Iran cho biết ngành công nghiệp quốc phòng nước này sẽ tiến hành sao chép ngược tàu lặn không người lái của Mỹ mà Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố thu giữ tại eo biển Hormuz.

Chuẩn tướng Hossein Mohebbi, người phát ngôn IRGC, cho biết phương tiện này chứa nhiều công nghệ tiên tiến và quá trình nghiên cứu, sao chép ngược sẽ sớm được triển khai. Theo ông, những công nghệ thu được từ quá trình này trong tương lai cũng có thể được chuyển giao hoặc bán cho các quốc gia khác.

Tàu lặn không người lái được nhắc tới là Dive-LD, một phương tiện tự hành dưới nước do công ty quốc phòng Mỹ Anduril phát triển. Theo Anduril, Dive-LD được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ dài ngày mà không cần người điều khiển trực tiếp, đồng thời có thể mang nhiều loại tải trọng khác nhau phục vụ trinh sát, giám sát, tác chiến thủy lôi, lập bản đồ đáy biển và kiểm tra cơ sở hạ tầng dưới nước.

IRGC ngày 8/9 tuyên bố đã thu giữ phương tiện nói trên tại khu vực cửa ngõ eo biển Hormuz và công bố hình ảnh một thiết bị dưới nước mà các nhà phân tích hải quân sau đó nhận định là Dive-LD. Reuters dẫn lời Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết một phương tiện lặn không người lái đã gặp trục trặc hơn một ngày trước khi Iran tuyên bố thu giữ.

Theo thông tin từ nhà sản xuất, Dive-LD dài khoảng 5,8m, có thể hoạt động ở độ sâu lớn và thực hiện nhiệm vụ trong nhiều ngày. Thiết kế mô-đun cho phép phương tiện tích hợp các cảm biến và thiết bị khác nhau tùy theo yêu cầu nhiệm vụ.

Chuyên gia Bryan Clark thuộc Viện Hudson nhận định các kỹ sư Iran hoàn toàn có thể nghiên cứu và sao chép các hệ thống cơ khí của Dive-LD, song việc tái tạo toàn bộ hệ thống sẽ khó khăn hơn đáng kể do những biện pháp bảo vệ phần mềm và công nghệ điều khiển.

Iran trong nhiều năm qua đã đầu tư phát triển các phương tiện không người lái trên biển nhằm bù đắp một phần hạn chế của lực lượng hải quân truyền thống. Một phương tiện tự hành dưới nước có khả năng trinh sát, tác chiến thủy lôi hoặc khảo sát đáy biển có thể đặc biệt hữu ích tại eo biển Hormuz, nơi hoạt động của tàu chiến, cơ sở hạ tầng dưới nước và nguy cơ liên quan đến thủy lôi đều có ý nghĩa chiến lược.

Việc tiếp cận một phương tiện tương đối nguyên vẹn của Mỹ có thể giúp các kỹ sư Iran nghiên cứu cấu trúc động lực, thiết kế thủy động lực học, bề mặt điều khiển, thiết bị liên lạc, hệ thống dẫn đường, cấu trúc điện, giao diện tải trọng và kỹ thuật chế tạo của Dive-LD.

Một trong những thách thức lớn của phương tiện tự hành dưới nước là khả năng định vị. Tín hiệu GPS thông thường không thể sử dụng khi phương tiện hoạt động sâu dưới nước, vì vậy các hệ thống tầm xa phải kết hợp dẫn đường quán tính, định vị âm học và nhiều loại cảm biến khác để xác định vị trí. Việc nghiên cứu cách Dive-LD giải quyết bài toán này, cũng như xác định những điểm yếu của hệ thống, có thể mang lại cho Iran những thông tin kỹ thuật đáng chú ý.

Thông báo của Tehran gợi lại trường hợp Iran từng nghiên cứu các phương tiện bay không người lái của Mỹ bị thu giữ trước đây, nổi bật là UAV trinh sát tàng hình RQ-170 Sentinel. Iran tuyên bố đã kiểm soát và đưa chiếc RQ-170 hạ cánh trên lãnh thổ nước này vào năm 2011, sau đó sử dụng nó làm cơ sở nghiên cứu cho các chương trình UAV trong nước.