Tuy nhiên, để tham gia sâu hơn vào cuộc đua này, Việt Nam cần chuyển từ thế mạnh về lý thuyết, tính toán, mô phỏng sang xây dựng năng lực thực nghiệm, với trọng tâm là phòng thí nghiệm và nhân lực.

Chia sẻ tại Hội nghị Khoa học và công nghệ để phát triển bền vững đang diễn ra tại Quy Nhơn (Gia Lai), PGS.TS Lại Ngọc Điệp, chuyên gia vật lý quang học và vật lý lượng tử, giảng viên tại Đại học Paris-Saclay, Phòng thí nghiệm LuMIn, Pháp cho biết, Việt Nam có lợi thế về lý thuyết lượng tử, tính toán và mô phỏng. Tuy nhiên, điểm yếu lớn hiện nay là năng lực thực nghiệm, khi trong nước còn thiếu các phòng thí nghiệm đủ mạnh để nghiên cứu, phát triển công nghệ và đào tạo nhân lực.

“Điểm yếu rất lớn của chúng ta là thực nghiệm. Do điều kiện trước đây còn khó khăn nên chúng ta gần như chưa có những phòng thí nghiệm vật lý đủ mạnh, chứ chưa nói đến phòng thí nghiệm lượng tử. Vì vậy, chúng ta thiếu cả cơ sở để thực hiện các thí nghiệm lượng tử và đào tạo nhân lực thực nghiệm. Theo tôi, Việt Nam cần làm bài bản hai việc: thứ nhất là xây dựng các phòng thí nghiệm; thứ hai là đào tạo con người về thực nghiệm”, PGS.TS Lại Ngọc Điệp phân tích.

Cũng theo PGS.TS Lại Ngọc Điệp, Việt Nam không nên chạy theo việc ngay lập tức sản xuất những hệ thống máy tính lượng tử lớn, mà cần đi từ những nền tảng cơ bản; đồng thời thay đổi cách tổ chức nghiên cứu, tăng cường liên kết giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và các nhóm khoa học. Có thể thí điểm một số trung tâm lượng tử trọng điểm, tập hợp nguồn lực và đầu tư có trọng tâm, thay vì dàn trải.

“Nếu ngay bây giờ Chính phủ có cách làm quyết liệt, mạnh mẽ, tức là đầu tư cho con người, đầu tư cho phòng thí nghiệm, tuyển đúng người, đúng việc, đặt đúng chỗ thì 5 năm nữa chúng ta có các trung tâm lượng tử ra đời và hoàn toàn kỳ vọng về chuyện thi đấu cùng với các nước trên thế giới”.

Việt Nam cũng có thể tận dụng mạng lưới các nhà khoa học đang làm việc ở nước ngoài để hỗ trợ đào tạo, xây dựng phòng thí nghiệm và từng bước hình thành đội ngũ thực nghiệm trong nước. Cũng theo các chuyên gia, nếu có chính sách đủ mạnh, đầu tư đúng trọng tâm và tạo môi trường để nhà khoa học thực sự được làm việc, Việt Nam có cơ sở để rút ngắn khoảng cách với thế giới trong lĩnh vực công nghệ lượng tử.