Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran Ebrahim Azizi cho biết nước này đã xây dựng cơ chế mới nhằm kiểm soát hoạt động hàng hải thông qua một “tuyến đường được chỉ định” tại eo biển Hormuz, trong đó bao gồm việc thu phí đối với các “dịch vụ chuyên biệt” được cung cấp.

Trong bài đăng trên mạng xã hội X ngày 16/5, ông Azizi cho biết cơ chế mới phù hợp với chủ quyền quốc gia của Iran và nhằm bảo đảm an ninh thương mại quốc tế. “Iran, trong khuôn khổ chủ quyền quốc gia và bảo đảm an ninh thương mại quốc tế, đã chuẩn bị một cơ chế chuyên nghiệp để quản lý giao thông tại Eo biển Hormuz thông qua một tuyến đường được chỉ định. Cơ chế này sẽ sớm được công bố”, ông Azizi viết.

Ông cũng tái khẳng định chính sách của Tehran về việc cho phép các tàu thuyền hợp tác với Iran đi qua tuyến đường thủy chiến lược này, đồng thời cấm các quốc gia bị xem là thù địch tiếp cận theo cơ chế mới. “Trong quy trình này, chỉ các tàu thương mại và các bên hợp tác với Iran mới được hưởng lợi”, vị nghị sĩ nhấn mạnh.

Theo ông Azizi, tuyến đường được chỉ định sẽ đóng cửa đối với các bên tham gia cái gọi là “dự án tự do”. Ông cho biết Iran sẽ thu các khoản phí cần thiết đối với những dịch vụ chuyên biệt được cung cấp theo cơ chế này.

Sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, lực lượng vũ trang Iran đã tiến hành các đợt phóng tên lửa và máy bay không người lái hằng ngày nhằm vào nhiều địa điểm tại các vùng lãnh thổ do Israel kiểm soát cũng như các căn cứ và tài sản quân sự của Mỹ trong khu vực. Iran cũng đáp trả các cuộc tấn công bằng việc đóng cửa eo biển Hormuz, động thái khiến giá dầu và các sản phẩm liên quan tăng mạnh trên thị trường quốc tế.

Ngày 8/4, sau 40 ngày xung đột, một lệnh ngừng bắn tạm thời do Pakistan làm trung gian giữa Iran và Mỹ đã có hiệu lực. Các cuộc đàm phán sau đó diễn ra tại thủ đô Islamabad nhưng chưa đạt được thỏa thuận do Washington đưa ra các yêu cầu tối đa và giữ lập trường bị Tehran cho là thiếu hợp lý.

Trước đó hồi đầu tháng này, Phó Chủ tịch Quốc hội Iran Ali Nikzad tuyên bố Tehran sẽ không bao giờ từ bỏ các quyền vốn có của mình tại Eo biển Hormuz. Ông cho biết cơ quan lập pháp Iran sẽ thông qua đạo luật mới nhằm thiết lập một cơ chế pháp lý mới đối với tuyến đường huyết mạch này, không chỉ phản ánh các điều kiện của Iran mà còn tính đến luật pháp quốc tế và quyền lợi của các quốc gia láng giềng.

Theo dự thảo luật, các tàu thuộc Israel sẽ không được phép đi qua Eo biển Hormuz trong bất kỳ trường hợp nào. Ông Nikzad cũng nhấn mạnh Iran sẽ không cấp phép cho các quốc gia bị coi là thù địch, đặc biệt là Mỹ, đi qua tuyến đường thủy chiến lược này.