Những ngày này, bước vào xóm lồng đèn Phú Bình, dễ dàng bắt gặp hàng ngàn chiếc đèn thủ công đủ hình dáng được treo san sát. Sắc đỏ, vàng, xanh rực rỡ của giấy kiếng nhuộm kín không gian. Thế nhưng, đối lập với vẻ lung linh ấy lại là ánh mắt lo lắng của các tiểu thương, dù giá bán chỉ dao động từ 20.000 - 80.000 đồng/chiếc tùy kích cỡ, nhưng sức mua hiện tại vẫn chững lại.

Bà Tươi, một chủ cửa hàng lâu năm ngậm ngùi, cho biết lượng khách lẻ thưa thớt, trong khi các đơn hàng số lượng lớn từ trường học hay hội nhóm chưa nhiều, nên một số hộ làm nghề không dám sản xuất số lượng lớn, chỉ làm cầm chừng để tránh cảnh hàng tồn sau mùa vụ.

"Chưa có bên nào đặt hàng, trường học cũng chưa thấy có đơn. Bây giờ chỉ trông chờ qua đầu tháng coi làm sao chứ tình hình năm nay thấy vắng quá. Năm ngoái còn bán được, chứ năm nay thấy rất buồn", bà Tươi cho hay.

Cách đó không xa, cửa hàng đèn lồng Ánh Loan rơi vào tình cảnh hàng bán chậm hơn nhiều so với năm ngoái. Thậm chí, một số tiểu thương nhẩm tính sức mua năm nay đã sụt giảm tới 50% so với cùng kỳ. Với những người thợ sống nhờ vụ mùa, một tháng ngắn ngủi trước rằm tháng Tám mang tính quyết định đến thu nhập của cả năm.

Không chỉ vắng khách, làng nghề còn đang chật vật với bài toán chi phí. Theo khảo sát tại các hộ sản xuất, giá nguyên vật liệu đầu vào từ tre, giấy đến màu pha đều đồng loạt tăng cao, đẩy người bán vào thế khó khăn.

Một chủ cửa hàng ở làng nghề Phú Bình chia sẻ: "Nguyên vật liệu tăng giá mà sản phẩm không bán được lên. Cái gì cũng lên, màu pha cũng lên mà giấy cũng lên, tre cũng lên mà lại không bán được. Đó, bây giờ bây giờ là cái số hàng tồn lớn này nè, con lớn này nè, ai cũng còn tồn mấy trăm con, từ 500 con tới 1.000 con".

Làm ra một chiếc lồng đèn truyền thống chưa bao giờ là chuyện dễ dàng. Đó là chuỗi công đoạn thủ công tỉ mỉ: chẻ tre, uốn khung, phơi nan, cắt dán và hoàn thiện chi tiết. Hơn thế, nghề này phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết. Nắng tốt thì tre mới khô, nhưng hễ chuyển mưa là cả nhà phải hối hả thu dọn. Đèn dán xong cấm kỵ phơi nắng gắt vì dễ bục rách, lại càng sợ nước. Mỗi mùa Trung thu thực chất là một cuộc chạy đua khắc nghiệt với thời gian, thời tiết và thị hiếu thị trường.

Càng về cuối vụ, áp lực càng đè nặng lên vai những người thợ thủ công. Mỗi ngày trôi qua trong vắng lặng là một ngày gánh nặng mưu sinh lại thêm trĩu trịt.

Bà Tươi chia sẻ: "Nói ra nhiều khi mà muốn khóc luôn tại không có ra được hàng. Nếu nhận được sự quan tâm của mọi người thì xin hãy cứu làng nghề này để bà con còn có công việc, có thêm thu nhập".