Gỡ vướng mặt bằng trên tuyến đường sắt dài 42km

Theo phương án sơ bộ, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng qua tỉnh Phú Thọ dài khoảng 99km, từ xã Đan Thượng đến phường Phúc Yên, ảnh hưởng đến 22 xã, phường. Dự án dự kiến thu hồi hơn 650ha đất, ảnh hưởng đến hơn 1.800 hộ dân cần bố trí tái định cư, xây dựng 38 khu tái định cư mới và di dời 5 khu nghĩa trang nhân dân.

Riêng đoạn tuyến qua khu vực Vĩnh Phúc cũ, nay thuộc tỉnh Phú Thọ, dài khoảng 42km, đi qua 10 xã, phường, với diện tích GPMB dự kiến khoảng 210ha. Phạm vi dự án liên quan đến 3 ga đường sắt, 16 khu tái định cư, 4 khu nghĩa trang nhân dân và nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật, xã hội, trong đó có Trường THPT Bình Xuyên, thuộc địa bàn 10 xã, phường gồm: Vĩnh Yên, Phúc Yên, Sông Lô, Sơn Đông, Tiên Lữ, Vĩnh An, Vĩnh Hưng, Hội Thịnh, Yên Lạc và Bình Nguyên.

Theo Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc, tổng diện tích dự kiến cần bồi thường, giải phóng mặt bằng khoảng 210 ha. Phạm vi dự án liên quan đến 3 ga đường sắt, 16 khu tái định cư, 5 khu nghĩa trang nhân dân cùng nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, trong đó có Trường THPT Bình Xuyên.

Dự án được chia thành 26 tiểu dự án độc lập, với tổng mức đầu tư sơ bộ gần 7.385 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2025 - 2027. Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc được giao làm chủ đầu tư, tổ chức thực hiện công tác giải phóng mặt bằng.

Trước khối lượng công việc lớn, Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc đã thành lập 5 tổ giải phóng mặt bằng với hơn 50 cán bộ, phối hợp cùng chính quyền địa phương triển khai nhiệm vụ. Đơn vị dự kiến tăng cường thêm khoảng 30 cán bộ khi cần thiết để đáp ứng yêu cầu công việc.

Đến ngày 20/10/2026, công tác lập bản đồ thu hồi đất, xây dựng kế hoạch thu hồi đất và tổ chức điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm đã được triển khai tại cả 10/10 xã, phường.

Trong đó, các xã Vĩnh Hưng, Vĩnh An, Hội Thịnh, Yên Lạc, Tiên Lữ, Sơn Đông và Sông Lô đã xác định chủ sử dụng đối với khoảng 90% diện tích đất thu hồi. Tại các phường Vĩnh Yên, Phúc Yên và xã Bình Nguyên, tỷ lệ này đạt khoảng 75%.

Đối với các tiểu dự án xây dựng khu tái định cư, nghĩa trang nhân dân và di chuyển công trình hạ tầng kỹ thuật, các đơn vị đang triển khai những thủ tục liên quan. Việc di chuyển Trường THPT Bình Xuyên cũng được thực hiện theo kế hoạch.

Theo kế hoạch được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết số 281/NQ-CP ngày 22/9/2026 của Chính phủ, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng phấn đấu hoàn thành trong quý IV/2027.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị để hoàn thiện hồ sơ, xác định ranh giới và xử lý những vấn đề liên quan đến phạm vi thu hồi đất.

Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc đề nghị Ban Quản lý dự án Đường sắt thuộc Bộ Xây dựng sớm bàn giao hồ sơ, ranh giới giải phóng mặt bằng đối với các công trình hoàn trả, vị trí mỏ vật liệu, bãi đổ thải và tuyến nhánh kết nối từ cảng ICD đến ga Phúc Yên.

Đơn vị cũng đề xuất UBND tỉnh Phú Thọ thống nhất đầu mối thẩm định thiết kế kỹ thuật, dự toán công tác đo vẽ bản đồ; xem xét cho phép địa phương sử dụng bản đồ thu hồi đất do Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh cung cấp để triển khai các bước tiếp theo.

Bên cạnh đó, các địa phương cần sớm chấp thuận địa điểm xây dựng nghĩa trang nhân dân, đồng thời tăng cường nhân lực phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, tránh ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Theo ông Nguyễn Chí Lợi, Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Phú Thọ, công tác giải phóng mặt bằng dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng trên địa bàn tỉnh được giao cho các ban quản lý dự án khu vực thực hiện theo phạm vi, trách nhiệm được phân công, trong đó có Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc và Ban Quản lý dự án khu vực Phú Thọ.

Các đơn vị cần chủ động phối hợp với chính quyền địa phương và cơ quan liên quan để rà soát hiện trạng, xác định phạm vi thu hồi đất, triển khai thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đồng thời kịp thời xử lý những khó khăn phát sinh.

Sở Xây dựng tiếp tục thực hiện vai trò theo dõi, phối hợp và tham mưu UBND tỉnh trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao; trao đổi thông tin với các cơ quan liên quan để làm rõ tình hình triển khai, xác định trách nhiệm và đôn đốc thực hiện.

Việc phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan quản lý nhà nước, chủ đầu tư và đơn vị thực hiện được xác định là cơ sở để tháo gỡ vướng mắc, nâng cao hiệu quả phối hợp, bảo đảm công tác giải phóng mặt bằng được triển khai đồng bộ, đúng quy định.

Bảo đảm hạ tầng tái định cư, hài hòa quyền lợi người dân

Tạibuổi kiểm tra tiến độ triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đoạn qua khu vực Vĩnh Phúc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Phan Trọng Tấn yêu cầu các sở, ngành, đơn vị và chính quyền địa phương chủ động phối hợp, thực hiện đầy đủ nhiệm vụ được giao, tập trung tháo gỡ khó khăn để bảo đảm tiến độ dự án.

Tại các vị trí dự kiến xây dựng ga đường sắt, lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh định hướng phát triển ga Sơn Đông trở thành ga trung tâm của tỉnh, gắn với hình thành trung tâm thương mại, kết nối quy hoạch đô thị Việt Trì và không gian phát triển đô thị hai bờ sông Lô.

Đây là định hướng nhằm mở rộng không gian phát triển, tạo thêm động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương và toàn tỉnh. Vì vậy, quá trình triển khai dự án cần được phối hợp đồng bộ với công tác quy hoạch và phát triển hạ tầng liên quan.

Về nhiệm vụ cụ thể, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phan Trọng Tấn yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm thẩm định thiết kế kỹ thuật, hướng dẫn địa phương triển khai đo đạc bảo đảm chính xác, thống nhất và đúng quy định.

Sở Tài chính thực hiện thẩm định dự toán, định mức và hướng dẫn xác định chi phí giải phóng mặt bằng. Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Vĩnh Phúc phối hợp, hướng dẫn các địa phương xác định giá đất bồi thường theo quy định, bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Đối với việc xác định ranh giới đất, lãnh đạo tỉnh đề nghị Ban Quản lý dự án Đường sắt khẩn trương rà soát, xem xét cắm cọc xác định ranh giới phục vụ triển khai dự án. Đây là cơ sở để các địa phương xác định chính xác phạm vi thu hồi đất, thực hiện các thủ tục bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc được yêu cầu rà soát kỹ các tiểu dự án, đặc biệt là hạng mục hạ tầng kỹ thuật tại các khu tái định cư, bảo đảm đầu tư đồng bộ và đáp ứng điều kiện bố trí tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng lưu ý các chủ đầu tư, ban quản lý dự án lựa chọn nhà thầu có đủ năng lực, kinh nghiệm; tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng và tiến độ thi công. Các sở, ngành, địa phương cần nâng cao trách nhiệm, chủ động xử lý khó khăn, vướng mắc và phối hợp chặt chẽ trong quá trình thực hiện.

Đặc biệt, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải tuân thủ quy định pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch, tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Việc xác định đúng phạm vi thu hồi đất, thực hiện đầy đủ các chính sách liên quan và chuẩn bị tốt hạ tầng tái định cư là những yêu cầu quan trọng để bảo đảm quyền lợi của người dân, đồng thời tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ dự án.

Với quy mô thu hồi đất lớn, liên quan đến nhiều địa phương và công trình hạ tầng, việc tăng cường phối hợp, xác định rõ trách nhiệm và xử lý kịp thời các vướng mắc có ý nghĩa quan trọng đối với tiến độ giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng qua khu vực Vĩnh Phúc.

Các nhiệm vụ được tỉnh giao nhằm thúc đẩy quá trình chuẩn bị mặt bằng, bảo đảm sự đồng bộ giữa giải phóng mặt bằng, xây dựng khu tái định cư và di chuyển các công trình bị ảnh hưởng, góp phần triển khai dự án theo kế hoạch.