Không chỉ sắp xếp trường học, mà còn "làm mới" đội ngũ giáo viên

Nếu bài toán đặt ra trước đó là làm thế nào để các trường sau sắp xếp nhanh chóng ổn định tổ chức thì bước vào năm học mới, yếu tố quyết định hiệu quả của mô hình quản trị mới chính là đội ngũ giáo viên.

Việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại trường học đồng thời đặt ra yêu cầu rà soát, bố trí đội ngũ giáo viên phù hợp hơn với thực tế, bảo đảm vừa sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, vừa không làm ảnh hưởng đến việc dạy và học.

Theo bà Đỗ Thu Nga, Chủ tịch UBND xã Đa Phúc, thay đổi quan trọng nhất trong quá trình chuẩn bị cho năm học mới không đơn thuần là bổ sung bao nhiêu giáo viên mà nằm ở cách tư duy và xây dựng đội ngũ. Nếu trước đây mục tiêu chủ yếu là bảo đảm "đủ người, đủ vị trí việc làm", thì nay địa phương hướng tới bố trí đúng năng lực, phát huy sở trường của từng giáo viên và tạo môi trường để đội ngũ cùng phát triển.

Xã Đa Phúc được hình thành từ việc sáp nhập 7 xã của huyện Sóc Sơn cũ. Trước khi tổ chức lại, địa phương từng gặp tình trạng phân bổ giáo viên chưa đồng đều giữa các trường, có nơi thiếu, nơi thừa cục bộ. Ngay sau khi bộ máy mới đi vào hoạt động, địa phương đã rà soát đội ngũ theo từng cấp học, từng môn học để xây dựng phương án điều chỉnh phù hợp, với mục tiêu không để quá trình sắp xếp ảnh hưởng đến quyền lợi học tập của học sinh.

Cùng với kiện toàn nhân sự, Đa Phúc xác định nâng cao năng lực đội ngũ là nhiệm vụ trọng tâm. Bên cạnh các lớp tập huấn do Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức, địa phương duy trì sinh hoạt chuyên môn theo cụm trường, tổ chức các chuyên đề liên trường để giáo viên chia sẻ bài giảng, học liệu và kinh nghiệm xử lý tình huống trong giảng dạy

Riêng trong năm học vừa qua, xã đã tổ chức 24 chuyên đề ở cả 3 cấp học, tập trung vào đổi mới phương pháp dạy học, giáo dục STEM, ứng dụng AI và chuyển đổi số. Cách làm này vừa góp phần nâng cao năng lực chuyên môn, vừa tạo sự thống nhất trong triển khai các nhiệm vụ mới của ngành. Hiệu quả bước đầu được thể hiện qua kết quả chuyên môn. Địa phương có 2 giáo viên đạt giải cao tại Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp thành phố, cùng 16 học sinh đạt giải cấp thành phố, tăng 46% so với năm học trước.

Theo bà Đỗ Thu Nga, đây mới là nền tảng để địa phương tiếp tục xây dựng đội ngũ giáo viên "đủ về số lượng, vững về chuyên môn, mạnh về tinh thần đổi mới", trong đó học sinh là trung tâm của mọi hoạt động giáo dục.

Một bộ sách giáo khoa, nhiều yêu cầu mới đối với giáo viên

Không chỉ thích ứng với mô hình quản trị mới, năm học 2026-2027 còn đặt giáo viên trước một thay đổi quan trọng khi sử dụng thống nhất bộ sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống" theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Theo nhà giáo Vũ Hạnh Nguyên, Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An (phường Tây Hồ), để chuẩn bị cho sự thay đổi này, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã tổ chức đợt tập huấn trực tuyến từ ngày 29/6 đến 24/7. Nội dung tập huấn tập trung vào việc thống nhất cách sử dụng sách giáo khoa, phương pháp tổ chức dạy học, kiểm tra, đánh giá và khai thác hiệu quả hệ thống học liệu số đi kèm.

Sau đợt tập huấn tập trung, các trường tiếp tục tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo cụm để trao đổi kinh nghiệm, thống nhất phương pháp và chủ động chuẩn bị cho năm học mới.

Theo bà Nguyên, sau nhiều năm thực hiện mô hình "một chương trình, nhiều bộ sách giáo khoa", việc sử dụng thống nhất một bộ sách có thể giúp giáo viên giảm áp lực trong quá trình chuẩn bị bài giảng, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho việc chia sẻ học liệu và kinh nghiệm chuyên môn giữa các đồng nghiệp trên phạm vi toàn quốc.

Tuy nhiên, yêu cầu đổi mới đối với giáo viên không chỉ dừng lại ở việc làm quen với một bộ sách giáo khoa. Thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, giáo viên ngày càng phải thành thạo thiết kế bài giảng điện tử, khai thác học liệu số, ứng dụng công nghệ và AI trong tổ chức dạy học.

Tại Trường THCS Chu Văn An, giáo viên đã chủ động xây dựng bài giảng tương tác, thiết kế học liệu số và chuẩn bị các phương án tổ chức lớp học theo hướng phát huy tính chủ động của học sinh.

Cùng với chuyển đổi số, nhà trường tiếp tục triển khai giáo dục STEM và Đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Những nhiệm vụ này đòi hỏi giáo viên không chỉ vững chuyên môn mà còn phải thường xuyên cập nhật kỹ năng số, phương pháp dạy học hiện đại và khả năng khai thác hiệu quả các công cụ công nghệ.

Sắp xếp đội ngũ phải đi cùng bảo đảm quyền lợi giáo viên

Ở cấp cơ sở, việc sắp xếp trường học cũng kéo theo yêu cầu tổ chức lại đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên. Đây là vấn đề được các địa phương đặc biệt quan tâm nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra ổn định, không tạo xáo trộn đối với hoạt động dạy học.

Bà Trịnh Ngọc Trâm, Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Nam (Hà Nội), cho biết,việc bố trí đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên sau sắp xếp được thực hiện trên nguyên tắc khách quan, công khai, minh bạch, đúng quy định của Đảng, Nhà nước và hướng dẫn của Thành phố, đồng thời phù hợp với yêu cầu thực tiễn của từng nhà trường.

Đối với cán bộ quản lý, phường rà soát tiêu chuẩn, điều kiện, năng lực, kinh nghiệm công tác và yêu cầu của mô hình trường học mới. Các chức danh Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng được kiện toàn theo đúng quy trình, thẩm quyền, bảo đảm sự ổn định trong công tác lãnh đạo, quản lý nhà trường.

Đối với giáo viên và nhân viên, các trường được chỉ đạo bố trí theo vị trí việc làm, chuyên môn đào tạo và nhu cầu giảng dạy, qua đó sử dụng hiệu quả đội ngũ nhưng không làm ảnh hưởng đến hoạt động dạy học, chăm sóc và giáo dục học sinh.

Đáng chú ý, trong quá trình triển khai, nhiều cán bộ quản lý đã thể hiện tinh thần trách nhiệm, gương mẫu chấp hành chủ trương của Đảng và Nhà nước. Có người tự nguyện nghỉ theo chế độ tinh giản biên chế, có người sẵn sàng nhận nhiệm vụ mới theo phân công của tổ chức.

"Sự đồng thuận, chia sẻ và trách nhiệm của đội ngũ đã góp phần quan trọng để công tác sắp xếp được triển khai thuận lợi, đúng tiến độ và đạt được sự thống nhất cao", bà Trịnh Ngọc Trâm cho biết.

Theo lãnh đạo phường Cửa Nam, quyền và lợi ích hợp pháp của cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên được bảo đảm theo đúng quy định hiện hành. Các trường hợp thuộc diện tinh giản biên chế, điều động, bổ nhiệm đều được thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật.

Như vậy, việc sắp xếp đội ngũ không chỉ hướng tới tinh gọn bộ máy mà còn nhằm xây dựng cơ cấu nhân sự hợp lý, phát huy năng lực từng cá nhân, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong giai đoạn mới.

Sắp xếp tổ chức chỉ là bước đầu, còn đội ngũ giáo viên giữ vai trò then chốt trong đưa các chủ trương đổi mới vào thực tiễn. Vì vậy, cần bảo đảm chế độ, chính sách, tạo môi trường thuận lợi để giáo viên nâng cao chuyên môn, cập nhật công nghệ và đổi mới phương pháp dạy học.

Năm học 2026-2027, hiệu quả sắp xếp không chỉ nằm ở tinh gọn bộ máy mà còn ở việc nâng cao chất lượng quản trị, chuyên môn và đưa các đổi mới về chương trình, chuyển đổi số, AI, STEM vào lớp học, qua đó mang lại lợi ích thiết thực cho học sinh.

Theo bà Trịnh Ngọc Trâm, việc sắp xếp không chỉ là sự thay đổi về tổ chức bộ máy mà còn là cơ hội để đổi mới quản trị nhà trường và nâng cao chất lượng giáo dục. Mô hình trường học đa cơ sở được kỳ vọng sẽ giúp khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, sử dụng hợp lý đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và tăng cường chia sẻ nguồn lực giữa các điểm trường.

Quan trọng hơn, việc giữ gìn, phát huy truyền thống của các cơ sở giáo dục, kết hợp với mô hình quản trị hiện đại sẽ tạo nền tảng để nhà trường nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục học sinh, xây dựng môi trường giáo dục ổn định và phát triển bền vững.

Từ thực tế triển khai cho thấy, sắp xếp tổ chức chỉ là bước đầu, trong khi đội ngũ giáo viên giữ vai trò then chốt để đưa các chủ trương đổi mới vào thực tiễn. Cùng với bảo đảm chế độ, chính sách, cần xây dựng môi trường làm việc thuận lợi, khuyến khích giáo viên học tập, nâng cao chuyên môn, cập nhật công nghệ và chủ động đổi mới phương pháp dạy học.

Năm học 2026-2027, hiệu quả sắp xếp trường học không chỉ được thể hiện ở việc tinh gọn bộ máy mà quan trọng hơn là khả năng nâng cao chất lượng quản trị, chuyên môn và đưa những đổi mới về chương trình, chuyển đổi số, AI, STEM đến từng lớp học. Khi giáo viên có đủ năng lực, động lực và điều kiện thích ứng, học sinh sẽ là những người hưởng lợi trực tiếp từ quá trình đổi mới giáo dục.