Một báo cáo từ tờ The Guardian cho thấy, nhiều lao động có hàng chục năm kinh nghiệm đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm ổn định. Thay vào đó, họ chuyển sang các công việc hoặc khóa đào tạo liên quan đến AI.

Sự chuyển mình này phản ánh một biến động lớn trong thị trường lao động. Nhiều người lao động trong lĩnh vực AI không chọn nghề nghiệp này vì đam mê, mà vì nhu cầu thiết yếu. Báo cáo chỉ ra rằng, dù có trình độ chuyên môn cao, nhiều cá nhân vẫn phải đối mặt với tình trạng thất nghiệp, phân biệt đối xử do tuổi tác hoặc gián đoạn sự nghiệp, bị đẩy vào các vai trò như chú thích dữ liệu và huấn luyện mô hình AI. Mặc dù mang lại thu nhập, những công việc này thường không ổn định và thiếu tính lâu dài.

Xu hướng cho thấy AI đang định hình lại không chỉ các ngành công nghiệp mà còn cả con đường sự nghiệp, đặc biệt đối với người lao động lớn tuổi. Mặc dù AI thường được coi là cơ hội trong tương lai, nó cũng đang thay thế hoặc biến đổi các vai trò hiện có. Kết quả là, những người không thích nghi kịp thời có nguy cơ bị tụt hậu, trong khi những người nâng cao kỹ năng lại thường bị đẩy vào những công việc có mức lương thấp hơn hoặc kém ổn định hơn.

AI đang viết lại “luật chơi” trên thị trường lao động

Một số chuyên gia mô tả phân khúc mới nổi này như một phần của nền kinh tế AI theo kiểu “việc làm tự do”, làm dấy lên lo ngại về chất lượng và tính bền vững của việc làm. Áp lực phải học hỏi các công cụ và kỹ năng AI mới không còn là điều tùy chọn ngay cả đối với những người sắp nghỉ hưu. Nhiều lao động hiện đang đầu tư thời gian và nguồn lực vào việc nâng cao kỹ năng chỉ để duy trì khả năng được tuyển dụng, trong khi gánh nặng tinh thần cũng ngày càng lớn.

Nghiên cứu cho thấy sự gián đoạn công nghệ, bao gồm cả AI, có thể dẫn đến sự sụt giảm thu nhập dài hạn và quá trình phục hồi nghề nghiệp chậm hơn cho những người lao động bị mất việc. Trong một số trường hợp, cá nhân buộc phải đảm nhận những công việc có mức lương thấp hơn hoặc chuyển sang các ngành nghề hoàn toàn khác, hiện tượng này được gọi là “hạ cấp nghề nghiệp”.

Cuối cùng, nhiều người lao động lớn tuổi đang nỗ lực thích nghi với sự thay đổi này: học các kỹ năng mới, thích ứng với các vai trò mới và cố gắng duy trì sự phù hợp trong một thị trường việc làm đang thay đổi nhanh chóng.