Trong vài tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục gia tăng sức épvới Iran, không loại trừkhả năng sử dụng biện pháp quân sự để đáp trả các hành động trấn áp bạo lực của chính quyền Iran đối với người biểu tình hồi tháng 1/2026. Dù chưa ra lệnh can thiệp trực tiếp, ông Trump đã yêu cầu Tehran nhượng bộ về hồ sơ hạt nhân, đồng thời tăng cường đáng kể sự hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực nhạy cảm quanh eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư.

Theo truyền thông nhà nước Iran, trong tuyên bố đưa ra ngày 1/2, Đại giáo chủ IranAyatollah Ali Khamenei nhấn mạnh: “Chúng tôi không phải là bên khởi xướng và không mong muốn tấn công bất kỳ quốc gia nào. Nhưng dân tộc Iran sẽ giáng trả mạnh mẽ vào bất cứ ai tấn công hoặc quấy rối họ".

Căng thẳng song phương tiếp tục bị đẩy lên nấc thang mới khi lãnh đạo Mỹ và Iran liên tục công kích lẫn nhau, buộc các quốc gia trong khu vực như Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabiavà một số nước vùng Vịnh phải tăng cường các kênh ngoại giao nhằm ngăn nguy cơ khủng hoảng lan rộng. Trong bối cảnh đó, ông Trump dường như đã tạm điều chỉnh giọng điệu sau khi trước đó đe dọa sử dụng sức mạnh quân sự để phản ứng với việc Tehran đàn áp phong trào biểu tình chống chính phủ. Cuối tháng Giêng, ông cho biết Iran đã cam kết với Washington về việc chấm dứt các vụ hành quyết người biểu tình.

Tuy nhiên, theo Hãng thông tấn của các nhà hoạt động nhân quyền – tổ chức chuyên theo dõi thương vong trong các cuộc biểu tình tại Iran – đã có hơn 6.800 người thiệt mạng kể từ khi làn sóng bất ổn bùng phát vào tháng 12 năm ngoái.

Đến ngày 28/1, Tổng thống Trump tiếp tục đưa ra những cảnh báo cứng rắn mới, tuyên bố trên mạng xã hội rằng Iran sẽ phải đối mặt với cả một “hạm đội” tàu chiến Mỹ nếu không đạt được thỏa thuận về vũ khí hạt nhân. Theo Reuters, Hải quân Mỹ hiện duy trì sự hiện diện đáng kể tại khu vực với sáu tàu khu trục, một tàu sân bay và ba tàu tác chiến ven bờ.

Phát biểu với báo giới bên ngoài khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở bang Florida ngày 1/2, ông Trump nói: “Chúng tôi có những con tàu lớn nhất, mạnh nhất thế giới ở đó. Hy vọng chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận. Nếu không, chúng ta sẽ biết liệu ông ấy có đúng hay không".

Trong khi đó, ôngAli Larijani, người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, cho biết trên mạng xã hội ngày 31/1 rằng các “thỏa thuận mang tính cấu trúc” cho tiến trình đàm phán Mỹ–Iran đang có những bước tiến nhất định.

Năm ngoái, Mỹ đã tiến hành không kích một số mục tiêu hạt nhân của Iran, ngay sau chiến dịch ném bom kéo dài 12 ngày của Israel nhằm vào nước này. Tehran sau đó tuyên bố đã ngừng hoạt động làm giàu uranium. Iran từ lâu vẫn khẳng định chương trình hạt nhân của mình phục vụ mục đích hòa bình và bác bỏ cáo buộc theo đuổi vũ khí hạt nhân. Theo một báo cáo của USA TODAY, đánh giá nội bộ của Lầu Năm Góc cho rằng các cuộc tấn công hồi tháng 6/2025 chỉ làm chậm tiến trình chương trình hạt nhân Iran thêm vài tháng.

Trong nhiệm kỳ đầu, Tổng thống Trump đã đơn phương rútMỹkhỏi thỏa thuận hạt nhân ký với Iran năm2015, mang tên Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA), đồng thời gọi đây là một thoả thuận "bất công và tồi tệ". Theo thoả thuận này,Iran cam kết tháo dỡ phần lớn cơ sở hạt nhân, chấp nhận cơ chế giám sát quốc tế nghiêm ngặt hơn để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt từ Washington. Thỏa thuận này được chính quyền Tổng thống Barack Obama đàm phán, song ngay từ đầu đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ nhiều nghị sĩ Cộng hòa tại Mỹ.