Trước lộ trình hạn chế xe máy xăng tại khu vực nội đô của Hà Nộitừ ngày 1/7/2026, nhu cầu sử dụng xe điện được dự báo sẽ gia tăng. Đồng thời, Chính phủ cũng yêu cầu hoàn thiện quy chuẩn trạm sạc xe điện trong quý II năm naynhằm phục vụ quá trình chuyển đổi.

Tuy nhiên, hạ tầng phục vụ xe điện tại các khu đô thị, chung cư hiện vẫn tồn tại nhiều bất cập, hệ thống trạm sạc và điểm đổi pin còn thiếu, chưa đồng bộ; quy hoạch chỗ đỗ xe chưa đáp ứng nhu cầu sạc, gây áp lực lên hệ thống điện nội bộ và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cháy nổ.

Nhiều chung cưlúng túng bố trí chỗ sạc xe điện an toàn

Ghi nhận tại khu đô thị Thanh Hà (Hà Nội), đơn vị vận hành đã bố trí khu vực riêng cho xe điện trong tầng hầm, tách biệt với xe xăng và đặt gần phòng bảo vệ trực 24/24h, có camera giám sát và hệ thống tự ngắt điện khi xảy ra sự cố. Xe điện được phép sạc trong khung giờ từ 5h-23h trong ngày, không sạc qua đêm.

Người dân có thể lựa chọn gửi xe không sạc hoặc sử dụng khu vực sạc tại chỗ. Khi xe đầy pin, lực lượng bảo vệ sẽ hỗ trợ rút phích cắm nhằm hạn chế nguy cơ quá tải.

Ông Nguyễn Văn Dương, Phó Trưởng Ban quản lý tòa HH02 ABC, B2.1 cho biết, 3 tòa chung cư do ông quản lý có hơn 100 xe điện. Do nằm ở khu vực Hà Đông, cách xa Vành đai 1 nên tòa nhà ít chịu tác động từ các chính sách mới của thành phố. Tuy nhiên, đơn vị này bày tỏ lo ngại khi số lượng xe điện được dự báo sẽ tiếp tục tăng nhanh trong thời gian tới sẽ gây áp lực lớn lên hạ tầng hiện có.

“Chúng tôi rất mong các cơ quan chức năng xem xét, đối với chi nhánh Thanh Hà nên thành lập bãi đỗ xe trên mặt đất, có mái che để đảm bảo an toàn. Trước đây chung cư không cho sạc, nhưng nay nhu cầu tăng cao buộc phải thích ứng”, đại diện Ban quản lý chia sẻ.

Trong khi đó, tại khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ (phường Định Công, Hà Nội), toàn bộ xe điện đã được đưa lên bãi gửi xe nổi ngoài trời nhằm phòng ngừa cháy nổ. Ban quản trị cũng khuyến cáo cư dân không để xe điện dưới hầm, không đưa xe lên nhà để sạc như trước.

Tại bãi xe ngoài trời, Ban quản trị chung cư Kim Văn - Kim Lũ đã lắp đặt hệ thống đường dây, atomat (cầu dao tự động, thiết bị bảo vệ mạch điện bằng cách tự động ngắt dòng điện khi xảy ra sự cố như quá tải) để đề phòng cháy nổ. Theo đại diện Ban quản trị, khu vực bãi gửi xe nổi không được thiết kế mái che vì phải đảm bảo không gian chữa cháy để xe cứu hỏa tiếp cận khi xảy ra hỏa hoạn.

Cần chú trọngkhâu triển khai

Theo TS. Khương Kim Tạo, nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, việc một số chung cư tạm dừng hoặc hạn chế tiếp nhận xe điện trong hầm là quyết định có thể thông cảm.

“Cháy xăng có thể dập bằng nước hoặc cát, nhưng pin xe điện khi cháy xảy ra phản ứng hóa học rất mạnh, khó kiểm soát. Nếu hàng nghìn xe điện cùng tập trung trong tầng hầm, nguy cơ sẽ rất lớn”, ông phân tích.

Không chỉ rủi ro cháy nổ, chuyên gia cũng đặt vấn đề về khả năng chịu tải của hệ thống điện: “Một vài xe sạc thì không vấn đề, nhưng hàng trăm, hàng nghìn xe cùng sạc sẽ vượt khả năng của hệ thống điện chung cư”.

Hiện Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành 28 tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan đến trạm và trụ sạc điện, trong đó có 12 tiêu chuẩn chuyên sâu cho lắp đặt trạm sạc ô tô điện, cơ bản tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế.

“Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở thiếu quy chuẩn, mà là lắp đặt ở đâu, như thế nào và vận hành ra sao cho an toàn”, ông Tạo cho biết.

Các chuyên gia đều chung nhận định, quỹ thời gian chuẩn bị cho lộ trình hạn chế xe máy xăng là rất ngắn, chỉ khoảng 6 tháng kể từ khi Nghị quyết ban hành đến thời điểm áp dụng.

Từ thực tế này, ông cho rằng thành phố cần khẩn trương phát triển mạng lưới trạm sạc công cộng, đồng thời nâng cao năng lực giao thông công cộng để người dân có thêm lựa chọn di chuyển khi hạn chế xe xăng.

Cần ưu tiên phát triển trạm sạc ngoài trời tại các bãi đất trống, khu công cộng để giảm áp lực cho hầm chung cư. Với các trạm sạc trong hầm, cần bổ sung yêu cầu nghiêm ngặt hơn về phòng cháy chữa cháy như phân khu cách ly, hệ thống cảm biến cảnh báo sớm, thiết bị chữa cháy tự động.

Ngoài ra, hệ thống điện phục vụ sạc cần được thiết kế riêng biệt, có thiết bị bảo vệ và kiểm soát độc lập, tránh sử dụng chung với hệ thống điện sinh hoạt. “Công tác kiểm tra, bảo dưỡng trạm sạc và đảm bảo nguồn cấp điện an toàn là yếu tố then chốt để giảm thiểu nguy cơ sự cố”, chuyên gia lưu ý.

Bên cạnh phát triển hạ tầng sạc, thành phố có thể nghiên cứu mô hình đổi pin nhằm rút ngắn thời gian nạp năng lượng, tương tự như việc đổ xăng hiện nay.

“Tất cả giải pháp cần được triển khai nhanh nhất có thể, bởi đây là một chính sách có quy mô lớn và tác động trực tiếp đến đời sống người dân”, TS. Tạo nhấn mạnh.