Hiện thành phố có khoảng 10 triệu phương tiện, tốc độ gia tăng phương tiện ở mức 4-5%/năm, trong khi hạ tầng chỉ tăng khoảng 0,3-0,5%/năm, khiến cho khoảng cách giữa “cung” và “cầu” giao thông ngày càng nới rộng.

Ngày 10/10 vừa qua, thành phố Hà Nội đã khởi công, khánh thành 5 dự án hạ tầng giao thông cho thấy quyết tâm tăng tỷ lệ phát triển không gian đi lại trong năm 2026 của thủ đô, lên mức 14 đến 16%, từ đó thu hẹp sự chênh lệch giữa số lượng phương tiện với diện tích đường giao thông.

Khơi thông các điểm nghẽn, từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông Thủ đô

Ngày 10/10, 3 đoạn tuyến cuối cùng của Dự án thành phần 2 đường Vành đai 2,5 dài 2,2km gồm : Dịch Vọng – Dương Đình Nghệ, Vũ Phạm Hàm -Trần Duy Hưng và Ngụy Như Kon Tum -Nguyễn Trãi đã chính thức được thông xe, đáp ứng mong mỏi, kỳ vọng của người dân thành phố.

Ông Nguyễn Xuân Mè, người dân sinh sống cạnh đường Vành đai 2,5 từ hàng chục năm trước cho biết, trước đây khu vực Ngã Tư Sở, Nguyễn Trãi, thường xuyên xảy ra ùn tắc, việc đường Vành đai 2,5 triển khai được kì vọng trở thành lời giải cho bài toán giao thông ở khu vực này: "Tuyến đường này rất thuận tiện cho bà con ở khu Khương Đình. Bởi vì đây là điểm trũng, từ xã lên phường nó không có trục ngang, bây giờ nó nối liền các đường Khương Đình, Vũ Tông Phan, Hạ Đình rồi ra Nguyễn Xiển. Trong đó có cả trục ngang, trục dọc, rất thuận tiện cho việc đi lại của bà con ở đây. Bà con mong chờ lắm cái đường xương cá này".

Trường hợp đường Vành đai 2,5 là một ví dụ, khi được đưa vào sử dụng không chỉ góp phần giải bài toán ùn tắc giao thông, giảm tải cho Vành đai 2, Vành đai 3 mà còn từng bước hoàn thiện giao thông khung của Thủ đô.

Theo ông Vũ Mạnh Tuấn, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội, việc đẩy nhanh tiến độ Dự án vành đai 2,5 thể hiện quyết tâm cao độ của thành phố: "Dự án được đầu tư xây dựng theo lệnh khẩn cấp, có ý nghĩa rất lớn trong việc hoàn thiện tuyến đường vành đai 2,5. Đây là một trong những điểm nghẽn giao thông rất lớn của Thủ đô. Khi hoàn thành sẽ giúp giảm tải vành đai 3 cũng như góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông thành phố".

Không chỉ thêm đường, mà còn phải tăng khả năng kết nối

Ngoài đường Vành đai 2,5, Hà Nội còn khánh thành 2 dự án khác thuộc lĩnh vực giao thông trong đó bao gồm 15km đầu tiên của tuyến đường song hành Vành đai 4 - Vùng Thủ đô. Tuyến đường này tạo điều kiện phân luồng từ xa cho các phương tiện quá cảnh, xe tải lớn và xe container thay vì phải đi xuyên qua nội đô Hà Nội.

Cũng nhân dịp này, dự án đường trên cao dọc đường Cổ Linh kết nối với cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và Cảng thủy nội địa Giang Biên, khu công nghiệp Tiến Thắng, được khởi công, dự kiến phân luồng xe quá cảnh, xe container, xe tải lớn từ các tỉnh phía biển như Hải Phòng, Quảng Ninh lên thẳng tuyến trên cao mà không phải xung đột với giao thông đô thị mặt đất tại các nút giao Huỳnh Tấn Phát, Thạch Bàn.

Trực tiếp giảm tải áp lực giao thông cực lớn tại cửa ngõ phía Đông Hà Nội, đặc biệt trong bối cảnh khu vực này đang triển khai thi công hầm chui nút giao Cổ Linh - Đàm Quang Trung.

Ông Lê Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP. Hà Nội, cho biết:"Tới năm 2035, Kết luận 49 của Bộ Chính trị cũng như các nghị quyết đặc thù như 188 của Quốc hội thì Hà Nội phấn đấu đầu tư 1,4 triệu tỷ đồng. Để đạt được mục tiêu này, Hà Nội phải triển khai hết sức mạnh mẽ như là các dự án rất lớn, then chốt. Ngoài ra, trên địa bàn Hà Nội cũng là đầu mối của các nút giao thông rất lớn của đất nước, như các nút giao thông liên quan đến đường sắt tốc độ cao, đường sắt nối với các địa phương.

Hà Nội có tầm nhìn dài hạn đang phối hợp với các cơ quan Trung ươngđể có thể triển khai kết hợp được các lợi thế của các tuyến đường sắt cao tốc, các tuyến đường sắt đô thị để biến thành 1 đô thị thông minh, bền vững".

Theo TS. Đinh Thanh Bình, chuyên gia giao thông đô thị, việc tăng tỷ lệ sử dụng đất dành cho giao thông đồng nghĩa với việc nguồn cung phần nào đáp ứng được nhu cầu đi lại của người dân nếu thủ đô quản lý tốt các loại hình giao thông khác: "Việc mở rộng đường chắc chắn tăng năng lực thông hành, tức là tăng năng lực cung của đường. Trong quản lý giao thông đô thị thì cân bằng giữa cung và cầu là mục tiêu rất quan trọng cần đạt đến. Chúng ta nhìn thấy đô thị liên tục phát triển, nhu cầu liên tục tăng. Hiện nay, nếu chúng ta chưa đủ điều kiện để áp dụng các biện pháp để quản lý nhu cầu giao thông chuyển sang vận tải công cộng khối lượng lớn thì vận tải cá nhân vẫn đang ngày càng tăng trưởng. Nếu hạ tầng giao thông không thể mở rộng thì ùn tắc ngày càng nghiêm trọng".

Theo các đồ án quy hoạch giao thông vận tải và quy hoạch phân khu đô thị của TP. Hà Nội, tính chung giai đoạn 2026-2030, dự kiến Hà Nội dành quỹ đất lên đến hơn 8.600 ha, một nửa trong đó dành cho các dự án giao thông, trong khi hiện nay, quỹ đất dành cho giao thông của thủ đô dao động trong khoảng 5.400 ha đến 6.000 ha. Tức là diện tích dành cho giao thông giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2030 tăng từ 25 đến 30% so với giai đoạn trước đây.

Giải bài toán ùn tắc giao thông cho Hà Nội, trước hết cần mở rộng không gian phát triển hạ tầng, thể hiện tầm nhìn dài hạn của Thủ đô trong kỷ nguyên phát triển mới.” Tuy nhiên, mục tiêu cuối cùng không chỉ là có thêm đường mà phải giúp người dân di chuyển thuận tiện, an toàn và ít mất thời gian hơn.

Bởi vậy, song song với việc mở rộng diện tích đất cho hạ tầng giao thông, thành phố cũng cần hoàn thiện hệ thống giao thông công cộng, giải quyết các điểm nghẽn kết nối, khép kín các tuyến đường vành đai, bảo đảm chuỗi di chuyển xuyên suốt qua từng tuyến hành lang đô thị.