Một trong những quyết định đáng chú ý nhấttại cuộc họp diễn ra tại Luxembourglà việc các ngoại trưởng EU nhất trí mở rộng các biện pháp trừng phạt nhằm vào Iran liên quan đến tình hình tại eo biển Hormuz. Động thái này, cùng với nỗ lực duy trì lệnh ngừng bắn mong manh giữa Israel và Lebanon, cũng như thúc đẩy đối thoại giữa Mỹ và Iran cho thấy EU đang tìm cách gia tăng vai trò và ảnh hưởng tại Trung Đông.

Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại của EU Kaja Kallas nhấn mạnh, “Các bộ trưởng đã khẳng định rõ ràng rằng quyền tự do hàng hải là không thể thương lượng. Việc vận chuyển qua eo biển Hormuz phải được duy trì miễn phí. Châu Âu sẽ đóng vai trò của mình trong việc khôi phục dòng chảy tự do của năng lượng và thương mại khi điều kiện cho phép”.

Sự đồng thuận hiếm hoi này phần nào giúp EU gửi đi thông điệp mạnh mẽ về sự đoàn kết và sức mạnh hành động tập thể. Bởi trong thời gian dài, cơ chế đồng thuận, nền tảng của quá trình ra quyết định đã trở thành điểm nghẽn khi cho phép các quốc gia thành viên sử dụng quyền phủ quyết để trì hoãn hoặc ngăn chặn các sáng kiến chung. Tuy nhiên, bối cảnh đang thay đổi. Triển vọng về một chính phủ mới tại Hungary do Thủ tướng đắc cử Péter Magyar lãnh đạo đang tạo ra kỳ vọng rằng các hồ sơ bị đình trệ có thể được khơi thông.

Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna cho biết bầu không khí thảo luận đã “lạc quan hơn”, trong khi các nguồn tin ngoại giao khẳng định, EU có thể sớm đạt tiến triển trong các gói viện trợ mới cho Ukraine, cũng như các vòng trừng phạt tiếp theo nhằm vào Nga. Ngay trước thềm cuộc họp, chính phủ Hungary đã phát tín hiệu có thể gỡ bỏ quyền phủ quyết đối với một gói hỗ trợ tài chính lớn cho Ukraine. Theo bà Kaja Kallas, điều này mở ra khả năng nối lại các sáng kiến bị đình trệ, bao gồm cả tiến trình gia nhập EU của Ukraine.

“Tôi hy vọng mọi việc sẽ diễn ra suôn sẻ vì chúng ta đã chứng kiến một số diễn biến phức tạp trong vấn đề này, nhưng đây là thỏa thuận mà chúng ta đã đạt được vào tháng 12 và hơn nữa, việc nối lại đàm phán là một lời hứa mà Ukraine đã đưa ra, vì vậy hy vọng tất cả các trở ngại sẽ được loại bỏ”.

Tuy vậy, những chia rẽ nội khối vẫn hiện hữu, đặc biệt trong cách tiếp cận đối với Trung Đông. Quan hệ với Israel vẫn là một trong những điểm nóng khi Tây Ban Nha, Bỉ và Ireland kêu gọi xem xét đình chỉ một thoả thuận hợp tác giữa EU-Israel, viện dẫn các quan ngại về tình hình nhân đạo tại Gaza và bạo lực tại Bờ Tây. Đề xuất đã không nhận được sự ủng hộ của một số thành viên chủ chốt, trong đó có Đức và Italia, cho thấy những khác biệt chiến lược vẫn còn sâu sắc trong nội bộ EU.

Hội nghị tại Luxembourg vì thế phản ánh một thời điểm chuyển tiếp quan trọng trong chính sách đối ngoại của EU. Khả năng Hungary điều chỉnh lập trường sẽ là yếu tố then chốt quyết định liệu khối này có thể vượt qua tình trạng bế tắc kéo dài hay không. Tuy nhiên, Hungary chỉ là một biến số và ngay cả trong kịch bản tích cực, những khác biệt nội tại, đặc biệt liên quan đến Trung Đông và quan hệ với Nga vẫn sẽ tiếp tục là phép thử đối với tham vọng xây dựng một chính sách đối ngoại thống nhất và hiệu quả hơn của EU.