Hàng giả ngụy trangmã QR Code...giả

Dạo một vòng qua các sàn thương mại điện tử hay các trang mạng xã hội, không khó để tìm thấy những sản phẩm gắn nhãn mác của các thương hiệu nổi tiếng nhưng được bán với giá siêu rẻ.

Điều đáng nói, để tạo niềm tin tuyệt đối cho khách hàng, nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh bất chính đã thu gom vỏ bao bì thật, trà trộn ruột giả, thậm chí in ấn tem chống giả và mã QR Code giả mạo. Sự tinh vi này khiến ngay cả những người thường xuyên mua sắm qua mạng cũng đành “bó tay”.

Chị Thu Trà, sinh sống tại phường Đống Đa, Hà Nội bày tỏ sự hoang mang:"Tôi thường mua hàng trên mạng vì tiện, nhưng thú thật là cũng khó biết hàng thật hay hàng giả. Nhiều khi nhìn hình ảnh, bao bì rất đẹp, có cả mã QR nên mình cũng tin tưởng. Nhưng nếu người ta làm giả tinh vi thì người mua bình thường như chúng tôi rất khó phân biệt".

Sự lúng túng của chị Thu Trà cũng là tâm lý chung của nhiều người tiêu dùng hiện nay. Vậy dưới góc độ pháp lý, khi lỡ mua phải hàng giả được “ngụy trang” tinh vi bằng tem nhãn giả, người tiêu dùng cần làm gì để tự bảo vệ quyền lợi chính đáng?

Luật sư Phạm Thành Tài, Giám đốc Công ty Luật Phạm Danh đưa ra hướng dẫn cụ thể:"Trường hợp phát hiện mua phải hàng giả ngụy trang bằng bao bì, tem QR giả, người tiêu dùng cần chủ động thực hiện các bước: Một là giữ lại toàn bộ sản phẩm, bao bì, tem nhãn, hóa đơn thanh toán và thông tin giao dịch. Nếu ảnh hưởng đến sức khỏe hay tài sản thì lưu thêm hồ sơ y tế, tài liệu chứng minh thiệt hại. Hai là yêu cầu hoàn tiền và bồi thường theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Ba là chủ động gửi thông tin báo cáo cho Quản lý thị trường, cơ quan bảo vệ người tiêu dùng hoặc cơ quan công an để xem xét xử lý theo quy định".

Nắm rõ cách bảo vệ mình là cần thiết, nhưng để không rơi vào cái bẫy hàng giả, người mua cũng cần thay đổi thói quen mua sắm. Không thể chỉ nhìn vào diện mạo bên ngoài hay một tấm tem dán, sự cẩn trọng trước những lời quảng cáo giá rẻ chính là “bộ lọc” đầu tiên.

Bạn Thảo Trang, một sinh viên tại Hà Nội chia sẻ kinh nghiệm chọn lựa sản phẩm:"Theo tôi, bây giờ mua hàng không thể chỉ nhìn vào bao bì hay tem chống giả được nữa. Tôi thường chọn nơi bán uy tín, xem kỹ thông tin sản phẩm và giá cả. Nếu giá rẻ bất thường hoặc thông tin không rõ ràng thì tốt nhất nên cân nhắc, chứ ham rẻ rồi mua phải hàng giả thì vừa mất tiền vừa có thể ảnh hưởng đến sức khỏe".

Mua bán hàng giả ngụy trang: Trách nhiệm thuộc về ai?

Những băn khoăn của người tiêu dùng là hoàn toàn có cơ sở. Dưới góc độ quản lý nhà nước, các hành vi hô biến bao bì, làm giả tem QR code truy xuất nguồn gốc đã được nhận diện ra sao?

Ông Kiều Đình Cảnh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội khẳng định, đây là các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả nghiêm trọng và sẽ bị kiên quyết xử lý.

"Lợi dụng việc thu mua vỏ, bao bì của đơn vị đã có uy tín trên thị trường, sau đó tiếp tục trà trộn hàng hóa không đảm bảo chất lượng, đó là hành vi sản xuất hàng giả. Còn khi truy xuất bằng QR-Code thì hiện lên những thông tin, mã số mã vạch của những sản phẩm không đúng với hàng hóa được đăng ký, thì đó là những hành vi vi phạm theo quy định pháp luật buộc phải xử lý", ông Cảnh nói.

Kiên quyết xử lý vi phạm là đòi hỏi tất yếu. Tuy nhiên, khi hàng giả lọt qua các bộ lọc để đến tay người tiêu dùng trên không gian mạng, ranh giới trách nhiệm pháp lý giữa người bán trực tiếp và đơn vị vận hành sàn thương mại điện tử được quy định ra sao?

Luật sư Phạm Thành Tài phân tích làm rõ:"Cần phân biệt rõ trách nhiệm của người bán trực tiếp và đơn vị vận hành sàn thương mại điện tử. Người bán trực tiếp phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính pháp lý và thông tin sản phẩm; hành vi cố ý lừa dối có thể bị phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Luật Thương mại điện tử quy định sàn phải xác thực người bán, rà soát và gỡ bỏ ngay sản phẩm vi phạm. Buông lỏng kiểm duyệt hay không xử lý phản ánh, sàn phải chịu trách nhiệm pháp lý tương ứng".

Khi tem chống giả bị làm giả, niềm tin thị trường bị xói mòn nghiêm trọng. Để ngăn chặn ma trận này, sự tinh tường của người mua hay nỗ lực của lực lượng chức năng là chưa đủ. Sự chủ động, nghiêm túc kiểm duyệt từ các sàn thương mại điện tử mới là mấu chốt để trả lại môi trường kinh doanh minh bạch.