Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Lai Châu vừa tổ chức khai quật, cất bốc khu mộ tập thể tại khu vực Nghĩa trang Liệt sĩ Tam Đường, nay thuộc thôn Thanh Bình, xã Bình Lư.

Qua khai quật, lực lượng chức năng phát hiện số lượng lớn xương người. Do thời gian kéo dài, nhiều phần xương đã phân hủy, vụn nát; chủ yếu còn lại những phần có kết cấu bền vững như xương hộp sọ, xương đùi, xương ống chân và răng. Các hài cốt nằm chồng lấn, không còn khả năng xác định riêng từng bộ hài cốt.Đáng chú ý, lực lượng chức năng phát hiện nhiều di vật như đầu đạn, vỏ đạn súng trường, bút mực, các mảnh vải được xác định có thể là quần áo đã mục nát cùng một số hiện vật khác. Đây là những căn cứ quan trọng phục vụ công tác xác minh, đối chiếu thông tin về các liệt sĩ.

Trên cơ sở tư liệu lịch sử, thông tin từ nhân chứng, kết quả hội thảo và làm việc với Trung đoàn 148, Sư đoàn 316, Quân khu 2, Ban Chỉ đạo tỉnh Lai Châu xác định khu mộ là nơi an táng tập thể 47 cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 920, Trung đoàn 148, Quân khu Tây Bắc và Ban Cán sự Đảng huyện Phong Thổ, hy sinh ngày 14/2/1951 tại bản Mường Cấu, nay thuộc thôn Thanh Bình, xã Bình Lư.

Theo tư liệu lịch sử, rạng sáng 14/2/1951, một đại đội quân Pháp bất ngờ đánh úp vào trụ sở Ủy ban Kháng chiến hành chính xã Bình Lư, nơi đóng quân của Ban Cán sự Đảng huyện Phong Thổ và Tiểu đoàn 920, khiến 50 cán bộ, chiến sĩ hy sinh. Sau khi quân Pháp rút, dân quân và nhân dân địa phương đã thu gom thi thể, đưa về an táng tập thể trong một đoạn giao thông hào tại bản Mường Cấu.Trong số 50 người hy sinh, 3 cán bộ địa phương gồm các đồng chí Nguyễn Chương, Tường Loan và Vương Văn Phẳn được nhân dân an táng riêng, sau đó đã được quy tập về nghĩa trang liệt sĩ. 47 hài cốt còn lại được an táng tập thể và đến nay mới được khai quật, quy tập theo quy định.

Tại buổi họp báo cung cấp thông tin về kết quả tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, ông Lê Đức Dục, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Lai Châu khẳng định: Việc tìm kiếm, quy tập 47 hài cốt liệt sĩ là kết quả rất trân quý, thiêng liêng:"Chiến dịch 500 ngày đêm vẫn còn dài, quá trình thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, khai quật các mộ liệt sĩ rất vất vả. Vì vậy, quá trình triển khai thực hiện nếu cần đẩy mạnh tuyên truyền, thông tin về quá trình cất bốc, tìm kiếm, xác định danh tính thì các đồng chí phối hợp với các cơ quan báo chí và Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy sẽ hỗ trợ các đồng chí để các đồng chí hoàn thành nhiệm vụ. Mong muốn là chúng ta phối hợp, tham mưu để Tỉnh ủy tổ chức lễ an táng cho các liệt sĩ thời gian tới, thật là trang trọng, ý nghĩa, hiệu quả để giáo dục truyền thống quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc".

Hiện tỉnh Lai Châu tiếp tục bảo quản, quản lý hài cốt và các di vật; hoàn thiện hồ sơ, tài liệu, sơ đồ hiện trường, biên bản khai quật, quy tập. Các cơ quan chức năng tiếp tục nghiên cứu, đối chiếu tài liệu lịch sử, hồ sơ lưu trữ, danh sách liệt sĩ và thông tin nhân chứng để làm rõ danh tính các liệt sĩ.Tỉnh Lai Châu dự kiến xây dựng, hoàn thiện khu mộ tập thể, bia ghi công và các hạng mục phụ trợ tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Bình Lư; chuẩn bị tổ chức Lễ viếng, Lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ vào đầu tháng 8/2026, sau khi có ý kiến chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy.

Trên địa bàn tỉnh Lai Châu hiện vẫn còn nhiều thông tin về mộ liệt sĩ chôn cất ban đầu tại 6 xã biên giới và hơn 70 thông tin chưa xác định được địa bàn cụ thể. Các lực lượng chức năng sẽ tiếp tục tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, góp phần thực hiện tốt chính sách đối với người có công với cách mạng và lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.