Tại Hội nghị đối thoại giữa lãnh đạo thành phố Đà Nẵng với doanh nghiệp về phát triển nguồn nhân lực diễn ra sáng nay (26/8), nhiều vấn đề nóng đã được đặt ra. Từ chuyện thiếu lao động có kỹ năng, khoảng cách giữa đào tạo và thực tế, đến bài toán giữ chân nhân tài... được các đại biểu nêu lên càng cho thấy, phát triển nguồn nhân lực đang là một trong những thách thức của Đà Nẵng hiện nay.

Đà Nẵng đang đặt mục tiêu phát triển mạnh những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và tri thức cao như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, logistics, công nghệ cao, tài chính quốc tế, du lịch và dịch vụ chất lượng cao. Thực tế cho thấy, thành phố không chỉ cần thêm lao động, mà quan trọng hơn là cần đúng người, đúng kỹ năng và đúng thời điểm. Một trong những vấn đề được doanh nghiệp phản ánh nhiều nhất là khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Doanh nghiệp hôm nay không chỉ cần những người có bằng cấp. Điều họ cần là những lao động có thể bắt tay vào công việc, có kỹ năng thực hành, kỹ năng số, ngoại ngữ, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng nhanh với công nghệ mới.

Một vấn đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm là sự liên kết giữa Nhà nước - nhà trường và doanh nghiệp. Sự liên kết này đã có, nhưng yêu cầu đặt ra là phải thực chất hơn. Doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình dự báo nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức thực hành, thực tập và đánh giá kỹ năng người học.

Ngược lại, các cơ sở đào tạo cũng phải cập nhật nhanh hơn những thay đổi của thị trường, đổi mới chương trình và tăng tính thực hành. Nói cách khác, đào tạo không thể chỉ xuất phát từ khả năng sẵn có của nhà trường, mà phải xuất phát từ câu hỏi: Thị trường đang cần gì? Doanh nghiệp đang thiếu ai? Và Đà Nẵng sẽ phát triển những ngành nào trong tương lai?

Ông Nguyễn Quí Quý, Phó Giám đốc Sở Nội vụ thành phố Đà Nẵng cho rằng: "Phát triển nguồn nhân lực không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý nhà nước hay ngành giáo dục, mà cần có sự tham gia chủ động, tích cực và trách nhiệm của cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội doanh nghiệp, các cơ sở đào tạo và toàn xã hội".

Một vấn đề ngày càng bức thiết đó là cuộc cạnh tranh thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao. Đào tạo được một kỹ sư giỏi, một chuyên gia công nghệ hay một nhân sự chất lượng cao đã khó. Nhưng để họ ở lại và gắn bó lâu dài với thành phố còn là bài toán khó hơn. Người lao động ngày nay không chỉ lựa chọn nơi làm việc dựa trên mức lương. Họ quan tâm đến môi trường làm việc, cơ hội phát triển nghề nghiệp, điều kiện nhà ở, giáo dục cho con cái, y tế, dịch vụ xã hội và chất lượng sống.

Nếu Đà Nẵng muốn trở thành điểm đến của chuyên gia, kỹ sư và nhân lực chất lượng cao thì chính sách nguồn nhân lực không thể chỉ dừng lại ở chuyện đào tạo. Đó phải là một hệ sinh thái đầy đủ hơn, từ việc làm, thu nhập đến nhà ở và môi trường sống.

Một điểm cần quan tâm hơn nữa là công tác dự báo. Trong một nền kinh tế đang thay đổi rất nhanh, dự báo nguồn nhân lực theo kiểu chung chung sẽ không còn phù hợp. Thành phố cần biết cụ thể từng ngành cần bao nhiêu lao động, cần những vị trí nào, trình độ ra sao và kỹ năng gì trong từng giai đoạn. Đặc biệt, khi nhiều dự án lớn và các ngành kinh tế mới đang được định hướng phát triển, việc chuẩn bị nhân lực phải đi trước một bước. Nguồn nhân lực phải được chuẩn bị song hành với quy hoạch phát triển, thu hút đầu tư và chiến lược kinh tế của thành phố.

Ông Seo In Beom, Phó Giám đốc Công ty TNHH ICT VINA, hoạt động tại Khu Công nghệ cao Đà Nẵng mong muốn: “Chúng tôi kỳ vọng các cơ quan hành chính, trung tâm dịch vụ việc làm, các trường đại học, cao đẳng và hiệp hội liên quan sẽ tiếp tục hợp tác, hỗ trợ để kết nối doanh nghiệp với nguồn nhân lực một cách hiệu quả hơn. Đặc biệt, chúng tôi hy vọng các chương trình kết nối và tuyển dụng phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp sẽ được đẩy mạnh hơn nữa, giúp doanh nghiệp có thể tiếp cận rộng rãi hơn không chỉ nguồn nhân lực kỹ thuật tại Đà Nẵng mà còn từ các tỉnh, thành lân cận”.

Tại Hội nghị đối thoại lần này, thành phố Đà Nẵng xác định khá rõ hướng tiếp cận mới: lấy nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và thị trường lao động làm trung tâm của quá trình phát triển nguồn nhân lực. Đến năm 2030, thành phố Đà Nẵng định hướng nguồn nhân lực chất lượng cao chiếm khoảng 42% tổng nguồn nhân lực.Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng khẳng định, đây là mục tiêu lớn, đặt ra yêu cầu phải có những bước đi cụ thể, thực chất và bền vững.

"Đây là vấn đề rất quan trọng và đáp ứng nhu cầu phát triển trong thời gian tới. Và không chỉ chờ một phía: chính quyền phải kiến tạo môi trường, chính sách; cơ sở đào tạo phải đổi mới chương trình, phương thức đào tạo; doanh nghiệp phải chủ động tham gia vào quá trình đào tạo nguồn nhân lực. Chỉ ba chủ thể này tham gia cùng với sự chia sẻ, trách nhiệm, cùng hành động thì mới có thể thực hiện một hệ sinh thái phát triển nguồn nhân lực thực chất và hiệu quả bền vững” - ông Nguyễn Mạnh Hùng cho biết.