Một nghị sĩ Iran cho biết Quốc hội nước này đang xem xét dự luật áp thuế và phí đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải trọng yếu nơi vận chuyển khoảng 1/5 sản lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng toàn cầu.

Theo đề xuất, các quốc gia sử dụng tuyến đường này cho vận tải, năng lượng và hàng hóa thiết yếu có thể phải trả phí cho Iran, đánh dấu một bước dịch chuyển từ kiểm soát quân sự sang khai thác lợi ích kinh tế từ vị thế địa chiến lược.

Phát biểu gây chú ý hơn đến từ cố vấn của lãnh tụ tối cao Iran Mohammad Mokhber, người cho rằng sau chiến sựsẽ hình thành “một chế độ mới cho eo biển Hormuz”. Theo đó, Tehran có thể áp đặt các hạn chế hàng hải đối với những quốc gia đã áp lệnh trừng phạt lên Iran, thậm chí ngăn cản tàu thuyền của họ đi qua tuyến đường huyết mạch này.

“Chúng ta có thể sử dụng vị trí chiến lược của Hormuz để trừng phạt phương Tây” ông nói, hàm ý biến địa lý thành công cụ quyền lực.

Kể từ khi chiến sự bùng phát, Iran đã nhiều lần làm gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển đối với các tàu mà họ cho là có liên hệ với đối thủ.

Nếu chính sách thu phí được triển khai, Hormuz sẽ không còn là tuyến hàng hải “trung lập” theo nghĩa truyền thống, mà có nguy cơ trở thành một “trạm kiểm soát quyền lực”,nơi mỗi chuyến tàu đều mang theo chi phí chính trị.

Điều này có thể kéo theo phản ứng mạnh mẽ từ Mỹvà các đồng minh, những bên lâu nay coi tự do hàng hải tại eo biển Hormuz là lợi ích cốt lõi.