Vừa tốt nghiệp cao đẳng nhưng chưa tìm được công việc phù hợp, chị H’Đoái Byă, ở buôn Ê Rang, phường Thành Nhất, tỉnh Đắk Lắk đã đăng ký học lớp sơ cấp Kỹ thuật chế biến món ăn do địa phương tổ chức. Chị H’Đoái xác định đây vừa là kỹ năng bổ sung, vừa là một hướng nghề nghiệp nếu chưa tìm được việc đúng chuyên ngành đã học.

“Những buổi học như thế này cho mình những kiến thức cơ bản và đào tạo bài bản hơn, sau này được biết nhiều hơn về những món ăn, có nhiều kiến thức hơn về nấu ăn, trang trí món ăn bắt mắt hơn. Nhu cầu của tôi khi học xong khóa học này thì có thể vào làm cho các nhà hàng hoặc công ty”, chị H'Đoái chia sẻ.

Chị H’Đoái Byă là một trong 60 học viên người dân tộc thiểu số tham gia lớp sơ cấp Kỹ thuật chế biến món ăn do UBND phường Thành Nhất phối hợp với Trường Cao đẳng Buôn Ma Thuột tổ chức. Trong khoảng hai tháng, học viên được hướng dẫn các kỹ năng sơ chế, chế biến, bảo quản thực phẩm, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và trình bày món ăn.

Theo ông Nguyễn Hữu Luật, Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Thành Nhất, tỉnh Đắk Lắk, lớp học được triển khai theo Tiểu dự án 3, Dự án 5 về phát triển giáo dục nghề nghiệp và giải quyết việc làm cho người lao động vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Đây là lớp nghề đầu tiên phường triển khai từ nguồn kinh phí năm 2026 sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Việc lựa chọn nghề được địa phương căn cứ vào nhu cầu của người dân và khả năng ứng dụng sau đào tạo. Những lớp tiếp theo cũng sẽ được rà soát để phù hợp hơn với nhu cầu việc làm thực tế.

“Phường Thành Nhất cũng tiếp tục mở các lớp cập nhật một số nghề phù hợp với thực tế hiện nay để giúp cho bà con có cái nhận thức, xác định được nghề phù hợp, để từ đó bà con cũng như là học viên lựa chọn một công việc, một nghề nhằm mục đích là nâng cao được thu nhập và để phát triển cuộc sống”, ông Nguyễn Hữu Luật cho biết.

Triển khai Tiểu dự án 3 thuộc Dự án 5 của Chương trình mục tiêu quốc gia 1719, các địa phương ở Đắk Lắk tiếp tục khảo sát nhu cầu, phối hợp với cơ sở giáo dục nghề nghiệp mở các lớp phù hợp với từng nhóm lao động. Việc đào tạo không chỉ dừng ở trang bị kỹ năng, mà ngày càng gắn với khả năng tìm việc, tự tạo việc làm và có thêm nguồn thu nhập sau khóa học.

Tại phường Tân An, chị H’Ju Êban, ở buôn Kmrơng Prŏng, đã mở tiệm ngay tại buôn sau khi tham gia một lớp nghề trang điểm do địa phương tổ chức. Nghề học được hiện mang lại cho chị H’Ju nguồn thu nhập ổn định. Chị H'Ju kể: “Tôi đã được tham gia học lớp học nghề make-up do phường Tân An tổ chức. Bắt đầu từ đầu năm 2026 tôi đã mở tiệm, nghề này đã mang thu nhập ổn định cho gia đình tôi”.

Thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giai đoạn 2016-2024, tỉnh Đắk Lắk đã đào tạo nghề trình độ sơ cấp cho hơn 34.000 lao động nông thôn. Sau sáp nhập, năm 2025 có khoảng 5.400 lao động tiếp tục được đào tạo. Đến cuối năm 2025, tỷ lệ lao động qua đào tạo của địa phương đạt 70%, trong đó 27% có bằng cấp, chứng chỉ.

Để những lớp nghề ngắn hạn có thể tạo cơ hội việc làm, nội dung đào tạo phải tính đến nhu cầu sử dụng lao động sau khóa học. Với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, thời lượng đào tạo có thể rút gọn nhưng phần thực hành được chú trọng để người học sớm sử dụng được kỹ năng đã học.

Ông Trần Quốc Cường, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk cho biết, sau khi ổn định tổ chức bộ máy, nhà trường tiếp tục phối hợp với các địa phương khảo sát nhu cầu, mở các lớp nghề phù hợp với yêu cầu thực tế:“Chú trọng vào nhu cầu xã hội, hiện nay doanh nghiệp đang cần gì, xã hội đang cần những ngành nghề gì, thì nhà trường sẽ phối hợp với UBND các xã, phường để đào tạo, giúp học viên có thời gian đào tạo ngắn nhưng có đầy đủ kiến thức như đào tạo một cách chính quy, thường là từ 3-6 tháng. Chúng tôi sẽ tóm gọn thực hành trong vòng 2 tháng thôi, để giúp người lao động khi ra trường có thể tham gia luôn vào thị trường lao động hiện đang cần”.

Theo Kế hoạch đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn đến năm 2030, Đắk Lắk đặt mục tiêu mỗi năm đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề cho khoảng 10.000 lao động nông thôn, tỷ lệ có việc làm sau đào tạo trên 85%; ưu tiên lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa.

Ông Nguyễn Quang Thuân, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Đắk Lắk cho rằng, để mục tiêu này đi vào thực chất, khâu kết nối giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp và nơi sử dụng lao động được xác định là một yêu cầu quan trọng.

“Các trường, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phối hợp với các doanh nghiệp, liên kết với các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh, thậm chí là các doanh nghiệp ở nước ngoài để nâng cao chất lượng đào tạo, cũng như tổ chức dạy nghề, tổ chức thực hành cho học sinh, sinh viên; để sau khi có văn bằng, chứng chỉ, các em đáp ứng ngay được công việc, không phải đào tạo lại đối với các doanh nghiệp”.

Một lớp nghề có thể chỉ kéo dài vài tháng, nhưng giá trị không dừng ở tấm chứng chỉ. Quan trọng hơn là người học có thêm cơ hội tìm việc, tự tạo việc làm và có thêm nguồn thu nhập. Khi nghề được lựa chọn sát nhu cầu và gắn với đầu ra sau đào tạo, nguồn lực từ chương trình mục tiêu quốc gia mới thực sự đi vào đời sống, mở thêm cơ hội để người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ động vươn lên.