Ủng hộ di dời nhưng cần hài hòa lợi ích

UBND TP.HCM đã chấp thuận chủ trương đầu tư dự án Khu đô thị mới Bình Quới - Thanh Đa, với tổng vốn khoảng 98.710 tỉ đồng. Trước khi hiện thực hóa khu đô thị này, bài toán đặt ra là phải giải phóng mặt bằng 8 cụm chung cư còn lại tại khu Cư xá Thanh Đa.

Để thực hiện di dời, chủ đầu tư đã đưa ra 2 phương án đền bù. Phương án thứ nhất, chủ đầu tư sẽ mua lại nhà với giá 52 triệu đồng/m² (chưa bao gồm hệ số K). Hệ số K cho tầng trệt là 1,29 lần, các tầng trên là 1,17 lần. Đồng thời, hỗ trợ thêm 300 triệu đồng/hộ đối với tầng trệt và 200 triệu đồng/hộ đối với tầng trên.

Phương án thứ hai, dành cho người dân muốn tiếp tục gắn bó với khu vực. Chủ đầu tư sẽ hỗ trợ mỗi hộ 12 triệu đồng/tháng tiền thuê nhà trong lúc chờ dự án tái định cư tại chỗ hoàn thành.

Đối với phương án này, nếu nhận nhà tái định cư có diện tích lớn hơn, người dân phải trả thêm 16,8 triệu đồng/m²; ngược lại, nếu diện tích nhỏ hơn, chủ đầu tư sẽ hoàn trả phần tiền chênh lệch tương ứng.

Phần lớn cư dân đều nhận thức được việc chỉnh trang đô thị là cần thiết và sẵn sàng hợp tác. Tuy nhiên, mong mỏi lớn nhất của họ là sự cân bằng lợi ích giữa người dân, nhà đầu tư và chính quyền địa phương.

Hiện tại, mới chỉ có khoảng 165 hộ chấp thuận di dời, chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trong toàn bộ cư dân của 8 lô chung cư.

Chưa đồng thuận về giá đền bù và lo lắng tiến độ dự án

Lý do đầu tiên khiến người dân chưa chịu dời là mức giá đền bù. Nhiều ý kiến cho rằng, mức giá 52 triệu đồng/m² cùng hệ số K hiện tại là quá thấp, không đủ để họ mua một căn nhà khác trong cùng khu vực, nơi giá bất động sản thị trường đang dao động từ 100 đến 300 triệu đồng/m².

Anh Công, cư dân sống tại lô X, chia sẻ: "Tôi kiến nghị chủ đầu tư và chính quyền nên thực hiện tính chuẩn hệ số K theo Nghị định 98/2024/NĐ-CP của Chính phủ về phương án đền bù giải phóng mặt bằng. Chứ áp dụng hệ số 1,17 và 1,29 thì người dân chưa đồng ý. Chủ đầu tư đã áp đặt mức này xuống cho dân chứ chưa hề qua thương lượng".

Thêm vào đó, dù đa số cư dân muốn chọn phương án tái định cư (phương án hai), họ vẫn ngần ngại vì phải bàn giao sổ hồng nhưng lại chỉ nhận được cam kết hỗ trợ tiền thuê nhà hoặc bàn giao nhà dự kiến trong 12 tháng.

Bài học nhãn tiền từ hai lô IV và VI (được tháo dỡ và di dời từ năm 2016 nhưng đến nay vẫn chưa được xây dựng lại) càng làm tăng thêm sự lo lắng. Người dân, đặc biệt là người cao tuổi, sợ cảnh không có nơi an cư nếu dự án tiếp tục chậm tiến độ.

"Bà con muốn tái định cư tại chỗ để chờ. Phương án ban đầu chủ đầu tư đồng ý là sau khi xây dựng xong lô IV, lô VI thì chuyển qua luôn. Nhưng trong thời gian chờ đợi, họ lại không thi công, không biết vì lý do gì. Đến giai đoạn hai, chủ đầu tư muốn giải tỏa hết bằng cách: Một là bán nhà cho họ, hai là lấy tiền đi thuê. Nếu bán nhà thì giá rẻ quá, còn nhận tiền đi thuê thì phải giao sổ hồng, qua năm thứ hai trở đi lỡ hết tiền hỗ trợ thì coi như mất nhà", ông Phan Hùng Dũng, người dân sống tại lô VIII, bày tỏ.

Một vướng mắc lớn khác là sự thiếu minh bạch trong quá trình làm việc. Cư dân phản ánh, ban lãnh đạo hoặc người có thẩm quyền quyết định của đơn vị giải tỏa chưa từng trực tiếp đối thoại với toàn thể người dân. Thay vào đó, họ chỉ cử nhân viên tới tư vấn, và thông tin giải đáp mỗi lần lại thiếu tính nhất quán.

"Người dân nghe chủ trương của Nhà nước rất mừng, ai cũng chấp hành hết. Nhưng cách làm của chủ đầu tư chưa thỏa đáng, làm cho người dân lo sợ và bất an. Thứ nhất, người đứng ra ký đại diện với dân là Phó tổng giám đốc phía chủ đầu tư, nhưng chúng tôi chỉ thấy trên văn bản mà không biết anh là ai, mặt mũi ra sao. Lỡ mai mốt có chuyện gì, người đại diện chối bỏ thì chúng tôi biết tìm ai", bà Hoàng Thị Ngọc Bích, cư dânsống tại lô Xcho hay.

Bà Bích cũng cho biết, khi yêu cầu được xem văn bản quyết định phê duyệt của Thành phố về việc giải tỏa đền bù, nhân viên chủ đầu tư lấy lý do tài liệu "đã niêm phong" để từ chối cung cấp.

Cùng chung nỗi lo, bà Nguyễn Thị Xuân, một cư dân khác tại Cư xá Thanh Đa, hoài nghi về năng lực thực thi và tính pháp lý của các văn bản mà chủ đầu tư đưa ra.

"Chưa có một sự ràng buộc pháp lý nào, ví dụ như ngân hàng phải đứng ra bảo lãnh. Liệu năm thứ hai họ có tiếp tục chi trả tiền thuê nhà để người dân yên tâm hay không? Chưa hoàn thiện pháp lý để khởi công mà đã đòi thu hồi nhà, chưa có phương án đảm bảo để dân an tâm. Chúng tôi yêu cầu thực hiện theo Nghị định 98/2024 để bà con được tái định cư, đảm bảo nơi ở mới bằng hoặc tốt hơn chỗ cũ", bà Xuân kiến nghị.

Theo ghi nhận thực tế, người dân Cư xá Thanh Đa hoàn toàn đồng lòng với chủ trương chỉnh trang đô thị. Vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở số tiền đền bù, mà là niềm tin vào chủ đầu tư.

"Muốn giải phóng mặt bằng, lấy nhà của dân thì chủ đầu tư phải đứng ra chịu trách nhiệm trước dân và trước pháp luật. Tôi đề nghị người đứng đầu phía chủ đầu tư ra mặt họp dân để phát biểu, để chính quyền địa phương cùng chứng kiến và chịu trách nhiệm. Cấp thành phố cần về đây chủ trì cuộc họp toàn dân. Cuộc họp phải có thư ký ghi biên bản rõ ràng ý kiến của người dân, lãnh đạo, chủ đầu tư và cần có cơ quan báo chí đưa tin để đảm bảo khách quan", ôngNguyễn Duy Hưng, cư dân lô VIIIđề nghị.

Ngoài ra, cư dân cũng mong muốn quá trình khảo sát chất lượng chung cư phải có sự giám sát chéo từ thanh tra, đại diện chính quyền, người dân và chủ đầu tư để đảm bảo tính minh bạch.

Trước đó, cách đây 2 tháng, Hội đồng nhân dân TP.HCM đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy phường Bình Quới.

Theo thông tin của buổi làm việc, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Hoàng Nguyên Dinh đã có những chỉ đạo liên quan đến cư xá Thanh Đa, đó là cần tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, nêu cao trách nhiệm và sự tham gia chủ động của chủ đầu tư, có đầy đủ cơ sở pháp lý theo đúng quy định hiện hành. Giao cho chủ đầu tư thuê đơn vị tư vấn độc lập, có chức năng kiểm định, đánh giá lại chất lượng các lô chung cư còn lại tại cư xá Thanh Đa.

Về công tác giải phóng mặt bằng, lãnh đạo TP.HCM yêu cầu Phường khẩn trương thành lập hội đồng kiểm kê, phối hợp với chủ đầu tư và Sở Xây dựng rà soát pháp lý từng trường hợp cụ thể, làm cơ sở đề xuất giải pháp phù hợp. Đặc biệt, việc thực hiện phải dựa trên kết luận kỹ thuật và căn cứ pháp luật rõ ràng, nhằm tạo sự đồng thuận và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.

Cũng theo tin tại cuộc họp, chủ đầu tư là Công ty cổ phần Phát triển nhà Thanh Đa hiện chưa có sẵn quỹ nhà tái định cư.