại, công nghiệp và năng lượng Việt Nam và Hàn Quốc cho biết, tăng trưởng kinh tế Hàn Quốc trong những năm gần đây đã có xu hướng chậm lại (chỉ từ 1,8 -2%/năm) nên các đối tác Hàn Quốc sẽ phải lựa chọn kỹ hơn, thận trọng hơn và đặt ra tiêu chuẩn cao hơn với các đối tác trong đó có các DN Việt Nam.

Phảicủng cố niềm tin trong chuỗi giá trị

Để nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng cơ hội hợp tác giữa DN hai nước, ông Tiến đưa ra 5 trục lực đẩy từ Hàn Quốc. Thứ nhất là tái cấu trúc công nghiệp công nghệ cao, Hàn Quốc sẽ đẩy mạnh phát triển các ngành như bán dẫn, quốc phòng và sinh học từ đó yêu cầu chuỗi vệ tinh và hạ tầng logistics chuẩn công nghiệp.

Thứ hai là Hàn Quốc đẩy mạnh AI và số hóa toàn diện các dữ liệu truy suất kết nối minh bạch chuỗi cung ứng và tốc độ phản hồi là những yếu tố đòi hỏi các DN cần điều chỉnh. Thứ ba là Hàn Quốc đang ở thời điểm dân số già, nên DN và người tiêu dùng Hàn Quốc sẽ ưu tiên các hàng hóa và dịch vụ trung - cao cấp an toàn có câu chuyện thương hiệu.

Thứ tư là an ninh kinh tế và đa dạng hóa thị trường. Do tác động của các xung đột địa chính trị trên thế giới, các DN Hàn Quốc có xu hướng dịch chuyển các nguồn cung đơn lẻ có rủi ro, vì thế đòi hỏi Việt Nam cần có sự ổn định về thể chế và triển khai nhanh để có thể đón dòng vốn đầu tư. Thứ năm là tiêu chuẩn xanh hóa và ESG, nên các đối tác phải có chính sách cũng như hành động cụ thể về giảm phát thải, ưu tiên năng lượng sạch và tiêu chuẩn môi trường trở thành rào cản kỹ thuật cứng.

“Bất lợi của DN Việt Nam khi hợp tác với Hàn Quốc vẫn thể hiện sự tụt hậu trong công tác quản trị, khi hồ sơ DN chưa được chuẩn bị kỹ và chưa có tính hệ thống. Đặc biệt trong phương thức vận hành, DN Việt Nam thường phản ứng rất chậm. Để nắm phần thắng trong giai đoạn 2025 - 2028, tư duy của DN cần phải chuyển đổi từ tư duy “có hàng để bán” thành tư duy “tin cậy trong chuỗi giá trị”, ông Tiến khuyến nghị.

Nêu triển vọng hợp tác công nghiệp và thương mại giữa Việt Nam và Hàn Quốc, ông Kang Heon Woo, Trưởng đại diện Hiệp hội Thương mại quốc tế Hàn Quốc (KITA) Hà Nội cho biết, những mặt hàng Việt Nam xuất khẩu sang Hàn Quốc trước đây là những thiết bị viễn thông không dây luôn đứng thứ nhất, nhưng từ năm 2025, chất bán dẫn đã chiếm vị trí số 1 bên cạnh các mặt hàng như may mặc, máy tính và linh kiện chiếm khoảng hơn 50% tỷ trọng hàng nhập khẩu của Hàn Quốc.

“Để xúc tiến thương mại vào thị trường Hàn Quốc, các DN Việt Nam cần góc nhìn hay chiến lược tối ưu dài hạn hơn so với tiếp cận thị trường trong nước. Các DN Hàn Quốc có đặc điểm chung là cần nhanh và gấp, vì thế sự phản hồi từ phía các DN Việt Nam cần phải thay đổi theo hướng nhanh hơn, linh hoạt hơn, đây chính là những lợi thế để DN Việt Nam có được thiện cảm trong hợp tác với DN Hàn Quốc.

Để hỗ trợ hợp tác đầu tư giữa DN hai nước, ông Bok Dug Gyou, Phó Giám đốc KOTRA Hà Nội cho rằng, không chỉ những tổ chức, DN lớn của Hàn Quốc mới đầu tư ra nước ngoài, các DN vừa và nhỏ của Hàn Quốc cũng đang tìm kiếm các đối tác để đầu tư vào Việt Nam.

“DN hai bền cần tìm kiếm những ngành công nghiệp mục tiêu để lên kế hoạch hợp tác, không chỉ hợp tác giữa DN với DN, còn hướng đến mục tiêu kết nối các ngành có thế mạnh để tạo nên hệ sinh thái. DN hai nước đặt tiêu chí lựa chọn ngành hợp tác là hết sức quan trọng như linh kiện - phụ tùng ô tô hay đóng tàu, đây là hai ngành công nghiệp chủ chốt và đang nhận được nhiều sự quan tâm”, ông Bok Dug Gyou gợi mở.